बृहत्-पाराशर-होरा-शास्त्रम्
bṛhat-pārāśara-horā-śāstram
-
chapter-6, verse-28
वह्निः समीरशक्रौ च धनदो जलदस्तथा ।
विषमेषु क्रमाज्ज्ञेयाः समराशौ विपर्ययात् ॥२८॥
विषमेषु क्रमाज्ज्ञेयाः समराशौ विपर्ययात् ॥२८॥
28. vahniḥ samīraśakrau ca dhanado jaladastathā .
viṣameṣu kramājjñeyāḥ samarāśau viparyayāt.
viṣameṣu kramājjñeyāḥ samarāśau viparyayāt.
28.
vahniḥ samīraśakrau ca dhanadaḥ jaladaḥ tathā
viṣameṣu kramāt jñeyāḥ samarāśau viparyayāt
viṣameṣu kramāt jñeyāḥ samarāśau viparyayāt
28.
Agni, Vayu, and Indra, along with Kubera and Varuna (Jala), are to be understood sequentially in odd signs, and in reverse order in even signs.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- वह्निः (vahniḥ) - Agni, the deity ruling a division (fire, Agni (god of fire))
- समीरशक्रौ (samīraśakrau) - Vayu (god of wind) and Indra (king of gods) as ruling deities (Vayu and Indra)
- च (ca) - and (and, also)
- धनदः (dhanadaḥ) - Kubera, the deity ruling a division (giver of wealth, Kubera)
- जलदः (jaladaḥ) - Varuna, the deity ruling a division (giver of water, cloud, Varuna)
- तथा (tathā) - similarly, also (thus, so, similarly)
- विषमेषु (viṣameṣu) - in odd zodiac signs (in odd, in uneven, in difficult)
- क्रमात् (kramāt) - in sequential order (in order, successively, gradually)
- ज्ञेयाः (jñeyāḥ) - should be understood (as the rulers) (to be known, knowable, understandable)
- समराशौ (samarāśau) - in an even zodiac sign (in an even sign/rash)
- विपर्ययात् (viparyayāt) - in reverse order (by reversal, by inverse order, by turning back)
Words meanings and morphology
वह्निः (vahniḥ) - Agni, the deity ruling a division (fire, Agni (god of fire))
(noun)
Nominative, masculine, singular of vahni
vahni - fire, Agni, a Vedic deity
From root 'vah' (to carry) + 'ni'.
Root: vah (class 1)
समीरशक्रौ (samīraśakrau) - Vayu (god of wind) and Indra (king of gods) as ruling deities (Vayu and Indra)
(noun)
Nominative, masculine, dual of samīraśakra
samīraśakra - Vayu and Indra
Compound type : dvandva (samīra+śakra)
- samīra – wind, Vayu (god of wind)
noun (masculine)
From root 'īr' (to move) with prefix 'sam'.
Prefix: sam
Root: īr (class 2) - śakra – Indra (king of gods), powerful, mighty
proper noun (masculine)
Root: śak (class 5)
Note: Refers to both Vayu and Indra.
च (ca) - and (and, also)
(indeclinable)
धनदः (dhanadaḥ) - Kubera, the deity ruling a division (giver of wealth, Kubera)
(noun)
Nominative, masculine, singular of dhanada
dhanada - giver of wealth, Kubera (god of wealth)
Compound of 'dhana' (wealth) and 'da' (giver).
Compound type : tatpuruṣa (dhana+da)
- dhana – wealth, riches, property
noun (neuter) - da – giver, bestower
adjective (masculine)
agent noun from root 'dā'
From root 'dā' (to give) + suffix 'a'.
Root: dā (class 3)
जलदः (jaladaḥ) - Varuna, the deity ruling a division (giver of water, cloud, Varuna)
(noun)
Nominative, masculine, singular of jalada
jalada - giver of water, cloud, Varuna (god of waters)
Compound of 'jala' (water) and 'da' (giver).
Compound type : tatpuruṣa (jala+da)
- jala – water
noun (neuter) - da – giver, bestower
adjective (masculine)
agent noun from root 'dā'
From root 'dā' (to give) + suffix 'a'.
Root: dā (class 3)
तथा (tathā) - similarly, also (thus, so, similarly)
(indeclinable)
विषमेषु (viṣameṣu) - in odd zodiac signs (in odd, in uneven, in difficult)
(adjective)
Locative, masculine, plural of viṣama
viṣama - uneven, odd (number), difficult, adverse
Note: Qualifies 'rāśiṣu' (signs) which is implied.
क्रमात् (kramāt) - in sequential order (in order, successively, gradually)
(noun)
Ablative, masculine, singular of krama
krama - step, order, succession, method
From root 'kram' (to step, go) + 'a'.
Root: kram (class 1)
ज्ञेयाः (jñeyāḥ) - should be understood (as the rulers) (to be known, knowable, understandable)
(adjective)
Nominative, masculine, plural of jñeya
jñeya - knowable, to be known, understandable
gerundive
From root 'jñā' (to know) + suffix 'ya'.
Root: jñā (class 9)
Note: Qualifies the implied "lords" or "deities".
समराशौ (samarāśau) - in an even zodiac sign (in an even sign/rash)
(noun)
Locative, masculine, singular of samarāśi
samarāśi - even sign
Compound of 'sama' (even) and 'rāśi' (sign).
Compound type : karmadhāraya (sama+rāśi)
- sama – even, equal, same, uniform
adjective (masculine) - rāśi – heap, mass, zodiac sign, amount
noun (masculine)
विपर्ययात् (viparyayāt) - in reverse order (by reversal, by inverse order, by turning back)
(noun)
Ablative, masculine, singular of viparyaya
viparyaya - inversion, reverse, contrary, perversion
Derived from 'vi' + 'pari' + root 'i' (to go) + suffix 'a'.
Prefixes: vi+pari
Root: i (class 2)