योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-7, chapter-203, verse-38
यथाप्राप्तं क्रियां तेषु कृतवत्स्वथ दैवसीम् ।
क्रमेणाकाशपथिको भास्करोऽस्तमुपाययौ ॥ ३८ ॥
क्रमेणाकाशपथिको भास्करोऽस्तमुपाययौ ॥ ३८ ॥
yathāprāptaṃ kriyāṃ teṣu kṛtavatsvatha daivasīm ,
krameṇākāśapathiko bhāskaro'stamupāyayau 38
krameṇākāśapathiko bhāskaro'stamupāyayau 38
38.
yathāprāptaṃ kriyām teṣu kṛtavatsu atha daivasīm
kramena ākāśa-pathikaḥ bhāskaraḥ astam upāyayau
kramena ākāśa-pathikaḥ bhāskaraḥ astam upāyayau
38.
teṣu yathāprāptaṃ daivasīm kriyām kṛtavatsu atha
kramena ākāśa-pathikaḥ bhāskaraḥ astam upāyayau
kramena ākāśa-pathikaḥ bhāskaraḥ astam upāyayau
38. After they had performed their appropriate daily duties, then, gradually, the sun, the traveler of the sky, went towards its setting.
38. כאשר סיימו את טקסי היום כראוי, השמש, הולך אורח בשמיים, שקע לאטו באופק.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- यथाप्राप्तं (yathāprāptaṁ) - as obtained, as appropriate, as due
- क्रियाम् (kriyām) - action, ritual, duty
- तेषु (teṣu) - when they (locative absolute construction) (among them, in them)
- कृतवत्सु (kṛtavatsu) - when they had done/performed
- अथ (atha) - then, now, moreover
- दैवसीम् (daivasīm) - daytime, divine
- क्रमेन (kramena) - gradually, in order
- आकाश-पथिकः (ākāśa-pathikaḥ) - traveler of the sky
- भास्करः (bhāskaraḥ) - the sun
- अस्तम् (astam) - to setting, disappearance
- उपाययौ (upāyayau) - approached, went towards
Words meanings and morphology
यथाप्राप्तं (yathāprāptaṁ) - as obtained, as appropriate, as due
(indeclinable)
Compound type : avyayībhāva (yathā+prāpta)
- yathā – as, according to, in such a manner
indeclinable - prāpta – obtained, reached, arrived
participle (neuter)
Past Passive Participle
From root āp (to obtain) with prefix pra
Prefix: pra
Root: āp (class 5)
Note: Used adverbially
क्रियाम् (kriyām) - action, ritual, duty
(noun)
Accusative, feminine, singular of kriyā
kriyā - action, activity, ritual
Root: kṛ (class 8)
तेषु (teṣu) - when they (locative absolute construction) (among them, in them)
(pronoun)
Locative, masculine, plural of tad
tad - that, he, she, it
कृतवत्सु (kṛtavatsu) - when they had done/performed
(participle)
Locative, masculine, plural of kṛtavat
kṛtavat - one who has done/performed
Past Active Participle
Suffix 'vat' added to the root 'kṛ'
Root: kṛ (class 8)
Note: Used in a locative absolute construction with 'teṣu'
अथ (atha) - then, now, moreover
(indeclinable)
दैवसीम् (daivasīm) - daytime, divine
(adjective)
Accusative, feminine, singular of daivasī
daivasī - relating to day, daytime; divine, heavenly
क्रमेन (kramena) - gradually, in order
(noun)
Instrumental, masculine, singular of krama
krama - step, order, sequence
Root: kram (class 1)
आकाश-पथिकः (ākāśa-pathikaḥ) - traveler of the sky
(noun)
Nominative, masculine, singular of ākāśa-pathika
ākāśa-pathika - one who travels in the sky, sky-farer
Compound type : ṣaṣṭhī-tatpuruṣa (ākāśa+pathika)
- ākāśa – sky, space, ether
noun (masculine)
Prefix: ā
Root: kāś (class 1) - pathika – traveler, wanderer
noun (masculine)
Root: path
भास्करः (bhāskaraḥ) - the sun
(noun)
Nominative, masculine, singular of bhāskara
bhāskara - sun (lit. 'light-maker')
अस्तम् (astam) - to setting, disappearance
(noun)
Accusative, masculine, singular of asta
asta - setting (of sun/moon), disappearance
Root: as (class 4)
Note: Often used with 'gam' or 'yā' verbs to mean 'to set'.
उपाययौ (upāyayau) - approached, went towards
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (lit) of upā-i
Prefixes: upa+ā
Root: i (class 2)