योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-3, chapter-73, verse-55
इक्षूदकाब्धिपरिखं शान्तं गिरिगणान्तरम् ।
क्रौञ्चद्वीपोर्वरापीठं शान्तं गतगिरिक्रमम् ॥ ५५ ॥
क्रौञ्चद्वीपोर्वरापीठं शान्तं गतगिरिक्रमम् ॥ ५५ ॥
ikṣūdakābdhiparikhaṃ śāntaṃ girigaṇāntaram ,
krauñcadvīporvarāpīṭhaṃ śāntaṃ gatagirikramam 55
krauñcadvīporvarāpīṭhaṃ śāntaṃ gatagirikramam 55
55.
ikṣūdakābdhiparikham śāntam girigaṇāntaram
krauñcadvīporvarāpīṭham śāntam gatagirikramam
krauñcadvīporvarāpīṭham śāntam gatagirikramam
55.
krauñcadvīporvarāpīṭham ikṣūdakābdhiparikham
śāntam girigaṇāntaram śāntam gatagirikramam
śāntam girigaṇāntaram śāntam gatagirikramam
55.
The fertile region of Krauncadvipa (krauñcadvīpa), which is peaceful and situated amidst many mountains, is encircled by a moat of sugarcane juice ocean. It is a tranquil land where its mountain ranges have receded.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- इक्षूदकाब्धिपरिखम् (ikṣūdakābdhiparikham) - encircled by a moat of sugarcane juice ocean (having a moat of sugarcane juice ocean)
- शान्तम् (śāntam) - peaceful (peaceful, calm, tranquil)
- गिरिगणान्तरम् (girigaṇāntaram) - amidst many mountains (within a multitude of mountains, amidst mountain ranges)
- क्रौञ्चद्वीपोर्वरापीठम् (krauñcadvīporvarāpīṭham) - the fertile region of Krauncadvipa (krauñcadvīpa) (the fertile territory/region of Krauncha island)
- शान्तम् (śāntam) - tranquil (peaceful, calm, tranquil)
- गतगिरिक्रमम् (gatagirikramam) - where its mountain ranges have receded (whose mountain ranges have disappeared/receded)
Words meanings and morphology
इक्षूदकाब्धिपरिखम् (ikṣūdakābdhiparikham) - encircled by a moat of sugarcane juice ocean (having a moat of sugarcane juice ocean)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of ikṣūdakābdhiparikha
ikṣūdakābdhiparikha - that which has a moat of the sugarcane juice ocean
Compound type : tatpuruṣa (ikṣu+udaka+abdhi+parikha)
- ikṣu – sugarcane
noun (masculine) - udaka – water
noun (neuter) - abdhi – ocean
noun (masculine) - parikha – moat, ditch
noun (masculine)
Note: Adjective modifying 'pīṭham'.
शान्तम् (śāntam) - peaceful (peaceful, calm, tranquil)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of śānta
śānta - peaceful, calm, tranquil, pacified, ceased
Past Passive Participle
From root √śam (to be calm, to cease)
Root: śam (class 4)
Note: Adjective modifying 'pīṭham'.
गिरिगणान्तरम् (girigaṇāntaram) - amidst many mountains (within a multitude of mountains, amidst mountain ranges)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of girigaṇāntara
girigaṇāntara - situated within mountain groups
Compound type : tatpuruṣa (giri+gaṇa+antara)
- giri – mountain, hill
noun (masculine) - gaṇa – group, multitude, host
noun (masculine) - antara – interior, within, interval
noun (neuter)
Note: Adjective modifying 'pīṭham'.
क्रौञ्चद्वीपोर्वरापीठम् (krauñcadvīporvarāpīṭham) - the fertile region of Krauncadvipa (krauñcadvīpa) (the fertile territory/region of Krauncha island)
(noun)
Accusative, neuter, singular of krauñcadvīporvarāpīṭha
krauñcadvīporvarāpīṭha - the fertile territory or region of Krauncha island
Compound type : tatpuruṣa (krauñcadvīpa+urvarā+pīṭha)
- krauñcadvīpa – Krauncha island (a mythological island)
proper noun (masculine) - urvarā – fertile land, rich soil
noun (feminine) - pīṭha – seat, stool, pedestal, territory, region
noun (neuter)
Note: Main subject of description in the accusative case.
शान्तम् (śāntam) - tranquil (peaceful, calm, tranquil)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of śānta
śānta - peaceful, calm, tranquil, pacified, ceased
Past Passive Participle
From root √śam (to be calm, to cease)
Root: śam (class 4)
Note: Adjective modifying 'pīṭham'.
गतगिरिक्रमम् (gatagirikramam) - where its mountain ranges have receded (whose mountain ranges have disappeared/receded)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of gatagirikrama
gatagirikrama - that whose mountain ranges have gone or disappeared
Compound type : bahuvrihi (gata+giri+krama)
- gata – gone, disappeared, past
adjective (neuter)
Past Passive Participle
From root √gam (to go)
Root: gam (class 1) - giri – mountain, hill
noun (masculine) - krama – order, sequence, series, step, course
noun (masculine)
Note: Adjective modifying 'pīṭham'.