महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-7, chapter-92, verse-33
रुक्मध्वजो रुक्मपृष्ठं महद्विस्फार्य कार्मुकम् ।
रुक्माङ्गदी रुक्मवर्मा रुक्मपुङ्खानवाकिरत् ॥३३॥
रुक्माङ्गदी रुक्मवर्मा रुक्मपुङ्खानवाकिरत् ॥३३॥
33. rukmadhvajo rukmapṛṣṭhaṁ mahadvisphārya kārmukam ,
rukmāṅgadī rukmavarmā rukmapuṅkhānavākirat.
rukmāṅgadī rukmavarmā rukmapuṅkhānavākirat.
33.
rukmadhvajaḥ rukmapṛṣṭham mahat visphārya kārmukam
rukmāṅgadī rukmavarmā rukmapuṅkhān avākirat
rukmāṅgadī rukmavarmā rukmapuṅkhān avākirat
33.
rukmadhvajaḥ rukmāṅgadī rukmavarmā mahat rukmapṛṣṭham
kārmukam visphārya rukmapuṅkhān avākirat
kārmukam visphārya rukmapuṅkhān avākirat
33.
He (Jayadratha), distinguished by his golden banner, golden armlets, and golden armor, having drawn his great, gold-backed bow, showered forth arrows with golden shafts.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- रुक्मध्वजः (rukmadhvajaḥ) - Jayadratha, characterized by his golden banner (one whose banner is gold)
- रुक्मपृष्ठम् (rukmapṛṣṭham) - gold-backed (describing the bow) (gold-backed)
- महत् (mahat) - great (bow) (great, large)
- विस्फार्य (visphārya) - having drawn (the bow) (having stretched, having drawn)
- कार्मुकम् (kārmukam) - bow
- रुक्माङ्गदी (rukmāṅgadī) - Jayadratha, wearing golden armlets (wearing golden armlets)
- रुक्मवर्मा (rukmavarmā) - Jayadratha, wearing golden armor (wearing golden armor)
- रुक्मपुङ्खान् (rukmapuṅkhān) - arrows with golden shafts/feathers
- अवाकिरत् (avākirat) - he showered (arrows) (he showered, he scattered)
Words meanings and morphology
रुक्मध्वजः (rukmadhvajaḥ) - Jayadratha, characterized by his golden banner (one whose banner is gold)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of rukmadhvaja
rukmadhvaja - one whose banner is gold
Compound type : bahuvrīhi (rukma+dhvaja)
- rukma – gold
noun (neuter) - dhvaja – banner, flag
noun (masculine)
रुक्मपृष्ठम् (rukmapṛṣṭham) - gold-backed (describing the bow) (gold-backed)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of rukmapṛṣṭha
rukmapṛṣṭha - gold-backed
Compound type : bahuvrīhi (rukma+pṛṣṭha)
- rukma – gold
noun (neuter) - pṛṣṭha – back, surface
noun (neuter)
महत् (mahat) - great (bow) (great, large)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of mahat
mahat - great, large, mighty
विस्फार्य (visphārya) - having drawn (the bow) (having stretched, having drawn)
(indeclinable)
Absolutive
Indeclinable participle formed with 'ya' suffix after 'vi' prefix.
Prefix: vi
Root: sphā (class 1)
कार्मुकम् (kārmukam) - bow
(noun)
Accusative, neuter, singular of kārmuka
kārmuka - bow, made of the kārmuka tree
रुक्माङ्गदी (rukmāṅgadī) - Jayadratha, wearing golden armlets (wearing golden armlets)
(adjective)
Nominative, masculine, singular of rukmāṅgadin
rukmāṅgadin - one wearing golden armlets
Compound type : bahuvrīhi (rukma+aṅgada)
- rukma – gold
noun (neuter) - aṅgada – armlet, bracelet
noun (masculine)
रुक्मवर्मा (rukmavarmā) - Jayadratha, wearing golden armor (wearing golden armor)
(adjective)
Nominative, masculine, singular of rukmavarman
rukmavarman - one wearing golden armor
Compound type : bahuvrīhi (rukma+varman)
- rukma – gold
noun (neuter) - varman – armor, shield
noun (neuter)
रुक्मपुङ्खान् (rukmapuṅkhān) - arrows with golden shafts/feathers
(noun)
Accusative, masculine, plural of rukmapuṅkha
rukmapuṅkha - golden-shafted, having golden feathers (referring to arrows)
Compound type : bahuvrīhi (rukma+puṅkha)
- rukma – gold
noun (neuter) - puṅkha – shaft of an arrow, feather of an arrow
noun (masculine)
अवाकिरत् (avākirat) - he showered (arrows) (he showered, he scattered)
(verb)
3rd person , singular, active, imperfect past (laṅ) of √kṛ
Prefix: ava
Root: kṛ (class 6)