महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-7, chapter-167, verse-23
प्रहृष्टलोमकूपाः स्म संविग्नरथकुञ्जराः ।
धनंजय गुरुं श्रुत्वा तत्र नादं सुभीषणम् ॥२३॥
धनंजय गुरुं श्रुत्वा तत्र नादं सुभीषणम् ॥२३॥
23. prahṛṣṭalomakūpāḥ sma saṁvignarathakuñjarāḥ ,
dhanaṁjaya guruṁ śrutvā tatra nādaṁ subhīṣaṇam.
dhanaṁjaya guruṁ śrutvā tatra nādaṁ subhīṣaṇam.
23.
prahṛṣṭalomakūpāḥ sma saṃvignarathakuñjarāḥ |
dhanaṃjaya gurum śrutvā tatra nādam subhīṣaṇam
dhanaṃjaya gurum śrutvā tatra nādam subhīṣaṇam
23.
dhanaṃjaya,
tatra gurum subhīṣaṇam nādam śrutvā,
[vayam] prahṛṣṭalomakūpāḥ saṃvignarathakuñjarāḥ sma.
tatra gurum subhīṣaṇam nādam śrutvā,
[vayam] prahṛṣṭalomakūpāḥ saṃvignarathakuñjarāḥ sma.
23.
O Dhananjaya, upon hearing that exceedingly dreadful and mighty sound there, our hair stood on end, and our chariots and elephants became agitated.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- प्रहृष्टलोमकूपाः (prahṛṣṭalomakūpāḥ) - with hair-follicles thrilled, with hair standing on end
- स्म (sma) - were (particle indicating past tense with present verb)
- संविग्नरथकुञ्जराः (saṁvignarathakuñjarāḥ) - with agitated chariots and elephants
- धनंजय (dhanaṁjaya) - O Dhananjaya (an epithet for Arjuna)
- गुरुम् (gurum) - mighty, heavy, great
- श्रुत्वा (śrutvā) - having heard, upon hearing
- तत्र (tatra) - there, in that place
- नादम् (nādam) - sound, roar, clamor
- सुभीषणम् (subhīṣaṇam) - very dreadful, exceedingly terrifying
Words meanings and morphology
प्रहृष्टलोमकूपाः (prahṛṣṭalomakūpāḥ) - with hair-follicles thrilled, with hair standing on end
(adjective)
Nominative, masculine, plural of prahṛṣṭalomakūpa
prahṛṣṭalomakūpa - one whose hair-follicles are thrilled (i.e., hair standing on end)
Compound type : bahuvrīhi (prahṛṣṭa+loma+kūpa)
- prahṛṣṭa – thrilled, excited, erected (hair)
adjective (masculine)
Past Passive Participle
Derived from root hṛṣ (to be excited) with prefix pra.
Prefix: pra
Root: hṛṣ (class 4) - loma – hair
noun (neuter) - kūpa – pit, well, follicle
noun (masculine)
स्म (sma) - were (particle indicating past tense with present verb)
(indeclinable)
संविग्नरथकुञ्जराः (saṁvignarathakuñjarāḥ) - with agitated chariots and elephants
(adjective)
Nominative, masculine, plural of saṃvignarathakuñjara
saṁvignarathakuñjara - one whose chariots and elephants are agitated
Compound type : bahuvrīhi (saṃvigna+ratha+kuñjara)
- saṃvigna – agitated, alarmed, perturbed
adjective (masculine)
Past Passive Participle
Derived from root vij (to tremble, fear) with prefix sam.
Prefix: sam
Root: vij (class 6) - ratha – chariot
noun (masculine) - kuñjara – elephant
noun (masculine)
धनंजय (dhanaṁjaya) - O Dhananjaya (an epithet for Arjuna)
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of dhanaṃjaya
dhanaṁjaya - conqueror of wealth, a name of Arjuna
गुरुम् (gurum) - mighty, heavy, great
(adjective)
Accusative, masculine, singular of guru
guru - heavy, weighty, great, important, venerable, teacher (guru)
Note: Agrees with 'nādam'.
श्रुत्वा (śrutvā) - having heard, upon hearing
(indeclinable)
Absolutive (Gerund)
Formed from root śru (to hear) with the -tvā suffix.
Root: śru (class 5)
तत्र (tatra) - there, in that place
(indeclinable)
नादम् (nādam) - sound, roar, clamor
(noun)
Accusative, masculine, singular of nāda
nāda - sound, roar, loud noise, clamor
Prefix: ni
Root: nad (class 1)
सुभीषणम् (subhīṣaṇam) - very dreadful, exceedingly terrifying
(adjective)
Accusative, masculine, singular of subhīṣaṇa
subhīṣaṇa - very dreadful, exceedingly terrifying
Compound type : karmadhāraya (su+bhīṣaṇa)
- su – good, well, very, exceedingly
prefix - bhīṣaṇa – dreadful, terrible, frightening
adjective (masculine)
Present Active Participle (causative)
Derived from the causative of root bhī (to fear).
Root: bhī (class 3)
Note: Agrees with 'nādam'.