महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-7, chapter-74, verse-40
अर्जुन उवाच ।
अहमावारयिष्यामि सर्वसैन्यानि केशव ।
त्वमप्यत्र यथान्यायं कुरु कार्यमनन्तरम् ॥४०॥
अहमावारयिष्यामि सर्वसैन्यानि केशव ।
त्वमप्यत्र यथान्यायं कुरु कार्यमनन्तरम् ॥४०॥
40. arjuna uvāca ,
ahamāvārayiṣyāmi sarvasainyāni keśava ,
tvamapyatra yathānyāyaṁ kuru kāryamanantaram.
ahamāvārayiṣyāmi sarvasainyāni keśava ,
tvamapyatra yathānyāyaṁ kuru kāryamanantaram.
40.
arjunaḥ uvāca aham āvārayiṣyāmi sarva-sainyāni keśava
tvam api atra yathānyāyam kuru kāryam anantaram
tvam api atra yathānyāyam kuru kāryam anantaram
40.
arjunaḥ uvāca keśava aham sarva-sainyāni āvārayiṣyāmi
tvam api atra anantaram kāryam yathānyāyam kuru
tvam api atra anantaram kāryam yathānyāyam kuru
40.
Arjuna said: 'O Keśava, I will indeed hold back all the armies. You, for your part, should then duly perform the necessary task here.'
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- अर्जुनः (arjunaḥ) - Arjuna
- उवाच (uvāca) - said, spoke
- अहम् (aham) - I
- आवारयिष्यामि (āvārayiṣyāmi) - I will hold back, I will restrain
- सर्व-सैन्यानि (sarva-sainyāni) - all the armies
- केशव (keśava) - O Keśava (Krishna)
- त्वम् (tvam) - you
- अपि (api) - also, even, too
- अत्र (atra) - here, in this place, in this matter
- यथान्यायम् (yathānyāyam) - according to justice, properly, duly
- कुरु (kuru) - do, perform
- कार्यम् (kāryam) - task, duty, what is to be done
- अनन्तरम् (anantaram) - next, subsequent
Words meanings and morphology
अर्जुनः (arjunaḥ) - Arjuna
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of arjuna
arjuna - Arjuna (proper name); white, clear
उवाच (uvāca) - said, spoke
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (liṭ) of vac
Root: vac (class 2)
अहम् (aham) - I
(pronoun)
Nominative, singular of asmad
asmad - I, me
आवारयिष्यामि (āvārayiṣyāmi) - I will hold back, I will restrain
(verb)
1st person , singular, active, future (ḷṛṭ) of āvāray
causative future
future tense of causative stem of root vṛ with prefix ā
Prefix: ā
Root: vṛ (class 5)
सर्व-सैन्यानि (sarva-sainyāni) - all the armies
(noun)
Accusative, neuter, plural of sarva-sainya
sarva-sainya - all armies, all military forces
Compound type : karmadhāraya (sarva+sainya)
- sarva – all, every, whole
adjective (neuter) - sainya – army, host, military force
noun (neuter)
केशव (keśava) - O Keśava (Krishna)
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of keśava
keśava - having beautiful hair; a name of Viṣṇu/Krishna
त्वम् (tvam) - you
(pronoun)
Nominative, singular of tvad
tvad - you
अपि (api) - also, even, too
(indeclinable)
अत्र (atra) - here, in this place, in this matter
(indeclinable)
यथान्यायम् (yathānyāyam) - according to justice, properly, duly
(indeclinable)
adverbial compound
Compound type : avyayībhāva (yathā+nyāya)
- yathā – as, just as, according to
indeclinable - nyāya – justice, rule, method, logical system
noun (masculine)
कुरु (kuru) - do, perform
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (loṭ) of kṛ
Root: kṛ (class 8)
कार्यम् (kāryam) - task, duty, what is to be done
(noun)
Accusative, neuter, singular of kārya
kārya - to be done, fit to be done, duty, action, business
gerundive
gerundive (verbal noun) from root kṛ
Root: kṛ (class 8)
अनन्तरम् (anantaram) - next, subsequent
(adjective)
Accusative, neuter, singular of anantara
anantara - next, immediate, contiguous, without interval
Compound type : tatpuruṣa (an+antara)
- an – not, non-
indeclinable
negative prefix - antara – interval, intermediate space, difference
noun (neuter)