महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-3, chapter-261, verse-48
कः शूलं तीक्ष्णमासाद्य सर्वगात्रैर्निषेवते ।
कः शिरस्यग्निमादाय विश्वस्तः स्वपते सुखम् ॥४८॥
कः शिरस्यग्निमादाय विश्वस्तः स्वपते सुखम् ॥४८॥
48. kaḥ śūlaṁ tīkṣṇamāsādya sarvagātrairniṣevate ,
kaḥ śirasyagnimādāya viśvastaḥ svapate sukham.
kaḥ śirasyagnimādāya viśvastaḥ svapate sukham.
48.
kaḥ śūlam tīkṣṇam āsādya sarvagātraiḥ niṣevate
kaḥ śirasi agnim ādāya viśvastaḥ svapate sukham
kaḥ śirasi agnim ādāya viśvastaḥ svapate sukham
48.
Who would take up a sharp spear and engage with it using all their limbs? And who, with fire on their head, would sleep peacefully and fearlessly?
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- कः (kaḥ) - who
- शूलम् (śūlam) - a spear, pike, dart
- तीक्ष्णम् (tīkṣṇam) - sharp, keen
- आसाद्य (āsādya) - having taken up (a spear) (having obtained, having approached, having taken up)
- सर्वगात्रैः (sarvagātraiḥ) - with all his limbs/body
- निषेवते (niṣevate) - engages with (the spear), bears it (serves, attends to, engages with, takes pleasure in)
- कः (kaḥ) - who
- शिरसि (śirasi) - on his head
- अग्निम् (agnim) - fire
- आदाय (ādāya) - having taken, having seized
- विश्वस्तः (viśvastaḥ) - trusting, confident, fearless
- स्वपते (svapate) - sleeps
- सुखम् (sukham) - happily, comfortably, peacefully
Words meanings and morphology
कः (kaḥ) - who
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of kim
kim - who, what, which
शूलम् (śūlam) - a spear, pike, dart
(noun)
Accusative, neuter, singular of śūla
śūla - spear, pike, dart, sharp weapon
तीक्ष्णम् (tīkṣṇam) - sharp, keen
(adjective)
Accusative, neuter, singular of tīkṣṇa
tīkṣṇa - sharp, keen, pungent, fierce, severe
आसाद्य (āsādya) - having taken up (a spear) (having obtained, having approached, having taken up)
(indeclinable)
Prefix: ā
Root: sad (class 1)
Note: Absolutive (Gerund) form
सर्वगात्रैः (sarvagātraiḥ) - with all his limbs/body
(noun)
Instrumental, neuter, plural of sarvagātra
sarvagātra - all limbs, the whole body
Compound type : karmadhāraya (sarva+gātra)
- sarva – all, every, whole
adjective (neuter) - gātra – limb, body
noun (neuter)
निषेवते (niṣevate) - engages with (the spear), bears it (serves, attends to, engages with, takes pleasure in)
(verb)
3rd person , singular, middle, present (laṭ) of ni-sev
Prefix: ni
Root: sev (class 1)
कः (kaḥ) - who
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of kim
kim - who, what, which
शिरसि (śirasi) - on his head
(noun)
Locative, neuter, singular of śiras
śiras - head, skull, top
अग्निम् (agnim) - fire
(noun)
Accusative, masculine, singular of agni
agni - fire, god of fire
आदाय (ādāya) - having taken, having seized
(indeclinable)
Prefix: ā
Root: dā (class 3)
Note: Absolutive (Gerund) form
विश्वस्तः (viśvastaḥ) - trusting, confident, fearless
(adjective)
Nominative, masculine, singular of viśvasta
viśvasta - confident, fearless, trusting, believed
Past Passive Participle
Prefix: vi
Root: śvas (class 2)
स्वपते (svapate) - sleeps
(verb)
3rd person , singular, middle, present (laṭ) of svap
Root: svap (class 2)
सुखम् (sukham) - happily, comfortably, peacefully
(indeclinable)
Note: Used adverbially (accusative of manner)