महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-12, chapter-329, verse-50
तदेवंविधं माहात्म्यं ब्राह्मणानाम् ।
क्षत्रमपि शाश्वतीमव्ययां पृथिवीं पत्नीमभिगम्य बुभुजे ।
तदेतद्ब्रह्माग्नीषोमीयम् ।
तेन जगद्धार्यते ॥५०॥
क्षत्रमपि शाश्वतीमव्ययां पृथिवीं पत्नीमभिगम्य बुभुजे ।
तदेतद्ब्रह्माग्नीषोमीयम् ।
तेन जगद्धार्यते ॥५०॥
50. tadevaṁvidhaṁ māhātmyaṁ brāhmaṇānām ,
kṣatramapi śāśvatīmavyayāṁ pṛthivīṁ patnīmabhigamya bubhuje ,
tadetadbrahmāgnīṣomīyam ,
tena jagaddhāryate.
kṣatramapi śāśvatīmavyayāṁ pṛthivīṁ patnīmabhigamya bubhuje ,
tadetadbrahmāgnīṣomīyam ,
tena jagaddhāryate.
50.
tad evamvidhaṃ māhātmyṃ brāhmaṇānām |
kṣatram api śāśvatīm avyayāṃ pṛthivīṃ
patnīm abhigamya bubhuje | tad etat
brahmāgniṣomīyam | tena jagat dhāryate
kṣatram api śāśvatīm avyayāṃ pṛthivīṃ
patnīm abhigamya bubhuje | tad etat
brahmāgniṣomīyam | tena jagat dhāryate
50.
tad evamvidhaṃ brāhmaṇānām māhātmyam
api kṣatram śāśvatīm avyayām pṛthivīm
patnīm abhigamya bubhuje tat etat
brahmāgniṣomīyam tena jagat dhāryate
api kṣatram śāśvatīm avyayām pṛthivīm
patnīm abhigamya bubhuje tat etat
brahmāgniṣomīyam tena jagat dhāryate
50. Such is the greatness of the brahmins. The warrior class too, having attained the earth as an eternal and imperishable wife, enjoyed her. This indeed is connected with brahman and with agni and soma. By this the world is sustained.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- तत् (tat) - that
- एवम्विधम् (evamvidham) - of this kind, such
- माहात्म्यम् (māhātmyam) - greatness, majesty
- ब्राह्मणानाम् (brāhmaṇānām) - of the brahmins
- क्षत्रम् (kṣatram) - the warrior class, kshatriya order
- अपि (api) - also, even
- शाश्वतीम् (śāśvatīm) - eternal, perpetual
- अव्ययाम् (avyayām) - imperishable, undecaying
- पृथिवीम् (pṛthivīm) - the earth
- पत्नीम् (patnīm) - as wife
- अभिगम्य (abhigamya) - having approached, having obtained
- बुभुजे (bubhuje) - enjoyed, ruled over
- तत् (tat) - that
- एतत् (etat) - this
- ब्रह्माग्निषोमीयम् (brahmāgniṣomīyam) - related to brahman, agni and soma
- तेन (tena) - by this
- जगत् (jagat) - the world, universe
- धार्यते (dhāryate) - is sustained, is supported
Words meanings and morphology
तत् (tat) - that
(pronoun)
Nominative, neuter, singular of tad
tad - that
एवम्विधम् (evamvidham) - of this kind, such
(adjective)
Nominative, neuter, singular of evamvidha
evamvidha - of this kind, such
माहात्म्यम् (māhātmyam) - greatness, majesty
(noun)
Nominative, neuter, singular of māhātmya
māhātmya - greatness, high-mindedness, majesty
ब्राह्मणानाम् (brāhmaṇānām) - of the brahmins
(noun)
Genitive, masculine, plural of brāhmaṇa
brāhmaṇa - brahmin, member of the priestly class
क्षत्रम् (kṣatram) - the warrior class, kshatriya order
(noun)
Nominative, neuter, singular of kṣatra
kṣatra - warrior class, dominion, power
अपि (api) - also, even
(indeclinable)
शाश्वतीम् (śāśvatīm) - eternal, perpetual
(adjective)
Accusative, feminine, singular of śāśvata
śāśvata - eternal, perpetual, constant
अव्ययाम् (avyayām) - imperishable, undecaying
(adjective)
Accusative, feminine, singular of avyaya
avyaya - imperishable, undecaying, unchanging
पृथिवीम् (pṛthivīm) - the earth
(noun)
Accusative, feminine, singular of pṛthivī
pṛthivī - earth, ground, land
पत्नीम् (patnīm) - as wife
(noun)
Accusative, feminine, singular of patnī
patnī - wife, mistress
अभिगम्य (abhigamya) - having approached, having obtained
(indeclinable)
absolutive
root gam with prefix abhi and suffix ya
Prefix: abhi
Root: gam (class 1)
बुभुजे (bubhuje) - enjoyed, ruled over
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (liṭ) of bhuj
Root: bhuj (class 7)
तत् (tat) - that
(pronoun)
Nominative, neuter, singular of tad
tad - that
एतत् (etat) - this
(pronoun)
Nominative, neuter, singular of etad
etad - this
ब्रह्माग्निषोमीयम् (brahmāgniṣomīyam) - related to brahman, agni and soma
(adjective)
Nominative, neuter, singular of brahmāgniṣomīya
brahmāgniṣomīya - connected with brahman, agni and soma
Compound type : dvandva / taddhita (brahman+agni+soma)
- brahman – brahman, absolute reality
noun (neuter) - agni – fire
noun (masculine) - soma – soma plant or juice
noun (masculine)
तेन (tena) - by this
(pronoun)
Instrumental, neuter, singular of tad
tad - that
जगत् (jagat) - the world, universe
(noun)
Nominative, neuter, singular of jagat
jagat - world, moving universe
धार्यते (dhāryate) - is sustained, is supported
(verb)
3rd person , singular, passive, present (laṭ) of dhṛ
Root: dhṛ (class 1)