महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-12, chapter-1, verse-28
न हि शक्ष्याम्यहं त्यक्तुं नृपं दुर्योधनं रणे ।
अनार्यं च नृशंसं च कृतघ्नं च हि मे भवेत् ॥२८॥
अनार्यं च नृशंसं च कृतघ्नं च हि मे भवेत् ॥२८॥
28. na hi śakṣyāmyahaṁ tyaktuṁ nṛpaṁ duryodhanaṁ raṇe ,
anāryaṁ ca nṛśaṁsaṁ ca kṛtaghnaṁ ca hi me bhavet.
anāryaṁ ca nṛśaṁsaṁ ca kṛtaghnaṁ ca hi me bhavet.
28.
na hi śakṣyāmi aham tyaktum nṛpam duryodhanam raṇe
anāryam ca nṛśaṃsam ca kṛtaghnam ca hi me bhavet
anāryam ca nṛśaṃsam ca kṛtaghnam ca hi me bhavet
28.
aham raṇe nṛpam duryodhanam tyaktum na hi śakṣyāmi
hi ca me anāryam nṛśaṃsam kṛtaghnam ca bhavet
hi ca me anāryam nṛśaṃsam kṛtaghnam ca bhavet
28.
Indeed, I will not be able to abandon King Duryodhana in battle. It would certainly make me ignoble, cruel, and ungrateful.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- न (na) - not, no
- हि (hi) - indeed, certainly, for
- शक्ष्यामि (śakṣyāmi) - I will be able
- अहम् (aham) - I
- त्यक्तुम् (tyaktum) - to abandon, to give up, to forsake
- नृपम् (nṛpam) - king
- दुर्योधनम् (duryodhanam) - Duryodhana
- रणे (raṇe) - in battle, in war
- अनार्यम् (anāryam) - ignoble, not noble, unworthy
- च (ca) - and
- नृशंसम् (nṛśaṁsam) - cruel, savage, wicked
- च (ca) - and
- कृतघ्नम् (kṛtaghnam) - ungrateful, unthankful
- च (ca) - and
- हि (hi) - indeed, certainly, for
- मे (me) - to me, for me, my
- भवेत् (bhavet) - it would be, it might become
Words meanings and morphology
न (na) - not, no
(indeclinable)
हि (hi) - indeed, certainly, for
(indeclinable)
शक्ष्यामि (śakṣyāmi) - I will be able
(verb)
1st person , singular, active, future (lṛṭ) of śak
Future Tense
Root śak, Future Active Indicative, 1st Person Singular
Root: śak (class 5)
अहम् (aham) - I
(pronoun)
Nominative, singular of mad
mad - I, me (first person pronoun)
त्यक्तुम् (tyaktum) - to abandon, to give up, to forsake
(indeclinable)
Infinitive
Infinitive form of the root tyaj
Root: tyaj (class 1)
नृपम् (nṛpam) - king
(noun)
Accusative, masculine, singular of nṛpa
nṛpa - king, monarch
दुर्योधनम् (duryodhanam) - Duryodhana
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of duryodhana
duryodhana - Duryodhana (name of the eldest Kaurava prince)
रणे (raṇe) - in battle, in war
(noun)
Locative, masculine, singular of raṇa
raṇa - battle, war, combat
अनार्यम् (anāryam) - ignoble, not noble, unworthy
(adjective)
Nominative, neuter, singular of anārya
anārya - ignoble, not noble, unworthy, uncivilized
Compound type : tatpurusha (an+ārya)
- an – not, un-
indeclinable
Negative prefix - ārya – noble, honorable, Aryan
adjective (masculine)
Note: Predicative nominative, describing the state 'I would become'
च (ca) - and
(indeclinable)
नृशंसम् (nṛśaṁsam) - cruel, savage, wicked
(adjective)
Nominative, neuter, singular of nṛśaṃsa
nṛśaṁsa - cruel, savage, wicked, mischievous
Note: Predicative nominative, describing the state 'I would become'
च (ca) - and
(indeclinable)
कृतघ्नम् (kṛtaghnam) - ungrateful, unthankful
(adjective)
Nominative, neuter, singular of kṛtaghna
kṛtaghna - ungrateful, unthankful, one who destroys good deeds
Compound type : tatpurusha (kṛta+ghna)
- kṛta – done, made, performed, benefited
adjective (masculine)
Past Passive Participle
Past passive participle of root kṛ
Root: kṛ (class 8) - ghna – destroying, killing, striking
adjective (masculine)
Derived from root han (to strike, kill)
Root: han (class 2)
Note: Predicative nominative, describing the state 'I would become'
च (ca) - and
(indeclinable)
हि (hi) - indeed, certainly, for
(indeclinable)
मे (me) - to me, for me, my
(pronoun)
Dative, singular of mad
mad - I, me (first person pronoun)
भवेत् (bhavet) - it would be, it might become
(verb)
3rd person , singular, active, optative (vidhi liṅ) of bhū
Optative Mood
Root bhū, Optative Active, 3rd Person Singular
Root: bhū (class 1)