Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...
5,51

योगवासिष्ठः       yogavāsiṣṭhaḥ - book-5, chapter-51, verse-54

उपशमपदवीमिवानुरूपां कमलजविश्रमणाय योग्यरूपाम् ।
कुसुमनिकरकोमलाभिरामां सरसिजकोटरकोमलां समन्तात् ॥ ५४ ॥
upaśamapadavīmivānurūpāṃ kamalajaviśramaṇāya yogyarūpām ,
kusumanikarakomalābhirāmāṃ sarasijakoṭarakomalāṃ samantāt 54
54. upaśamapadavīm iva anurūpām kamalajaviśramaṇāya yogyarūpām
kusumanikarakomalābhirāmām sarasijakoṭarakomalām samantāt
54. upaśamapadavīm iva anurūpām kamalajaviśramaṇāya yogyarūpām
kusumanikarakomalābhirāmām sarasijakoṭarakomalām samantāt
54. Like a suitable path leading to tranquility, possessing a form fit for the rest of Brahma (kamalaja), delightful with multitudes of tender flowers, and soft like the core of a lotus all around.

Words meanings summery:

(Scroll down for elaborated words morphology)

  • उपशमपदवीम् (upaśamapadavīm) - path to tranquility, state of calmness
  • इव (iva) - like, as, as if
  • अनुरूपाम् (anurūpām) - suitable, appropriate, conformable, correspondent
  • कमलजविश्रमणाय (kamalajaviśramaṇāya) - for the rest of Brahma (kamalaja)
  • योग्यरूपाम् (yogyarūpām) - having a suitable form, appropriately shaped
  • कुसुमनिकरकोमलाभिरामाम् (kusumanikarakomalābhirāmām) - delightful with a multitude of soft flowers
  • सरसिजकोटरकोमलाम् (sarasijakoṭarakomalām) - tender like the core/hollow of a lotus
  • समन्तात् (samantāt) - all around, on all sides, everywhere

Words meanings and morphology

उपशमपदवीम् (upaśamapadavīm) - path to tranquility, state of calmness
(noun)
Accusative, feminine, singular of upaśamapadavī
upaśamapadavī - path to tranquility, state of calmness
Compound type : tatpuruṣa (upaśama+padavī)
  • upaśama – tranquility, quietude, cessation, peace
    noun (masculine)
  • padavī – path, way, state, position
    noun (feminine)
इव (iva) - like, as, as if
(indeclinable)
अनुरूपाम् (anurūpām) - suitable, appropriate, conformable, correspondent
(adjective)
Accusative, feminine, singular of anurūpa
anurūpa - suitable, appropriate, conformable, correspondent
कमलजविश्रमणाय (kamalajaviśramaṇāya) - for the rest of Brahma (kamalaja)
(noun)
Dative, singular of kamalajaviśramaṇa
kamalajaviśramaṇa - rest for Brahma (kamalaja)
Compound type : tatpuruṣa (kamalaja+viśramaṇa)
  • kamalaja – born from a lotus; an epithet of Brahma
    noun (masculine)
  • viśramaṇa – rest, repose, relaxation
    noun (neuter)
योग्यरूपाम् (yogyarūpām) - having a suitable form, appropriately shaped
(adjective)
Accusative, feminine, singular of yogyarūpa
yogyarūpa - having a suitable form, appropriate in shape
Compound type : bahuvrīhi (yogya+rūpa)
  • yogya – suitable, fit, proper, able
    adjective
  • rūpa – form, shape, appearance, beauty
    noun (neuter)
कुसुमनिकरकोमलाभिरामाम् (kusumanikarakomalābhirāmām) - delightful with a multitude of soft flowers
(adjective)
Accusative, feminine, singular of kusumanikarakomalābhirāma
kusumanikarakomalābhirāma - charming with abundant soft flowers
Compound type : bahuvrīhi (kusumanikara+komala+abhirāma)
  • kusumanikara – multitude of flowers, heap of flowers
    noun (masculine)
  • komala – soft, tender, delicate
    adjective
  • abhirāma – charming, beautiful, delightful
    adjective
    derived from root √ram (to delight) with prefix abhi-.
    Prefix: abhi
    Root: ram
सरसिजकोटरकोमलाम् (sarasijakoṭarakomalām) - tender like the core/hollow of a lotus
(adjective)
Accusative, feminine, singular of sarasijakoṭarakomala
sarasijakoṭarakomala - soft/tender like the hollow/core of a lotus
Compound type : bahuvrīhi (sarasijakoṭara+komala)
  • sarasijakoṭara – hollow/core of a lotus
    noun (masculine)
  • komala – soft, tender, delicate
    adjective
समन्तात् (samantāt) - all around, on all sides, everywhere
(indeclinable)