महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-14, chapter-77, verse-32
स्वसारं मामवेक्षस्व स्वस्रीयात्मजमेव च ।
कर्तुमर्हसि धर्मज्ञ दयां मयि कुरूद्वह ।
विस्मृत्य कुरुराजानं तं च मन्दं जयद्रथम् ॥३२॥
कर्तुमर्हसि धर्मज्ञ दयां मयि कुरूद्वह ।
विस्मृत्य कुरुराजानं तं च मन्दं जयद्रथम् ॥३२॥
32. svasāraṁ māmavekṣasva svasrīyātmajameva ca ,
kartumarhasi dharmajña dayāṁ mayi kurūdvaha ,
vismṛtya kururājānaṁ taṁ ca mandaṁ jayadratham.
kartumarhasi dharmajña dayāṁ mayi kurūdvaha ,
vismṛtya kururājānaṁ taṁ ca mandaṁ jayadratham.
32.
svasāram mām avekṣasva svasrīya-ātmajam
eva ca kartum arhasi dharma-jña
dayām mayi kuru-udvaha vismṛtya
kuru-rājānam tam ca mandam jayadratham
eva ca kartum arhasi dharma-jña
dayām mayi kuru-udvaha vismṛtya
kuru-rājānam tam ca mandam jayadratham
32.
dharma-jña kuru-udvaha mayi dayām
kartum arhasi mām svasāram ca eva
svasrīya-ātmajam avekṣasva kuru-rājānam
tam mandam jayadratham ca vismṛtya
kartum arhasi mām svasāram ca eva
svasrīya-ātmajam avekṣasva kuru-rājānam
tam mandam jayadratham ca vismṛtya
32.
O knower of (dharma), O leader of the Kurus, you ought to show compassion to me, your sister, and also to my son (your nephew), forgetting that foolish Jayadratha and King Duryodhana.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- स्वसारम् (svasāram) - cousin-sister (sister)
- माम् (mām) - me
- अवेक्षस्व (avekṣasva) - look upon, consider, protect, be mindful of
- स्वस्रीय-आत्मजम् (svasrīya-ātmajam) - my son (your nephew) (sister's son, nephew)
- एव (eva) - only, just, indeed, certainly
- च (ca) - and, also
- कर्तुम् (kartum) - to do, to make, for doing
- अर्हसि (arhasi) - you ought, you are able, you deserve
- धर्म-ज्ञ (dharma-jña) - O knower of (dharma) (knower of (dharma), righteous one)
- दयाम् (dayām) - compassion, pity, mercy
- मयि (mayi) - on me, in me, towards me
- कुरु-उद्वह (kuru-udvaha) - O leader of the Kurus (leader of the Kurus, best of the Kurus)
- विस्मृत्य (vismṛtya) - having forgotten, disregarding
- कुरु-राजानम् (kuru-rājānam) - King Duryodhana (the king of the Kurus)
- तम् (tam) - him, that
- च (ca) - and, also
- मन्दम् (mandam) - slow, dull, foolish, weak
- जयद्रथम् (jayadratham) - Jayadratha (proper name)
Words meanings and morphology
स्वसारम् (svasāram) - cousin-sister (sister)
(noun)
Accusative, feminine, singular of svasṛ
svasṛ - sister
माम् (mām) - me
(pronoun)
Accusative, singular of asmad
asmad - I, me
अवेक्षस्व (avekṣasva) - look upon, consider, protect, be mindful of
(verb)
2nd person , singular, middle, imperative (Loṭ) of īkṣ
Root īkṣ with prefix ava, Aṭmanepada, 2nd person singular imperative
Prefix: ava
Root: īkṣ (class 1)
स्वस्रीय-आत्मजम् (svasrīya-ātmajam) - my son (your nephew) (sister's son, nephew)
(noun)
Accusative, masculine, singular of svasrīya-ātmaja
svasrīya-ātmaja - sister's son, nephew
Compound type : tatpuruṣa (svasrīya+ātmaja)
- svasrīya – sister's son, nephew
noun (masculine)
Derived from svasṛ (sister) - ātmaja – son, offspring
noun (masculine)
एव (eva) - only, just, indeed, certainly
(indeclinable)
च (ca) - and, also
(indeclinable)
कर्तुम् (kartum) - to do, to make, for doing
(indeclinable)
Infinitive
Infinitive from root kṛ
Root: kṛ (class 8)
अर्हसि (arhasi) - you ought, you are able, you deserve
(verb)
2nd person , singular, active, present (Laṭ) of arh
Root: arh (class 1)
धर्म-ज्ञ (dharma-jña) - O knower of (dharma) (knower of (dharma), righteous one)
(adjective)
Vocative, masculine, singular of dharma-jña
dharma-jña - knower of (dharma)
Compound type : tatpuruṣa (dharma+jña)
- dharma – natural law, intrinsic nature, constitution, duty, righteousness (dharma)
noun (masculine)
Root: dhṛ (class 1) - jña – knowing, acquainted with
adjective (masculine)
Suffix meaning 'knower'
Root: jñā (class 9)
दयाम् (dayām) - compassion, pity, mercy
(noun)
Accusative, feminine, singular of dayā
dayā - compassion, pity, mercy
Root: day (class 1)
मयि (mayi) - on me, in me, towards me
(pronoun)
Locative, singular of asmad
asmad - I, me
कुरु-उद्वह (kuru-udvaha) - O leader of the Kurus (leader of the Kurus, best of the Kurus)
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of kuru-udvaha
kuru-udvaha - leader of the Kurus
Compound type : tatpuruṣa (kuru+udvaha)
- kuru – Kurus (dynasty), Kuru (proper name)
proper noun (masculine) - udvaha – bearer, leader, chief, excellent
noun (masculine)
From root vah with prefix ud
Prefix: ud
Root: vah (class 1)
विस्मृत्य (vismṛtya) - having forgotten, disregarding
(indeclinable)
Absolutive (Gerund)
Gerund from root smṛ with prefix vi
Prefix: vi
Root: smṛ (class 1)
कुरु-राजानम् (kuru-rājānam) - King Duryodhana (the king of the Kurus)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of kuru-rājan
kuru-rājan - king of the Kurus
Compound type : tatpuruṣa (kuru+rājan)
- kuru – Kurus (dynasty)
proper noun (masculine) - rājan – king, ruler
noun (masculine)
तम् (tam) - him, that
(pronoun)
Accusative, masculine, singular of tad
tad - that
च (ca) - and, also
(indeclinable)
मन्दम् (mandam) - slow, dull, foolish, weak
(adjective)
Accusative, masculine, singular of manda
manda - slow, dull, foolish, weak
Root: mand (class 1)
जयद्रथम् (jayadratham) - Jayadratha (proper name)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of jayadratha
jayadratha - Jayadratha (proper name)