वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-6, chapter-40, verse-7
एतस्मिन्नन्तरे वीरो गदापाणिर्विभीषणः ।
सुग्रीवं वर्धयामास राघवं च निरैक्षत ॥७॥
सुग्रीवं वर्धयामास राघवं च निरैक्षत ॥७॥
7. etasminnantare vīro gadāpāṇirvibhīṣaṇaḥ ,
sugrīvaṃ vardhayāmāsa rāghavaṃ ca niraikṣata.
sugrīvaṃ vardhayāmāsa rāghavaṃ ca niraikṣata.
7.
etasmin antare vīraḥ gadāpāṇiḥ vibhīṣaṇaḥ
sugrīvam vardhayāmāsa rāghavam ca niraikṣata
sugrīvam vardhayāmāsa rāghavam ca niraikṣata
7.
etasmin antare vīraḥ gadāpāṇiḥ vibhīṣaṇaḥ
sugrīvam vardhayāmāsa ca rāghavam niraikṣata
sugrīvam vardhayāmāsa ca rāghavam niraikṣata
7.
At that moment, the heroic Vibhishana, mace in hand, encouraged Sugriva and looked towards Rama.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- एतस्मिन् (etasmin) - in this
- अन्तरे (antare) - in the interval, in the meantime
- वीरः (vīraḥ) - hero, brave man
- गदापाणिः (gadāpāṇiḥ) - mace-handed, holding a mace
- विभीषणः (vibhīṣaṇaḥ) - Vibhishana
- सुग्रीवम् (sugrīvam) - to Sugriva
- वर्धयामास (vardhayāmāsa) - he gladdened, he encouraged
- राघवम् (rāghavam) - to Rama (descendant of Raghu)
- च (ca) - and, also
- निरैक्षत (niraikṣata) - he looked at, he perceived
Words meanings and morphology
एतस्मिन् (etasmin) - in this
(pronoun)
Locative, neuter, singular of etad
etad - this, here
अन्तरे (antare) - in the interval, in the meantime
(noun)
Locative, neuter, singular of antara
antara - interval, space between, difference, interior
वीरः (vīraḥ) - hero, brave man
(noun)
Nominative, masculine, singular of vīra
vīra - hero, brave, mighty
गदापाणिः (gadāpāṇiḥ) - mace-handed, holding a mace
(adjective)
Nominative, masculine, singular of gadāpāṇi
gadāpāṇi - one who holds a mace in hand
Compound type : bahuvrīhi (gadā+pāṇi)
- gadā – mace, club
noun (feminine) - pāṇi – hand
noun (masculine)
Note: Agrees with 'Vibhīṣaṇaḥ'.
विभीषणः (vibhīṣaṇaḥ) - Vibhishana
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of vibhīṣaṇa
vibhīṣaṇa - Vibhishana (name of Ravana's brother)
सुग्रीवम् (sugrīvam) - to Sugriva
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of sugrīva
sugrīva - Sugriva (name of the king of monkeys)
वर्धयामास (vardhayāmāsa) - he gladdened, he encouraged
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (lit) of vṛdh
Causative Stem
Causative stem of root vṛdh (1st class). Periphrastic perfect (lit) formed with -ām-āsa.
Root: vṛdh (class 1)
राघवम् (rāghavam) - to Rama (descendant of Raghu)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of rāghava
rāghava - descendant of Raghu, an epithet of Rama
च (ca) - and, also
(indeclinable)
निरैक्षत (niraikṣata) - he looked at, he perceived
(verb)
3rd person , singular, middle, Aorist (past) (luṅ) of īkṣ
Prefix: nir
Root: īkṣ (class 1)
Note: The prefix 'nir' combines with the 'a' augment of the Aorist to form 'niraikṣata'.