वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-4, chapter-39, verse-17
वृतः शतसहस्रेण वानराणां तरस्विनाम् ।
अधिगच्छ दिशं पूर्वां सशैलवनकाननाम् ॥१७॥
अधिगच्छ दिशं पूर्वां सशैलवनकाननाम् ॥१७॥
17. vṛtaḥ śatasahasreṇa vānarāṇāṃ tarasvinām ,
adhigaccha diśaṃ pūrvāṃ saśailavanakānanām.
adhigaccha diśaṃ pūrvāṃ saśailavanakānanām.
17.
vṛtaḥ śatasahasreṇa vānarāṇām tarasvinām
adhigaccha diśam pūrvām saśailavanakānanām
adhigaccha diśam pūrvām saśailavanakānanām
17.
(tvam) tarasvinām vānarāṇām śatasahasreṇa vṛtaḥ
saśailavanakānanām pūrvām diśam adhigaccha
saśailavanakānanām pūrvām diśam adhigaccha
17.
Accompanied by a hundred thousand mighty monkeys, you (Vinata) should proceed to the eastern direction, which is full of mountains, forests, and groves.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- वृतः (vṛtaḥ) - surrounded, accompanied
- शतसहस्रेण (śatasahasreṇa) - by a hundred thousand
- वानराणाम् (vānarāṇām) - of monkeys
- तरस्विनाम् (tarasvinām) - of the mighty, swift, energetic (ones)
- अधिगच्छ (adhigaccha) - you should go, proceed, reach
- दिशम् (diśam) - direction, quarter
- पूर्वाम् (pūrvām) - eastern, prior
- सशैलवनकाननाम् (saśailavanakānanām) - with mountains, forests, and groves
Words meanings and morphology
वृतः (vṛtaḥ) - surrounded, accompanied
(adjective)
Nominative, masculine, singular of vṛta
vṛta - surrounded, encompassed, accompanied, chosen
Past Passive Participle
From root vṛ- (to cover, surround)
Root: vṛ (class 5)
शतसहस्रेण (śatasahasreṇa) - by a hundred thousand
(noun)
Instrumental, neuter, singular of śatasahasra
śatasahasra - a hundred thousand, a lakh
Compound type : tatpuruṣa (śata+sahasra)
- śata – hundred
noun (neuter) - sahasra – thousand
noun (neuter)
वानराणाम् (vānarāṇām) - of monkeys
(noun)
Genitive, masculine, plural of vānara
vānara - monkey, ape
तरस्विनाम् (tarasvinām) - of the mighty, swift, energetic (ones)
(adjective)
Genitive, masculine, plural of tarasvin
tarasvin - mighty, swift, energetic, powerful
From taras (speed, strength) + -vin (possessive suffix)
अधिगच्छ (adhigaccha) - you should go, proceed, reach
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (loṭ) of adhigam
Imperative
From prefix adhi- + root gam- (to go), 2nd person singular, parasmaipada
Prefix: adhi
Root: gam (class 1)
दिशम् (diśam) - direction, quarter
(noun)
Accusative, feminine, singular of diś
diś - direction, quarter of the sky, region
Root: diś (class 6)
पूर्वाम् (pūrvām) - eastern, prior
(adjective)
Accusative, feminine, singular of pūrva
pūrva - eastern, prior, former, earlier
सशैलवनकाननाम् (saśailavanakānanām) - with mountains, forests, and groves
(adjective)
Accusative, feminine, singular of saśailavanakānana
saśailavanakānana - with mountains, forests, and groves
Compound type : bahuvrīhi (sa+śaila+vana+kānana)
- sa – with, accompanied by
indeclinable - śaila – mountain, rock
noun (masculine) - vana – forest, wood, grove
noun (neuter) - kānana – forest, grove, pleasure garden
noun (neuter)