योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-7, chapter-117, verse-9
वेल्लन्महाकमलपल्लवतालवृन्तसंवीजितं वलितचामरचारुफेनम् ।
राजायमानमलिकोकिलगीतगीतं सहृत्तपङ्कजलताललिताङ्गनौघम् ॥ ९ ॥
राजायमानमलिकोकिलगीतगीतं सहृत्तपङ्कजलताललिताङ्गनौघम् ॥ ९ ॥
vellanmahākamalapallavatālavṛntasaṃvījitaṃ valitacāmaracāruphenam ,
rājāyamānamalikokilagītagītaṃ sahṛttapaṅkajalatālalitāṅganaugham 9
rājāyamānamalikokilagītagītaṃ sahṛttapaṅkajalatālalitāṅganaugham 9
9.
vellatmahākamalapallavatālavṛntasaṃvīlitam
valitacāmaracāruphenam
rājāyamānam alikoakilagītagītam
sahṛtpankajalatālalitāṅganaugham
valitacāmaracāruphenam
rājāyamānam alikoakilagītagītam
sahṛtpankajalatālalitāṅganaugham
9.
idam rājāyamānam
vellatmahākamalapallovatālavṛntasaṃvīlitam
valitacāmaracāruphenam alikoakilagītagītam
sahṛtpankajalatālalitāṅganaugham
vellatmahākamalapallovatālavṛntasaṃvīlitam
valitacāmaracāruphenam alikoakilagītagītam
sahṛtpankajalatālalitāṅganaugham
9. Appearing like a king, [this lake is] fanned by the swaying great lotus leaves acting as palm-leaf fans, with beautiful foam like waving yak-tail whisks, with songs sung by bees and cuckoos, and graced by a multitude of graceful women like charming lotus creepers.
9. עלי הלוטוס הרחבים מניפים עליו כמאווררים, וקצף המים הצח נראה כמברשות חצר מלכותיות. המקום מולך בהודו, מלווה בשירת דבורים וקוקיות, ומזכיר קבוצת נשים חנניות וביישניות בדמות מטפסי הלוטוס המתרפקים.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- वेल्लत्महाकमलपल्लोवतालवृन्तसंवीलितम् (vellatmahākamalapallovatālavṛntasaṁvīlitam) - fanned by the great lotus leaves swaying like palm-leaf fans
- वलितचामरचारुफेनम् (valitacāmaracāruphenam) - with beautiful foam like waving yak-tail whisks
- राजायमानम् (rājāyamānam) - appearing like a king, acting like a king
- अलिकोअकिलगीतगीतम् (alikoakilagītagītam) - with songs sung by bees and cuckoos
- सहृत्पन्कजलताललिताङ्गनौघम् (sahṛtpankajalatālalitāṅganaugham) - graced by a multitude of graceful women like charming lotus creepers
Words meanings and morphology
वेल्लत्महाकमलपल्लोवतालवृन्तसंवीलितम् (vellatmahākamalapallovatālavṛntasaṁvīlitam) - fanned by the great lotus leaves swaying like palm-leaf fans
(adjective)
Accusative, neuter, singular of vellatmahākamalapallovatālavṛntasaṃvīlita
vellatmahākamalapallovatālavṛntasaṁvīlita - fanned as if by palm-leaf fans which are the great lotus leaves swaying
Past Passive Participle (for saṃvīlita)
Complex compound, describing the manner of fanning
Compound type : bahuvrīhi (vellat+mahākamala+pallava+tālavṛnta+saṃvīlita)
- vellat – swaying, trembling, shaking
adjective
Present Active Participle
from root vell
Root: vell (class 1) - mahākamala – great lotus
noun (neuter) - pallava – sprout, young leaf
noun (masculine) - tālavṛnta – palm-leaf fan
noun (neuter) - saṃvīlita – fanned, cooled
adjective
Past Passive Participle
from root vīj with prefix saṃ
Prefix: saṃ
Root: vīj (class 1)
वलितचामरचारुफेनम् (valitacāmaracāruphenam) - with beautiful foam like waving yak-tail whisks
(adjective)
Accusative, neuter, singular of valitacāmaracāruphena
valitacāmaracāruphena - whose beautiful foam is like waving yak-tail whisks
Compound type : bahuvrīhi (valita+cāmara+cāru+phena)
- valita – swaying, waving, agitated
adjective
Past Passive Participle
from root val
Root: val (class 1) - cāmara – yak-tail whisk, fan
noun (neuter) - cāru – beautiful, charming, lovely
adjective - phena – foam, froth
noun (masculine)
राजायमानम् (rājāyamānam) - appearing like a king, acting like a king
(adjective)
Accusative, neuter, singular of rājāyamāna
rājāyamāna - appearing as a king, acting as a king
Present Middle Participle
from denominative verb rājāya- (from rājan 'king')
Root: rājan
अलिकोअकिलगीतगीतम् (alikoakilagītagītam) - with songs sung by bees and cuckoos
(adjective)
Accusative, neuter, singular of alikoakilagītagīta
alikoakilagītagīta - whose songs are sung by bees and cuckoos
Compound type : bahuvrīhi (ali+kokila+gīta+gīta)
- ali – bee
noun (masculine) - kokila – cuckoo
noun (masculine) - gīta – song, singing
noun (neuter)
Root: gā (class 3) - gīta – sung, chanted
adjective
Past Passive Participle
from root gā
Root: gā (class 3)
सहृत्पन्कजलताललिताङ्गनौघम् (sahṛtpankajalatālalitāṅganaugham) - graced by a multitude of graceful women like charming lotus creepers
(adjective)
Accusative, neuter, singular of sahṛtpankajalatālalitāṅganaugha
sahṛtpankajalatālalitāṅganaugha - a multitude of graceful women, charming like lotus creepers with (agreeable) hearts
Compound type : bahuvrīhi (sahṛt+pankajalatā+lalita+aṅganā+ogha)
- sahṛd – agreeable, charming, sympathetic, sensitive
adjective - pankajalatā – lotus creeper
noun (feminine) - lalita – graceful, charming, beautiful
adjective
Root: lal (class 1) - aṅganā – woman, girl
noun (feminine) - ogha – multitude, collection, flood
noun (masculine)