महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-9, chapter-50, verse-34
अथ काले व्यतिक्रान्ते महत्यतिभयंकरे ।
अनावृष्टिरनुप्राप्ता राजन्द्वादशवार्षिकी ॥३४॥
अनावृष्टिरनुप्राप्ता राजन्द्वादशवार्षिकी ॥३४॥
34. atha kāle vyatikrānte mahatyatibhayaṁkare ,
anāvṛṣṭiranuprāptā rājandvādaśavārṣikī.
anāvṛṣṭiranuprāptā rājandvādaśavārṣikī.
34.
atha kāle vyatikrānte mahati atibhayaṃkare
anāvṛṣṭiḥ anuprāptā rājan dvādaśavārṣikī
anāvṛṣṭiḥ anuprāptā rājan dvādaśavārṣikī
34.
atha rājan mahati atibhayaṃkare kāle
vyatikrānte dvādaśavārṣikī anāvṛṣṭiḥ anuprāptā
vyatikrānte dvādaśavārṣikī anāvṛṣṭiḥ anuprāptā
34.
Then, O king, after a considerable and extremely dreadful period of time had elapsed, a drought lasting twelve years occurred.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- अथ (atha) - then, now, thereupon
- काले (kāle) - in time, at the time
- व्यतिक्रान्ते (vyatikrānte) - having passed, elapsed
- महति (mahati) - in a great, in a significant
- अतिभयंकरे (atibhayaṁkare) - in an extremely terrible, in a very dreadful
- अनावृष्टिः (anāvṛṣṭiḥ) - a drought, absence of rain
- अनुप्राप्ता (anuprāptā) - occurred, arrived, reached
- राजन् (rājan) - O king
- द्वादशवार्षिकी (dvādaśavārṣikī) - lasting twelve years, twelve-yearly
Words meanings and morphology
अथ (atha) - then, now, thereupon
(indeclinable)
काले (kāle) - in time, at the time
(noun)
Locative, masculine, singular of kāla
kāla - time, period, season
व्यतिक्रान्ते (vyatikrānte) - having passed, elapsed
(adjective)
Locative, masculine, singular of vyatikrānta
vyatikrānta - passed, elapsed, gone by, overcome
Past Passive Participle
Derived from root kram (to step, go) with prefixes vi and ati
Prefixes: vi+ati
Root: kram (class 1)
महति (mahati) - in a great, in a significant
(adjective)
Locative, masculine, singular of mahat
mahat - great, large, significant, important
अतिभयंकरे (atibhayaṁkare) - in an extremely terrible, in a very dreadful
(adjective)
Locative, masculine, singular of atibhayaṃkara
atibhayaṁkara - extremely terrible, very dreadful
Compound type : karmadhāraya (ati+bhayaṃkara)
- ati – excessively, very
indeclinable - bhayaṃkara – causing fear, terrible, dreadful
adjective (masculine)
अनावृष्टिः (anāvṛṣṭiḥ) - a drought, absence of rain
(noun)
Nominative, feminine, singular of anāvṛṣṭi
anāvṛṣṭi - absence of rain, drought
Compound type : nañ-tatpuruṣa (an+āvṛṣṭi)
- an – not, non-
indeclinable - āvṛṣṭi – rain, showering, abundance of rain
noun (feminine)
Verbal Noun
Derived from root vṛṣ (to rain) with prefix ā
Prefix: ā
Root: vṛṣ (class 1)
अनुप्राप्ता (anuprāptā) - occurred, arrived, reached
(adjective)
Nominative, feminine, singular of anuprāpta
anuprāpta - arrived, reached, occurred, obtained
Past Passive Participle
Derived from root āp (to obtain, reach) with prefixes anu and pra
Prefixes: anu+pra
Root: āp (class 5)
राजन् (rājan) - O king
(noun)
Vocative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler
द्वादशवार्षिकी (dvādaśavārṣikī) - lasting twelve years, twelve-yearly
(adjective)
Nominative, feminine, singular of dvādaśavārṣika
dvādaśavārṣika - twelve-yearly, lasting twelve years
Derived from 'dvādaśa' and 'varṣa' with suffix 'ṭhaK' (ika)
Compound type : dvigu-tatpuruṣa (dvādaśa+vārṣika)
- dvādaśa – twelve
numeral - vārṣika – annual, yearly, belonging to the rainy season
adjective (feminine)
Derived from 'varṣa' (year/rain) with suffix 'ṭhaK' (ika)