महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-7, chapter-20, verse-45
युधामन्युं चतुःषष्ट्या त्रिंशता चैव सात्यकिम् ।
विद्ध्वा रुक्मरथस्तूर्णं युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥४५॥
विद्ध्वा रुक्मरथस्तूर्णं युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥४५॥
45. yudhāmanyuṁ catuḥṣaṣṭyā triṁśatā caiva sātyakim ,
viddhvā rukmarathastūrṇaṁ yudhiṣṭhiramupādravat.
viddhvā rukmarathastūrṇaṁ yudhiṣṭhiramupādravat.
45.
yudhāmanyum catuḥṣaṣṭyā triṃśatā ca eva sātyakim |
viddhvā rukmarathaḥ tūrṇam yudhiṣṭhiram upādravat
viddhvā rukmarathaḥ tūrṇam yudhiṣṭhiram upādravat
45.
rukmarathaḥ catuḥṣaṣṭyā yudhāmanyum,
triṃśatā ca eva sātyakim viddhvā,
tūrṇam yudhiṣṭhiram upādravat
triṃśatā ca eva sātyakim viddhvā,
tūrṇam yudhiṣṭhiram upādravat
45.
Having struck Yudhāmanyu with sixty-four (arrows) and Sātyaki with thirty, Rukmaratha then quickly attacked Yudhiṣṭhira.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- युधामन्युम् (yudhāmanyum) - Yudhāmanyu (a warrior) (Yudhāmanyu)
- चतुःषष्ट्या (catuḥṣaṣṭyā) - by sixty-four (arrows) (by sixty-four)
- त्रिंशता (triṁśatā) - by thirty (arrows) (by thirty)
- च (ca) - and
- एव (eva) - indeed, certainly
- सात्यकिम् (sātyakim) - Sātyaki (a warrior) (Sātyaki)
- विद्ध्वा (viddhvā) - having pierced/struck
- रुक्मरथः (rukmarathaḥ) - Rukmaratha (a warrior) (Rukmaratha)
- तूर्णम् (tūrṇam) - quickly
- युधिष्ठिरम् (yudhiṣṭhiram) - Yudhiṣṭhira (the eldest Pāṇḍava king) (Yudhiṣṭhira)
- उपाद्रवत् (upādravat) - attacked, approached
Words meanings and morphology
युधामन्युम् (yudhāmanyum) - Yudhāmanyu (a warrior) (Yudhāmanyu)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of yudhāmanyu
yudhāmanyu - Yudhāmanyu (a warrior in the Mahābhārata)
चतुःषष्ट्या (catuḥṣaṣṭyā) - by sixty-four (arrows) (by sixty-four)
(numeral)
त्रिंशता (triṁśatā) - by thirty (arrows) (by thirty)
(numeral)
च (ca) - and
(indeclinable)
एव (eva) - indeed, certainly
(indeclinable)
सात्यकिम् (sātyakim) - Sātyaki (a warrior) (Sātyaki)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of sātyaki
sātyaki - Sātyaki (a Yādava warrior and companion of Arjuna)
विद्ध्वा (viddhvā) - having pierced/struck
(indeclinable)
absolutive
Absolutive from √vyadh
Root: vyadh (class 4)
रुक्मरथः (rukmarathaḥ) - Rukmaratha (a warrior) (Rukmaratha)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of rukmaratha
rukmaratha - Rukmaratha (a warrior in the Mahābhārata, lit. 'having a golden chariot')
Compound type : bahuvrihi (rukma+ratha)
- rukma – gold, golden
noun (neuter) - ratha – chariot
noun (masculine)
तूर्णम् (tūrṇam) - quickly
(indeclinable)
Past Passive Participle
From √tvar
Root: tvar (class 1)
Note: Used adverbially
युधिष्ठिरम् (yudhiṣṭhiram) - Yudhiṣṭhira (the eldest Pāṇḍava king) (Yudhiṣṭhira)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of yudhiṣṭhira
yudhiṣṭhira - Yudhiṣṭhira (the eldest Pāṇḍava, king of Indraprastha/Hastinapura, lit. 'firm in battle')
Compound type : tatpuruṣa (yudhi+sthira)
- yudhi – in battle
indeclinable (feminine)
Locative singular of yudh (battle) - sthira – firm, steady, stable
adjective (masculine)
Root: sthā (class 1)
उपाद्रवत् (upādravat) - attacked, approached
(verb)
3rd person , singular, active, past imperfect (laṅ) of upadru
From upa-√dru
Prefix: upa
Root: dru (class 1)