महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-6, chapter-109, verse-43
अथार्जुनो रणे भीष्मं योधयन्वै महारथम् ।
भीष्मस्य निधनाकाङ्क्षी पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥४३॥
भीष्मस्य निधनाकाङ्क्षी पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥४३॥
43. athārjuno raṇe bhīṣmaṁ yodhayanvai mahāratham ,
bhīṣmasya nidhanākāṅkṣī puraskṛtya śikhaṇḍinam.
bhīṣmasya nidhanākāṅkṣī puraskṛtya śikhaṇḍinam.
43.
atha arjunaḥ raṇe bhīṣmam yodhayann vai mahāratham
bhīṣmasya nidhana ākāṅkṣī puraskṛtya śikhaṇḍinam
bhīṣmasya nidhana ākāṅkṣī puraskṛtya śikhaṇḍinam
43.
atha arjunaḥ raṇe mahāratham bhīṣmam yodhayann
vai bhīṣmasya nidhanākāṅkṣī śikhaṇḍinam puraskṛtya
vai bhīṣmasya nidhanākāṅkṣī śikhaṇḍinam puraskṛtya
43.
Then Arjuna, indeed engaging the great warrior Bhishma in battle, and desiring Bhishma's demise, had positioned Shikhandin at the vanguard.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- अथ (atha) - then (then, now, thereupon)
- अर्जुनः (arjunaḥ) - Arjuna
- रणे (raṇe) - in battle, in the fight
- भीष्मम् (bhīṣmam) - Bhishma
- योधयन्न् (yodhayann) - fighting (himself) (fighting, causing to fight, battling)
- वै (vai) - indeed, surely, verily
- महारथम् (mahāratham) - great warrior, one who can fight many charioteers
- भीष्मस्य (bhīṣmasya) - of Bhishma
- निधनाकाङ्क्षी (nidhanākāṅkṣī) - desiring Bhishma's death (desiring death/destruction)
- पुरस्कृत्य (puraskṛtya) - having placed Shikhandin in front (as a shield) (having placed in front, having put before)
- शिखण्डिनम् (śikhaṇḍinam) - Shikhandin
Words meanings and morphology
अथ (atha) - then (then, now, thereupon)
(indeclinable)
अर्जुनः (arjunaḥ) - Arjuna
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of arjuna
arjuna - Arjuna (a character in the Mahabharata)
रणे (raṇe) - in battle, in the fight
(noun)
Locative, masculine, singular of raṇa
raṇa - battle, fight
Root: raṇ
भीष्मम् (bhīṣmam) - Bhishma
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of bhīṣma
bhīṣma - Bhishma (a character in the Mahabharata), terrible
Root: bhī
योधयन्न् (yodhayann) - fighting (himself) (fighting, causing to fight, battling)
(adjective)
Nominative, masculine, singular of yodhaya
yodhaya - fighting, causing to fight
Present Active Participle
from causative of yudh (to fight)
Root: yudh (class 4)
वै (vai) - indeed, surely, verily
(indeclinable)
महारथम् (mahāratham) - great warrior, one who can fight many charioteers
(noun)
Accusative, masculine, singular of mahāratha
mahāratha - great warrior, commander of many chariots
Compound type : karmadharaya (mahā+ratha)
- mahā – great, large
adjective - ratha – chariot, warrior (who fights from a chariot)
noun (masculine)
Root: ram
भीष्मस्य (bhīṣmasya) - of Bhishma
(proper noun)
Genitive, masculine, singular of bhīṣma
bhīṣma - Bhishma (a character in the Mahabharata), terrible
Root: bhī
निधनाकाङ्क्षी (nidhanākāṅkṣī) - desiring Bhishma's death (desiring death/destruction)
(adjective)
Nominative, masculine, singular of nidhanākāṅkṣin
nidhanākāṅkṣin - desiring death/destruction
from nidhana (death) + ākāṅkṣin (desiring)
Compound type : tatpurusha (nidhana+ākāṅkṣin)
- nidhana – death, destruction
noun (neuter)
from ni-dhan
Prefix: ni
Root: han (class 2) - ākāṅkṣin – desiring, longing for
adjective (masculine)
from ā-kāṅkṣ
Prefix: ā
Root: kāṅkṣ (class 1)
पुरस्कृत्य (puraskṛtya) - having placed Shikhandin in front (as a shield) (having placed in front, having put before)
(indeclinable)
Absolutive (Gerund)
from puras-kṛ (to place before)
Prefix: puras
Root: kṛ (class 8)
शिखण्डिनम् (śikhaṇḍinam) - Shikhandin
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of śikhaṇḍin
śikhaṇḍin - Shikhandin (a character in the Mahabharata, key to Bhishma's demise)