योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-4, chapter-10, verse-62
अभूद्विन्ध्यनगे भूयः किरातः कैकटेषु च ।
सौवीरेष्वथ सामन्तस्त्रिगर्तेषु च गर्दभः ॥ ६२ ॥
सौवीरेष्वथ सामन्तस्त्रिगर्तेषु च गर्दभः ॥ ६२ ॥
abhūdvindhyanage bhūyaḥ kirātaḥ kaikaṭeṣu ca ,
sauvīreṣvatha sāmantastrigarteṣu ca gardabhaḥ 62
sauvīreṣvatha sāmantastrigarteṣu ca gardabhaḥ 62
62.
abhūt vindhyanage bhūyaḥ kirātaḥ kaikaṭeṣu ca
sauvīreṣu atha sāmantas trigarteṣu ca gardabhaḥ
sauvīreṣu atha sāmantas trigarteṣu ca gardabhaḥ
62.
bhūyaḥ saḥ vindhyanage kirātaḥ
abhūt ca kaikaṭeṣu [kirātaḥ abhūt]
atha sauvīreṣu sāmantaḥ [abhūt]
ca trigarteṣu gardabhaḥ [abhūt]
abhūt ca kaikaṭeṣu [kirātaḥ abhūt]
atha sauvīreṣu sāmantaḥ [abhūt]
ca trigarteṣu gardabhaḥ [abhūt]
62.
Again, he became a Kirāta in the Vindhya mountains and [a native] among the Kaikaṭas. Then, he was a chieftain among the Sauvīras, and a donkey among the Trigartas.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- अभूत् (abhūt) - he became, he was
- विन्ध्यनगे (vindhyanage) - in the Vindhya mountain
- भूयः (bhūyaḥ) - again, further, more
- किरातः (kirātaḥ) - a Kirāta (a tribal hunter)
- कैकटेषु (kaikaṭeṣu) - among the Kaikaṭas (a people/region)
- च (ca) - and
- सौवीरेषु (sauvīreṣu) - among the Sauvīras (a people/region)
- अथ (atha) - then, now, moreover
- सामन्तः (sāmantaḥ) - a chieftain, a feudal lord, a neighbor
- त्रिगर्तेषु (trigarteṣu) - among the Trigartas (a people/region)
- च (ca) - and
- गर्दभः (gardabhaḥ) - a donkey
Words meanings and morphology
अभूत् (abhūt) - he became, he was
(verb)
3rd person , singular, active, aorist (luṅ) of bhū
Root: bhū (class 1)
विन्ध्यनगे (vindhyanage) - in the Vindhya mountain
(proper noun)
Locative, masculine, singular of vindhyanaga
vindhyanaga - Vindhya mountain
Compound type : tatpurusha (vindhya+naga)
- vindhya – Vindhya (a mountain range)
proper noun (masculine) - naga – mountain, tree
noun (masculine)
भूयः (bhūyaḥ) - again, further, more
(indeclinable)
किरातः (kirātaḥ) - a Kirāta (a tribal hunter)
(noun)
Nominative, masculine, singular of kirāta
kirāta - a Kirāta (name of a mountain tribe or individual from it)
कैकटेषु (kaikaṭeṣu) - among the Kaikaṭas (a people/region)
(proper noun)
Locative, masculine, plural of kaikaṭa
kaikaṭa - inhabitant of Kekaṭa, a specific tribe/people
च (ca) - and
(indeclinable)
सौवीरेषु (sauvīreṣu) - among the Sauvīras (a people/region)
(proper noun)
Locative, masculine, plural of sauvīra
sauvīra - inhabitant of Sauvīra, a specific people/region
अथ (atha) - then, now, moreover
(indeclinable)
सामन्तः (sāmantaḥ) - a chieftain, a feudal lord, a neighbor
(noun)
Nominative, masculine, singular of sāmanta
sāmanta - a neighbor, a chieftain, a feudal lord
त्रिगर्तेषु (trigarteṣu) - among the Trigartas (a people/region)
(proper noun)
Locative, masculine, plural of trigarta
trigarta - inhabitant of Trigarta, a specific people/region
च (ca) - and
(indeclinable)
गर्दभः (gardabhaḥ) - a donkey
(noun)
Nominative, masculine, singular of gardabha
gardabha - donkey