महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-7, chapter-92, verse-38
सोऽविशत्कृतवर्माणं यमदण्डोपमः शरः ।
जाम्बूनदविचित्रं च वर्म निर्भिद्य भानुमत् ।
अभ्यगाद्धरणीमुग्रो रुधिरेण समुक्षितः ॥३८॥
जाम्बूनदविचित्रं च वर्म निर्भिद्य भानुमत् ।
अभ्यगाद्धरणीमुग्रो रुधिरेण समुक्षितः ॥३८॥
38. so'viśatkṛtavarmāṇaṁ yamadaṇḍopamaḥ śaraḥ ,
jāmbūnadavicitraṁ ca varma nirbhidya bhānumat ,
abhyagāddharaṇīmugro rudhireṇa samukṣitaḥ.
jāmbūnadavicitraṁ ca varma nirbhidya bhānumat ,
abhyagāddharaṇīmugro rudhireṇa samukṣitaḥ.
38.
saḥ aviśat kṛtavarmāṇam yamadaṇḍopamaḥ
śaraḥ jāmbūnadavicitram ca
varma nirbhidya bhānumat abhyagāt
dharaṇīm ugraḥ rudhireṇa samukṣitaḥ
śaraḥ jāmbūnadavicitram ca
varma nirbhidya bhānumat abhyagāt
dharaṇīm ugraḥ rudhireṇa samukṣitaḥ
38.
saḥ ugraḥ yamadaṇḍopamaḥ śaraḥ
jāmbūnadavicitram ca bhānumat varma
nirbhidya kṛtavarmāṇam aviśat
rudhireṇa samukṣitaḥ dharaṇīm abhyagāt
jāmbūnadavicitram ca bhānumat varma
nirbhidya kṛtavarmāṇam aviśat
rudhireṇa samukṣitaḥ dharaṇīm abhyagāt
38.
That fierce arrow, resembling the mace of Yama, having pierced Kṛtavarman's shining armor variegated with Jambunada gold, entered him and, drenched in blood, then reached the earth.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- सः (saḥ) - that, he
- अविशत् (aviśat) - entered, penetrated
- कृतवर्माणम् (kṛtavarmāṇam) - Kṛtavarman
- यमदण्डोपमः (yamadaṇḍopamaḥ) - resembling Yama's mace, like the mace of Yama
- शरः (śaraḥ) - arrow
- जाम्बूनदविचित्रम् (jāmbūnadavicitram) - variegated with Jambunada gold
- च (ca) - and
- वर्म (varma) - armor, shield
- निर्भिद्य (nirbhidya) - having pierced, having broken through
- भानुमत् (bhānumat) - shining, radiant
- अभ्यगात् (abhyagāt) - went towards, reached
- धरणीम् (dharaṇīm) - earth, ground
- उग्रः (ugraḥ) - fierce, terrible, powerful
- रुधिरेण (rudhireṇa) - with blood
- समुक्षितः (samukṣitaḥ) - drenched, sprinkled, covered
Words meanings and morphology
सः (saḥ) - that, he
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of tad
tad - that, he, it
अविशत् (aviśat) - entered, penetrated
(verb)
3rd person , singular, active, imperfect (laṅ) of viś
Root: viś (class 6)
कृतवर्माणम् (kṛtavarmāṇam) - Kṛtavarman
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of kṛtavarman
kṛtavarman - Kṛtavarman (a Vṛṣṇi hero)
यमदण्डोपमः (yamadaṇḍopamaḥ) - resembling Yama's mace, like the mace of Yama
(adjective)
Nominative, masculine, singular of yamadaṇḍopama
yamadaṇḍopama - similar to Yama's mace
Compound type : ṣaṣṭhī-tatpuruṣa (yamadaṇḍa+upama)
- yamadaṇḍa – Yama's mace/rod
noun (masculine) - upama – resembling, similar
adjective (masculine)
Note: Agrees with śaraḥ.
शरः (śaraḥ) - arrow
(noun)
Nominative, masculine, singular of śara
śara - arrow
जाम्बूनदविचित्रम् (jāmbūnadavicitram) - variegated with Jambunada gold
(adjective)
Accusative, neuter, singular of jāmbūnadavicitra
jāmbūnadavicitra - variegated or adorned with gold from the Jambu river
Compound type : tṛtīyā-tatpuruṣa (jāmbūnada+vicitra)
- jāmbūnada – gold from the Jambu river
noun (neuter) - vicitra – variegated, diverse, adorned
adjective
Note: Agrees with varma.
च (ca) - and
(indeclinable)
वर्म (varma) - armor, shield
(noun)
Accusative, neuter, singular of varman
varman - armor, coat of mail
निर्भिद्य (nirbhidya) - having pierced, having broken through
(indeclinable)
Absolutive (Gerund)
Prefix: nir
Root: bhid (class 7)
भानुमत् (bhānumat) - shining, radiant
(adjective)
Accusative, neuter, singular of bhānumat
bhānumat - shining, luminous, radiant
Note: Agrees with varma.
अभ्यगात् (abhyagāt) - went towards, reached
(verb)
3rd person , singular, active, imperfect (laṅ) of gam
Prefixes: abhi+ā
Root: gam (class 1)
धरणीम् (dharaṇīm) - earth, ground
(noun)
Accusative, feminine, singular of dharaṇī
dharaṇī - earth, ground
उग्रः (ugraḥ) - fierce, terrible, powerful
(adjective)
Nominative, masculine, singular of ugra
ugra - fierce, severe, formidable
Note: Agrees with śaraḥ.
रुधिरेण (rudhireṇa) - with blood
(noun)
Instrumental, neuter, singular of rudhira
rudhira - blood
समुक्षितः (samukṣitaḥ) - drenched, sprinkled, covered
(adjective)
Nominative, masculine, singular of samukṣita
samukṣita - sprinkled, wet, drenched, covered
Past Passive Participle
Prefix: sam
Root: ukṣ (class 1)
Note: Agrees with śaraḥ.