महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-7, chapter-161, verse-5
स माधवमनुज्ञाय कुरुष्वेति धनंजयः ।
द्रोणकर्णौ महेष्वासौ सव्यतः पर्यवर्तत ॥५॥
द्रोणकर्णौ महेष्वासौ सव्यतः पर्यवर्तत ॥५॥
5. sa mādhavamanujñāya kuruṣveti dhanaṁjayaḥ ,
droṇakarṇau maheṣvāsau savyataḥ paryavartata.
droṇakarṇau maheṣvāsau savyataḥ paryavartata.
5.
sa mādhavam anujñāya kuruṣva iti dhanañjayaḥ
droṇakarṇau maheṣvāsau savyataḥ paryavartata
droṇakarṇau maheṣvāsau savyataḥ paryavartata
5.
saḥ dhanañjayaḥ mādhavam "kuruṣva" iti anujñāya
maheṣvāsau droṇakarṇau savyataḥ पर्यवर्तत
maheṣvāsau droṇakarṇau savyataḥ पर्यवर्तत
5.
He, Dhananjaya (Arjuna), having given permission to Madhava (Krishna) with the words 'Do it!', then turned, placing Drona and Karna, those great archers, to his left.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- स (sa) - He, Arjuna (he (that one))
- माधवम् (mādhavam) - Madhava (Krishna)
- अनुज्ञाय (anujñāya) - having given permission to Madhava (having permitted, having assented, having allowed)
- कुरुष्व (kuruṣva) - 'Do it!' (Arjuna's instruction to Krishna) (do, act, perform)
- इति (iti) - thus, so, (marks a quotation)
- धनञ्जयः (dhanañjayaḥ) - Arjuna (Dhananjaya (Arjuna), conqueror of wealth)
- द्रोणकर्णौ (droṇakarṇau) - Drona and Karna
- महेष्वासौ (maheṣvāsau) - Drona and Karna, who were great archers (great archers)
- सव्यतः (savyataḥ) - to the left, on the left side
- पर्यवर्तत (paryavartata) - turned the chariot around (turned around, wheeled about, revolved)
Words meanings and morphology
स (sa) - He, Arjuna (he (that one))
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of tad
tad - that, he, she, it
Note: Refers to Arjuna.
माधवम् (mādhavam) - Madhava (Krishna)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of mādhava
mādhava - Madhava (an epithet of Krishna), a descendant of Madhu
Note: Object of `anujñāya`.
अनुज्ञाय (anujñāya) - having given permission to Madhava (having permitted, having assented, having allowed)
(indeclinable)
absolutive (gerund)
Root jñā with prefix anu.
Prefix: anu
Root: jñā (class 9)
कुरुष्व (kuruṣva) - 'Do it!' (Arjuna's instruction to Krishna) (do, act, perform)
(verb)
2nd person , singular, middle, imperative (loṭ) of kṛ
imperative, middle voice, 2nd person singular
From root kṛ, imperative mood, middle voice.
Root: kṛ (class 8)
Note: Contained within the `iti` quote.
इति (iti) - thus, so, (marks a quotation)
(indeclinable)
Note: Quotation marker.
धनञ्जयः (dhanañjayaḥ) - Arjuna (Dhananjaya (Arjuna), conqueror of wealth)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of dhanañjaya
dhanañjaya - Dhananjaya (an epithet of Arjuna), conqueror of wealth
Compound type : bahuvrīhi (dhana+ñjaya)
- dhana – wealth, riches
noun (neuter) - ñjaya – conquering, victorious
noun (masculine)
From root ji (to conquer).
Root: ji (class 1)
Note: Subject of `paryavartata`, re-states `sa`.
द्रोणकर्णौ (droṇakarṇau) - Drona and Karna
(proper noun)
Accusative, masculine, dual of droṇakarṇa
droṇakarṇa - Drona and Karna
Compound type : dvandva (droṇa+karṇa)
- droṇa – Drona
proper noun (masculine) - karṇa – Karna
proper noun (masculine)
Note: Object of the implied action of turning towards.
महेष्वासौ (maheṣvāsau) - Drona and Karna, who were great archers (great archers)
(adjective)
Accusative, masculine, dual of maheṣvāsa
maheṣvāsa - great archer, one with a great bow
Compound type : bahuvrīhi (mahā+iṣvāsa)
- mahā – great, mighty
adjective - iṣvāsa – archer, bowman
noun (masculine)
Note: Qualifies `droṇakarṇau`.
सव्यतः (savyataḥ) - to the left, on the left side
(indeclinable)
Derived from savya (left) with suffix -tas.
Note: Adverbial.
पर्यवर्तत (paryavartata) - turned the chariot around (turned around, wheeled about, revolved)
(verb)
3rd person , singular, middle, imperfect past (laṅ) of vṛt
imperfect tense, middle voice, 3rd person singular
Root vṛt with prefixes pari and ava.
Prefixes: pari+ava
Root: vṛt (class 1)