योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-3, chapter-28, verse-37
तीरशाद्वलवल्लीनां दोलान्दोलनकारिभिः ।
तरङ्गैर्वाह्यमानस्य लेखिकाङ्कितसैकतम् ॥ ३७ ॥
तरङ्गैर्वाह्यमानस्य लेखिकाङ्कितसैकतम् ॥ ३७ ॥
tīraśādvalavallīnāṃ dolāndolanakāribhiḥ ,
taraṅgairvāhyamānasya lekhikāṅkitasaikatam 37
taraṅgairvāhyamānasya lekhikāṅkitasaikatam 37
37.
tīraśādvalavallīnām dolāndolanakaribhiḥ
taraṅgaiḥ vāhyamānasya lekhikāṅkitasaikatam
taraṅgaiḥ vāhyamānasya lekhikāṅkitasaikatam
37.
lekhikāṅkitasaikatam vāhyamānasya
tīraśādvalavallīnām dolāndolanakaribhiḥ taraṅgaiḥ
tīraśādvalavallīnām dolāndolanakaribhiḥ taraṅgaiḥ
37.
A sandy bank marked with inscriptions, [a bank] belonging to the flowing [river], whose waves caused the swing-like swaying of the creepers on the green riverbanks.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- तीरशाद्वलवल्लीनाम् (tīraśādvalavallīnām) - of the creepers on the green banks
- दोलान्दोलनकरिभिः (dolāndolanakaribhiḥ) - by those causing swing-like swaying
- तरङ्गैः (taraṅgaiḥ) - by waves, by ripples
- वाह्यमानस्य (vāhyamānasya) - of the one being carried, of the flowing one
- लेखिकाङ्कितसैकतम् (lekhikāṅkitasaikatam) - an inscribed sandy bank, a sandy bank marked with writings
Words meanings and morphology
तीरशाद्वलवल्लीनाम् (tīraśādvalavallīnām) - of the creepers on the green banks
(noun)
Genitive, feminine, plural of tīraśādvalavallī
tīraśādvalavallī - creeper on a green bank/meadow
Compound type : Tatpuruṣa (tīra+śādvala+vallī)
- tīra – bank, shore
noun (neuter) - śādvala – green, grassy, meadow, green field
adjective - vallī – creeper, vine
noun (feminine)
Note: Modifies 'dolāndolanakaribhiḥ' indirectly, indicating whose swaying is caused.
दोलान्दोलनकरिभिः (dolāndolanakaribhiḥ) - by those causing swing-like swaying
(adjective)
Instrumental, masculine, plural of dolāndolanakarī
dolāndolanakarī - one who causes swing-like swaying/rocking
Compound type : Tatpuruṣa (dolā+āndolana+karin)
- dolā – swing, hammock, swaying
noun (feminine) - āndolana – swaying, rocking, swinging
noun (neuter) - karin – causing, making, doing, doer
adjective
suffix -in
Derived from root 'kṛ' (to do, make)
Root: kṛ (class 8)
Note: Adjective agreeing with 'taraṅgaiḥ'.
तरङ्गैः (taraṅgaiḥ) - by waves, by ripples
(noun)
Instrumental, masculine, plural of taraṅga
taraṅga - wave, ripple
Note: Agent of the action.
वाह्यमानस्य (vāhyamānasya) - of the one being carried, of the flowing one
(adjective)
Genitive, masculine, singular of vāhyamāna
vāhyamāna - being carried, being borne, being driven, flowing (as water)
Present Passive Participle
Derived from root 'vah' (to carry, flow) with passive suffix -yamāna.
Root: vah (class 1)
Note: Refers to an implied entity like a river or stream.
लेखिकाङ्कितसैकतम् (lekhikāṅkitasaikatam) - an inscribed sandy bank, a sandy bank marked with writings
(noun)
Accusative, neuter, singular of lekhikāṅkitasaikata
lekhikāṅkitasaikata - a sandy bank marked with inscriptions
Compound type : Karmadhāraya (lekhikā+aṅkita+saikata)
- lekhikā – writing, inscription, stylus, female scribe
noun (feminine) - aṅkita – marked, inscribed, stained
adjective
Past Passive Participle
Derived from root 'aṅk' (to mark).
Root: aṅk (class 10) - saikata – sandy bank, sand
noun (neuter)
Note: This is an object described.