योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-7, chapter-140, verse-8
व्याध उवाच ।
असदेतद्यदि विभो स्वप्नसंभ्रममात्रकम् ।
कथितेन तदैतेन कोऽर्थः कल्याणकोविद ॥ ८ ॥
असदेतद्यदि विभो स्वप्नसंभ्रममात्रकम् ।
कथितेन तदैतेन कोऽर्थः कल्याणकोविद ॥ ८ ॥
vyādha uvāca ,
asadetadyadi vibho svapnasaṃbhramamātrakam ,
kathitena tadaitena ko'rthaḥ kalyāṇakovida 8
asadetadyadi vibho svapnasaṃbhramamātrakam ,
kathitena tadaitena ko'rthaḥ kalyāṇakovida 8
8.
vyādhaḥ uvāca asat etat yadi vibho svapnasaṃbhramamātrakam
kathitena tadā etena kaḥ arthaḥ kalyāṇakovida
kathitena tadā etena kaḥ arthaḥ kalyāṇakovida
8.
vyādhaḥ uvāca vibho kalyāṇakovida yadi etat
svapnasaṃbhramamātrakam asat tadā kathitena etena kaḥ arthaḥ
svapnasaṃbhramamātrakam asat tadā kathitena etena kaḥ arthaḥ
8.
The hunter said: "O master, if this is merely a delusion from a dream, then what is the purpose of what you have narrated, O expert in welfare?"
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- व्याधः (vyādhaḥ) - hunter, fowler
- उवाच (uvāca) - said, spoke
- असत् (asat) - unreal, non-existent, false, bad
- एतत् (etat) - this
- यदि (yadi) - if
- विभो (vibho) - O lord, O master
- स्वप्नसंभ्रममात्रकम् (svapnasaṁbhramamātrakam) - merely a delusion of a dream
- कथितेन (kathitena) - by what has been said, by the narration
- तदा (tadā) - then, at that time
- एतेन (etena) - by this
- कः (kaḥ) - what?, who?
- अर्थः (arthaḥ) - purpose, meaning, object, wealth
- कल्याणकोविद (kalyāṇakovida) - O expert in welfare/good fortune
Words meanings and morphology
व्याधः (vyādhaḥ) - hunter, fowler
(noun)
Nominative, masculine, singular of vyādha
vyādha - hunter, fowler, killer
उवाच (uvāca) - said, spoke
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (lit) of vac
Perfect tense, 3rd person singular.
Root: vac (class 2)
असत् (asat) - unreal, non-existent, false, bad
(adjective)
neuter, singular of asat
asat - non-existent, unreal, false, bad, wicked
Root: as (class 2)
एतत् (etat) - this
(pronoun)
neuter, singular of etad
etad - this (demonstrative pronoun)
यदि (yadi) - if
(indeclinable)
विभो (vibho) - O lord, O master
(noun)
Vocative, masculine, singular of vibhu
vibhu - omnipresent, lord, master, powerful, pervading
स्वप्नसंभ्रममात्रकम् (svapnasaṁbhramamātrakam) - merely a delusion of a dream
(noun)
neuter, singular of svapnasaṃbhramamātraka
svapnasaṁbhramamātraka - merely a dream's delusion/confusion
Compound type : tatpuruṣa (svapna+saṃbhrama+mātraka)
- svapna – dream, sleep
noun (masculine)
Root: svap (class 1) - saṃbhrama – confusion, agitation, delusion, haste
noun (masculine)
From root 'bhram' with prefix 'sam'.
Prefix: sam
Root: bhram (class 1) - mātraka – mere, only, small amount, solely
adjective (neuter)
Suffix 'ka' added to 'mātra'.
कथितेन (kathitena) - by what has been said, by the narration
(adjective)
Instrumental, neuter, singular of kathita
kathita - said, spoken, narrated, told
Past Passive Participle
Derived from root 'kath' (to tell, speak).
Root: kath (class 10)
तदा (tadā) - then, at that time
(indeclinable)
एतेन (etena) - by this
(pronoun)
Instrumental, neuter, singular of etad
etad - this (demonstrative pronoun)
कः (kaḥ) - what?, who?
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of ka
ka - who?, which?, what? (interrogative pronoun)
अर्थः (arthaḥ) - purpose, meaning, object, wealth
(noun)
Nominative, masculine, singular of artha
artha - purpose, meaning, object, wealth, value, thing
कल्याणकोविद (kalyāṇakovida) - O expert in welfare/good fortune
(noun)
Vocative, masculine, singular of kalyāṇakovida
kalyāṇakovida - expert in welfare, skilled in auspicious matters
Compound type : tatpuruṣa (kalyāṇa+kovida)
- kalyāṇa – welfare, auspiciousness, good, blessed
noun/adjective (neuter) - kovida – expert, skilled, wise, knowing
adjective/noun (masculine)