महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-6, chapter-99, verse-36
पताकाध्वजवृक्षाढ्या मर्त्यकूलापहारिणी ।
क्रव्यादसंघसंकीर्णा यमराष्ट्रविवर्धिनी ॥३६॥
क्रव्यादसंघसंकीर्णा यमराष्ट्रविवर्धिनी ॥३६॥
36. patākādhvajavṛkṣāḍhyā martyakūlāpahāriṇī ,
kravyādasaṁghasaṁkīrṇā yamarāṣṭravivardhinī.
kravyādasaṁghasaṁkīrṇā yamarāṣṭravivardhinī.
36.
patākādhvajavṛkṣāḍhyā martyakūlāpahāriṇī
kravyādasaṃghasaṃkīrṇā yamarāṣṭravivardhinī
kravyādasaṃghasaṃkīrṇā yamarāṣṭravivardhinī
36.
patākādhvajavṛkṣāḍhyā martyakūlāpahāriṇī
kravyādasaṃghasaṃkīrṇā yamarāṣṭravivardhinī
kravyādasaṃghasaṃkīrṇā yamarāṣṭravivardhinī
36.
It is rich with banners and flags as trees, carrying away the banks of mortals, filled with multitudes of flesh-eaters, and it augments the realm of Yama.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- पताकाध्वजवृक्षाढ्या (patākādhvajavṛkṣāḍhyā) - rich with banners and flags as trees
- मर्त्यकूलापहारिणी (martyakūlāpahāriṇī) - carrying away the banks of mortals
- क्रव्यादसंघसंकीर्णा (kravyādasaṁghasaṁkīrṇā) - filled with multitudes of flesh-eaters
- यमराष्ट्रविवर्धिनी (yamarāṣṭravivardhinī) - increasing the realm of Yama
Words meanings and morphology
पताकाध्वजवृक्षाढ्या (patākādhvajavṛkṣāḍhyā) - rich with banners and flags as trees
(adjective)
Nominative, feminine, singular of patākādhvajavṛkṣāḍhya
patākādhvajavṛkṣāḍhya - (a river) rich in banners and flags resembling trees
Compound type : Bahuvrihi (patākādhvajavṛkṣa+āḍhya)
- patākā – banner, flag, standard
noun (feminine) - dhvaja – flag, standard, banner
noun (masculine) - vṛkṣa – tree
noun (masculine) - āḍhya – rich in, abounding in, opulent
adjective
Prefix: ā
Note: Adjective modifying an implied 'river' (nadī).
मर्त्यकूलापहारिणी (martyakūlāpahāriṇī) - carrying away the banks of mortals
(adjective)
Nominative, feminine, singular of martyakūlāpahārin
martyakūlāpahārin - (a river) carrying away the banks of mortals
Agent Noun
Derived from root hṛ (to seize, carry away) with prefix apa- and kūla (bank) and martya (mortal) as its object.
Compound type : Upapada-Tatpurusha (martyakūla+apahārin)
- martya – mortal, human
noun (masculine) - kūla – bank, shore, river-bank
noun (neuter) - apahārin – one who carries away, removes, destroys
adjective (masculine)
Agent Noun
from root hṛ with prefix apa-
Prefix: apa
Root: hṛ (class 1)
Note: Adjective modifying an implied 'river' (nadī).
क्रव्यादसंघसंकीर्णा (kravyādasaṁghasaṁkīrṇā) - filled with multitudes of flesh-eaters
(adjective)
Nominative, feminine, singular of kravyādasaṃghasaṃkīrṇa
kravyādasaṁghasaṁkīrṇa - (a river) filled with multitudes of flesh-eaters
Compound type : Bahuvrihi (kravyādasaṃgha+saṃkīrṇa)
- kravyādasaṃgha – multitude of flesh-eaters
noun (masculine) - kravyāda – flesh-eater, carnivore, vulture
noun (masculine)
Root: ad (class 2) - saṃgha – multitude, collection, crowd, horde
noun (masculine)
Prefix: sam
Root: han (class 2) - saṃkīrṇa – strewn, filled with, mixed with, crowded
adjective
Past Passive Participle
from root kṛ (to scatter) with prefix sam-
Prefix: sam
Root: kṛ (class 6)
Note: Adjective modifying an implied 'river' (nadī).
यमराष्ट्रविवर्धिनी (yamarāṣṭravivardhinī) - increasing the realm of Yama
(adjective)
Nominative, feminine, singular of yamarāṣṭravivardhin
yamarāṣṭravivardhin - (a river) that increases the realm of Yama (the god of death)
Agent Noun
Derived from root vṛdh (to increase) with prefix vi- and yamarāṣṭra (Yama's realm) as its object.
Compound type : Upapada-Tatpurusha (yamarāṣṭra+vivardhin)
- yama – Yama, god of death, controller
proper noun (masculine) - rāṣṭra – realm, kingdom, country
noun (neuter) - vivardhin – increasing, augmenting, causing to grow
adjective (masculine)
Agent Noun
from root vṛdh with prefix vi-
Prefix: vi
Root: vṛdh (class 1)
Note: Adjective modifying an implied 'river' (nadī).