भगवद्गीता
bhagavad-gītā
-
chapter-11, verse-33
तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ यशो लभस्व जित्वा शत्रून्भुङ्क्ष्व राज्यं समृद्धम् ।
मयैवैते निहताः पूर्वमेव निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन् ॥३३॥
मयैवैते निहताः पूर्वमेव निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन् ॥३३॥
33. tasmāttvamuttiṣṭha yaśo labhasva; jitvā śatrūnbhuṅkṣva rājyaṁ samṛddham ,
mayaivaite nihatāḥ pūrvameva; nimittamātraṁ bhava savyasācin.
mayaivaite nihatāḥ pūrvameva; nimittamātraṁ bhava savyasācin.
33.
tasmāt tvam uttiṣṭha yaśaḥ labhasva
jitvā śatrūn bhuṅkṣva rājyam
samṛddham mayā eva ete nihatāḥ pūrvam
eva nimittamātram bhava savyasācin
jitvā śatrūn bhuṅkṣva rājyam
samṛddham mayā eva ete nihatāḥ pūrvam
eva nimittamātram bhava savyasācin
33.
savyasācin tasmāt tvam uttiṣṭha
yaśaḥ labhasva śatrūn jitvā samṛddham
rājyam bhuṅkṣva ete pūrvam eva
mayā eva nihatāḥ nimittamātram bhava
yaśaḥ labhasva śatrūn jitvā samṛddham
rājyam bhuṅkṣva ete pūrvam eva
mayā eva nihatāḥ nimittamātram bhava
33.
Therefore, rise up, achieve glory, and having conquered your enemies, enjoy a prosperous kingdom. These (warriors) have already been slain by Me. Be merely an instrument, O Savyasācin (Arjuna).
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- तस्मात् (tasmāt) - therefore, from that
- त्वम् (tvam) - you
- उत्तिष्ठ (uttiṣṭha) - rise up, stand up
- यशः (yaśaḥ) - fame, glory, honor
- लभस्व (labhasva) - obtain, get, attain
- जित्वा (jitvā) - having conquered, having won
- शत्रून् (śatrūn) - enemies, adversaries
- भुङ्क्ष्व (bhuṅkṣva) - enjoy, rule, protect
- राज्यम् (rājyam) - kingdom, reign, dominion
- समृद्धम् (samṛddham) - prosperous, rich, flourishing, complete
- मया (mayā) - by me
- एव (eva) - indeed, only, merely
- एते (ete) - these
- निहताः (nihatāḥ) - slain, killed, struck down
- पूर्वम् (pūrvam) - before, formerly, previously
- एव (eva) - indeed, only, merely
- निमित्तमात्रम् (nimittamātram) - a mere instrument, only a cause
- भव (bhava) - be, become
- सव्यसाचिन् (savyasācin) - Arjuna, who could shoot arrows with both hands. (O ambidextrous one, O left-handed archer)
Words meanings and morphology
तस्मात् (tasmāt) - therefore, from that
(indeclinable)
Note: Used adverbially here, meaning 'therefore'.
त्वम् (tvam) - you
(pronoun)
Nominative, singular of tvad
tvad - you (singular)
उत्तिष्ठ (uttiṣṭha) - rise up, stand up
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (loṭ) of ut-sthā
Prefix: ut
Root: sthā (class 1)
यशः (yaśaḥ) - fame, glory, honor
(noun)
Accusative, neuter, singular of yaśas
yaśas - fame, glory, honor, beauty
लभस्व (labhasva) - obtain, get, attain
(verb)
2nd person , singular, middle, imperative (loṭ) of labh
Root: labh (class 1)
जित्वा (jitvā) - having conquered, having won
(indeclinable)
absolutive / gerund
Suffix -tvā
Root: ji (class 1)
शत्रून् (śatrūn) - enemies, adversaries
(noun)
Accusative, masculine, plural of śatru
śatru - enemy, foe, adversary
भुङ्क्ष्व (bhuṅkṣva) - enjoy, rule, protect
(verb)
2nd person , singular, middle, imperative (loṭ) of bhuj
Root: bhuj (class 7)
राज्यम् (rājyam) - kingdom, reign, dominion
(noun)
Accusative, neuter, singular of rājya
rājya - kingdom, realm, sovereignty
समृद्धम् (samṛddham) - prosperous, rich, flourishing, complete
(adjective)
Accusative, neuter, singular of samṛddha
samṛddha - prosperous, rich, flourishing, accomplished, complete
Past Passive Participle
From sam-ṛdh (to prosper)
Prefix: sam
Root: ṛdh (class 4)
Note: Modifies 'rājyam'.
मया (mayā) - by me
(pronoun)
Instrumental, singular of aham
aham - I
एव (eva) - indeed, only, merely
(indeclinable)
एते (ete) - these
(pronoun)
Nominative, masculine, plural of etas
etas - this, these
निहताः (nihatāḥ) - slain, killed, struck down
(adjective)
Nominative, masculine, plural of ni-hata
hata - killed, struck, destroyed
Past Passive Participle
From han (to strike, kill) with prefix ni-
Prefix: ni
Root: han (class 2)
पूर्वम् (pūrvam) - before, formerly, previously
(indeclinable)
एव (eva) - indeed, only, merely
(indeclinable)
निमित्तमात्रम् (nimittamātram) - a mere instrument, only a cause
(noun)
Nominative, neuter, singular of nimittamātra
nimittamātra - mere cause, mere instrument
Compound type : bahuvrihi (nimitta+mātra)
- nimitta – cause, instrument, sign
noun (neuter) - mātra – only, mere, just
adjective
भव (bhava) - be, become
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (loṭ) of bhū
Root: bhū (class 1)
सव्यसाचिन् (savyasācin) - Arjuna, who could shoot arrows with both hands. (O ambidextrous one, O left-handed archer)
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of savyasācin
savyasācin - ambidextrous, one who shoots with the left hand
Compound type : bahuvrihi (savya+sācin)
- savya – left (hand), reverse
adjective - sācin – shooter, archer
noun (masculine)