योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-6, chapter-22, verse-31
नारसिंहेन वपुषा हिरण्यकशिपुं हरिः ।
जघान वारत्रितयं मृगेन्द्र इव वारणम् ॥ ३१ ॥
जघान वारत्रितयं मृगेन्द्र इव वारणम् ॥ ३१ ॥
nārasiṃhena vapuṣā hiraṇyakaśipuṃ hariḥ ,
jaghāna vāratritayaṃ mṛgendra iva vāraṇam 31
jaghāna vāratritayaṃ mṛgendra iva vāraṇam 31
31.
nārasimhena vapuṣā hiraṇyakaśipum hariḥ
jaghāna vāratritayam mṛgendraḥ iva vāraṇam
jaghāna vāratritayam mṛgendraḥ iva vāraṇam
31.
hariḥ nārasimhena vapuṣā hiraṇyakaśipum
vāratritayam jaghāna mṛgendraḥ iva vāraṇam
vāratritayam jaghāna mṛgendraḥ iva vāraṇam
31.
Lord Hari, in his man-lion (Narasiṃha) form, struck down Hiraṇyakaśipu three times, just as a lion kills an elephant.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- नारसिम्हेन (nārasimhena) - by the man-lion, by Narasiṃha
- वपुषा (vapuṣā) - by the body, by the form, by the appearance
- हिरण्यकशिपुम् (hiraṇyakaśipum) - Hiranyakashipu (proper name)
- हरिः (hariḥ) - Hari, Vishnu
- जघान (jaghāna) - killed, slew, struck
- वारत्रितयम् (vāratritayam) - a triad of times, three times
- मृगेन्द्रः (mṛgendraḥ) - king of beasts, lion
- इव (iva) - like, as, as if
- वारणम् (vāraṇam) - elephant
Words meanings and morphology
नारसिम्हेन (nārasimhena) - by the man-lion, by Narasiṃha
(proper noun)
Instrumental, masculine, singular of nārasimha
nārasimha - man-lion, Narasiṃha (an incarnation of Viṣṇu)
Compound type : karmadhāraya (nṛ+siṃha)
- nṛ – man, male
noun (masculine) - siṃha – lion
noun (masculine)
वपुषा (vapuṣā) - by the body, by the form, by the appearance
(noun)
Instrumental, neuter, singular of vapus
vapus - body, form, figure, appearance
हिरण्यकशिपुम् (hiraṇyakaśipum) - Hiranyakashipu (proper name)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of hiraṇyakaśipu
hiraṇyakaśipu - Hiranyakashipu (a demon king, adversary of Viṣṇu in his Narasiṃha incarnation)
हरिः (hariḥ) - Hari, Vishnu
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of hari
hari - Hari, Viṣṇu, Indra, lion, horse
जघान (jaghāna) - killed, slew, struck
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (lit) of han
Perfect tense form
Root: han (class 2)
वारत्रितयम् (vāratritayam) - a triad of times, three times
(noun)
Accusative, neuter, singular of vāratritaya
vāratritaya - a group of three turns/times
Compound type : tatpuruṣa (vāra+tritaya)
- vāra – turn, time, occasion
noun (masculine) - tritaya – triad, a group of three
noun (neuter)
Note: Used adverbially here
मृगेन्द्रः (mṛgendraḥ) - king of beasts, lion
(noun)
Nominative, masculine, singular of mṛgendra
mṛgendra - king of beasts, lion
Compound type : tatpuruṣa (mṛga+indra)
- mṛga – animal, beast, deer
noun (masculine) - indra – chief, lord, king
noun (masculine)
इव (iva) - like, as, as if
(indeclinable)
वारणम् (vāraṇam) - elephant
(noun)
Accusative, masculine, singular of vāraṇa
vāraṇa - elephant, warding off, protection