महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-3, chapter-261, verse-13
पुत्रं राजा दशरथः कौसल्यानन्दवर्धनम् ।
संदृश्य परमां प्रीतिमगच्छत्कुरुनन्दन ॥१३॥
संदृश्य परमां प्रीतिमगच्छत्कुरुनन्दन ॥१३॥
13. putraṁ rājā daśarathaḥ kausalyānandavardhanam ,
saṁdṛśya paramāṁ prītimagacchatkurunandana.
saṁdṛśya paramāṁ prītimagacchatkurunandana.
13.
putram rājā daśarathaḥ kausalyānandavardhanam
saṃdṛśya paramām prītim agacchat kurunandana
saṃdṛśya paramām prītim agacchat kurunandana
13. O descendant of Kuru, King Dasharatha, seeing his son, who enhanced Kaushalya's joy, experienced the greatest happiness.
13. את בנו זה, המגדיל את שמחתה של קַאוּסַלְיָה, ראה המלך דַשַׁרַטְהַא והתמלא באושר רב, הו צאצא של קוּרוּ.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- पुत्रम् (putram) - son
- राजा (rājā) - king
- दशरथः (daśarathaḥ) - Dasharatha
- कौसल्यानन्दवर्धनम् (kausalyānandavardhanam) - who enhanced Kaushalya's joy
- संदृश्य (saṁdṛśya) - having seen, seeing
- परमाम् (paramām) - supreme, greatest
- प्रीतिम् (prītim) - joy, delight, affection
- अगच्छत् (agacchat) - attained, went to, experienced
- कुरुनन्दन (kurunandana) - O descendant of Kuru
Words meanings and morphology
पुत्रम् (putram) - son
(noun)
Accusative, masculine, singular of putra
putra - son, offspring, child
राजा (rājā) - king
(noun)
Nominative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler, sovereign
दशरथः (daśarathaḥ) - Dasharatha
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of daśaratha
daśaratha - Dasharatha (a king of Ayodhya, father of Rama)
कौसल्यानन्दवर्धनम् (kausalyānandavardhanam) - who enhanced Kaushalya's joy
(adjective)
Accusative, masculine, singular of kausalyānandavardhana
kausalyānandavardhana - increasing the joy of Kaushalya
Compound type : tatpurusha (kausalyā+ānanda+vardhana)
- kausalyā – Kaushalya (mother of Rama)
proper noun (feminine) - ānanda – joy, delight, happiness
noun (masculine) - vardhana – increasing, causing to grow, enhancing
noun (masculine)
Derived from root vṛdh (to grow, increase)
Root: vṛdh (class 1)
संदृश्य (saṁdṛśya) - having seen, seeing
(indeclinable)
absolutive / gerund
Absolutive form from root dṛś with prefix sam
Prefix: sam
Root: dṛś (class 1)
परमाम् (paramām) - supreme, greatest
(adjective)
Accusative, feminine, singular of parama
parama - highest, best, supreme, ultimate
Note: Agrees with 'prītim'
प्रीतिम् (prītim) - joy, delight, affection
(noun)
Accusative, feminine, singular of prīti
prīti - joy, love, satisfaction, affection
अगच्छत् (agacchat) - attained, went to, experienced
(verb)
3rd person , singular, active, past imperfect (laṅ) of gam
Root: gam (class 1)
कुरुनन्दन (kurunandana) - O descendant of Kuru
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of kurunandana
kurunandana - delight of the Kurus, descendant of Kuru
Compound type : tatpurusha (kuru+nandana)
- kuru – Kuru (an ancient king, ancestor of a prominent lineage; region)
proper noun (masculine) - nandana – son, delight, causing joy
noun (masculine)
Derived from root nand (to rejoice)
Root: nand (class 1)