महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-13, chapter-128, verse-35
महेश्वर उवाच ।
रहस्यश्रवणं धर्मो वेदव्रतनिषेवणम् ।
व्रतचर्यापरो धर्मो गुरुपादप्रसादनम् ॥३५॥
रहस्यश्रवणं धर्मो वेदव्रतनिषेवणम् ।
व्रतचर्यापरो धर्मो गुरुपादप्रसादनम् ॥३५॥
35. maheśvara uvāca ,
rahasyaśravaṇaṁ dharmo vedavrataniṣevaṇam ,
vratacaryāparo dharmo gurupādaprasādanam.
rahasyaśravaṇaṁ dharmo vedavrataniṣevaṇam ,
vratacaryāparo dharmo gurupādaprasādanam.
35.
maheśvaraḥ uvāca rahasyaśravaṇam dharmaḥ vedavrataniṣevaṇam
vratacaryāparaḥ dharmaḥ gurupādaprasādanam
vratacaryāparaḥ dharmaḥ gurupādaprasādanam
35.
maheśvaraḥ uvāca rahasyaśravaṇam dharmaḥ vedavrataniṣevaṇam
vratacaryāparaḥ dharmaḥ gurupādaprasādanam
vratacaryāparaḥ dharmaḥ gurupādaprasādanam
35.
Maheśvara said: "Listening to confidential teachings is a natural law (dharma); observing the Vedic vows (vrata) is a natural law (dharma); dedicated adherence to vows is a natural law (dharma); and propitiating the feet of one's spiritual teacher (guru) is a natural law (dharma)."
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- महेश्वरः (maheśvaraḥ) - The Great Lord (a name for Shiva)
- उवाच (uvāca) - said, spoke
- रहस्यश्रवणम् (rahasyaśravaṇam) - listening to secrets/confidential teachings
- धर्मः (dharmaḥ) - a natural law (dharma) (duty, righteousness, natural law, constitution, intrinsic nature)
- वेदव्रतनिषेवणम् (vedavrataniṣevaṇam) - observance of Vedic vows
- व्रतचर्यापरः (vratacaryāparaḥ) - intent on the observance of vows, dedicated to vows
- धर्मः (dharmaḥ) - a natural law (dharma) (duty, righteousness, natural law, constitution, intrinsic nature)
- गुरुपादप्रसादनम् (gurupādaprasādanam) - propitiation/pleasing of the teacher's (guru) feet
Words meanings and morphology
महेश्वरः (maheśvaraḥ) - The Great Lord (a name for Shiva)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of maheśvara
maheśvara - Great Lord, Shiva
From mahat (great) + īśvara (lord).
Compound type : karmadhāraya (mahat+īśvara)
- mahat – great, large, mighty
adjective - īśvara – lord, master, controller
noun (masculine)
From √īś (to rule).
Root: īś (class 2)
Note: Masculine proper noun, nominative singular.
उवाच (uvāca) - said, spoke
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (lit) of vac
perfect tense
Perfect active 3rd person singular of √vac (class 2).
Root: vac (class 2)
रहस्यश्रवणम् (rahasyaśravaṇam) - listening to secrets/confidential teachings
(noun)
Nominative, neuter, singular of rahasyaśravaṇa
rahasyaśravaṇa - listening to secrets, hearing confidential teachings
Compound of rahasya (secret) and śravaṇa (hearing).
Compound type : tatpuruṣa (rahasya+śravaṇa)
- rahasya – secret, mystery, confidential
noun (neuter)
From rahas (secret place). - śravaṇa – hearing, listening, the act of hearing
noun (neuter)
From √śru (to hear).
Root: śru (class 1)
Note: Neuter noun, nominative singular.
धर्मः (dharmaḥ) - a natural law (dharma) (duty, righteousness, natural law, constitution, intrinsic nature)
(noun)
Nominative, masculine, singular of dharma
dharma - natural law, righteousness, duty, virtue, intrinsic nature, constitution
From √dhṛ 'to uphold, support'.
Root: dhṛ (class 1)
Note: Masculine noun, nominative singular.
वेदव्रतनिषेवणम् (vedavrataniṣevaṇam) - observance of Vedic vows
(noun)
Nominative, neuter, singular of vedavrataniṣevaṇa
vedavrataniṣevaṇa - observance of vows related to the Vedas
Compound of Veda, vrata (vow), and niṣevaṇa (observance).
Compound type : tatpuruṣa (veda+vrata+niṣevaṇa)
- veda – sacred knowledge, the Vedas
noun (masculine)
From √vid (to know).
Root: vid (class 2) - vrata – vow, sacred observance, religious practice
noun (neuter) - niṣevaṇa – service, practice, observance, devotion
noun (neuter)
From √sev (to serve) with prefix ni.
Prefix: ni
Root: sev (class 1)
Note: Neuter noun, nominative singular. A nominal compound.
व्रतचर्यापरः (vratacaryāparaḥ) - intent on the observance of vows, dedicated to vows
(adjective)
Nominative, masculine, singular of vratacaryāpara
vratacaryāpara - devoted to the performance of vows, engaged in solemn observances
Compound of vratacaryā (observance of vows) and para (intent on, devoted to).
Compound type : tatpuruṣa (vrata+caryā+para)
- vrata – vow, sacred observance
noun (neuter) - caryā – conduct, practice, observance
noun (feminine)
From √car (to move, behave).
Root: car (class 1) - para – chief, principal, devoted to, intent on
adjective (masculine)
Note: Masculine adjective, nominative singular, describing what constitutes dharma.
धर्मः (dharmaḥ) - a natural law (dharma) (duty, righteousness, natural law, constitution, intrinsic nature)
(noun)
Nominative, masculine, singular of dharma
dharma - natural law, righteousness, duty, virtue, intrinsic nature, constitution
From √dhṛ 'to uphold, support'.
Root: dhṛ (class 1)
Note: Masculine noun, nominative singular.
गुरुपादप्रसादनम् (gurupādaprasādanam) - propitiation/pleasing of the teacher's (guru) feet
(noun)
Nominative, neuter, singular of gurupādaprasādana
gurupādaprasādana - propitiating the feet of the guru, gaining the guru's favor
Compound of guru (teacher), pāda (foot), and prasādana (propitiation).
Compound type : tatpuruṣa (guru+pāda+prasādana)
- guru – teacher, spiritual guide
noun (masculine) - pāda – foot, step, quarter
noun (masculine) - prasādana – propitiation, appeasing, pleasing
noun (neuter)
From √sad (to sit) with prefix pra, used in causative.
Prefix: pra
Root: sad (class 1)
Note: Neuter noun, nominative singular. A nominal compound.