वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-6, chapter-60, verse-38
मैन्दं च द्विविदं नीलं गवाक्षं गजगोमुखौ ।
केसरिं हरिलोमानं विद्युद्दंष्ट्रं च वानरम् ॥३८॥
केसरिं हरिलोमानं विद्युद्दंष्ट्रं च वानरम् ॥३८॥
38. maindaṃ ca dvividaṃ nīlaṃ gavākṣaṃ gajagomukhau ,
kesariṃ harilomānaṃ vidyuddaṃṣṭraṃ ca vānaram.
kesariṃ harilomānaṃ vidyuddaṃṣṭraṃ ca vānaram.
38.
maindam ca dvividam nīlam gavākṣam gajagomukhau
kesarim harilomānam vidyuddaṃṣṭram ca vānaram
kesarim harilomānam vidyuddaṃṣṭram ca vānaram
38.
maindam ca dvividam nīlam gavākṣam gajagomukhau
kesarim harilomānam vidyuddaṃṣṭram ca vānaram
kesarim harilomānam vidyuddaṃṣṭram ca vānaram
38.
(He struck) Mainda, Dvivida, Nīla, Gavākṣa, Gajagomukha (the two), Kesarin, Harilomān, and the monkey Vidyuddaṃṣṭra.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- मैन्दम् (maindam) - Mainda, a monkey leader (Mainda)
- च (ca) - and, also
- द्विविदम् (dvividam) - Dvivida, a monkey leader (Dvivida)
- नीलम् (nīlam) - Nīla, a monkey leader (Nīla)
- गवाक्षम् (gavākṣam) - Gavākṣa, a monkey leader (Gavākṣa)
- गजगोमुखौ (gajagomukhau) - Refers to the two monkey leaders named Gaja and Gomukha (Gajagomukha (the two))
- केसरिम् (kesarim) - Kesarin, a monkey leader, father of Hanūmat (Kesarin)
- हरिलोमानम् (harilomānam) - Harilomān, a monkey leader (Harilomān)
- विद्युद्दंष्ट्रम् (vidyuddaṁṣṭram) - Vidyuddaṃṣṭra, a monkey leader (Vidyuddaṃṣṭra)
- च (ca) - and, also
- वानरम् (vānaram) - the monkey (referring to Vidyuddaṃṣṭra) (monkey)
Words meanings and morphology
मैन्दम् (maindam) - Mainda, a monkey leader (Mainda)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of mainda
mainda - name of a monkey leader, son of the Aśvins
च (ca) - and, also
(indeclinable)
द्विविदम् (dvividam) - Dvivida, a monkey leader (Dvivida)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of dvivida
dvivida - name of a monkey leader, son of the Aśvins
नीलम् (nīlam) - Nīla, a monkey leader (Nīla)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of nīla
nīla - name of a monkey leader; 'blue'
गवाक्षम् (gavākṣam) - Gavākṣa, a monkey leader (Gavākṣa)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of gavākṣa
gavākṣa - name of a monkey leader; 'cow-eyed'
गजगोमुखौ (gajagomukhau) - Refers to the two monkey leaders named Gaja and Gomukha (Gajagomukha (the two))
(proper noun)
Accusative, masculine, dual of gajagomukha
gajagomukha - name of two monkey leaders, 'elephant-faced' and 'cow-faced'
Compound type : dvandva (gaja+gomukha)
- gaja – elephant
noun (masculine) - gomukha – cow-faced, name of a monkey
noun (masculine)
केसरिम् (kesarim) - Kesarin, a monkey leader, father of Hanūmat (Kesarin)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of kesarin
kesarin - name of a monkey leader, father of Hanūmat; 'lion-like', 'maned'
हरिलोमानम् (harilomānam) - Harilomān, a monkey leader (Harilomān)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of hariloman
hariloman - name of a monkey leader; 'lion-haired', 'yellow-haired'
विद्युद्दंष्ट्रम् (vidyuddaṁṣṭram) - Vidyuddaṃṣṭra, a monkey leader (Vidyuddaṃṣṭra)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of vidyuddaṃṣṭra
vidyuddaṁṣṭra - name of a monkey leader; 'lightning-toothed'
च (ca) - and, also
(indeclinable)
वानरम् (vānaram) - the monkey (referring to Vidyuddaṃṣṭra) (monkey)
(noun)
Accusative, masculine, singular of vānara
vānara - monkey; belonging to monkeys
Note: Acts as an appositive to Vidyuddaṃṣṭra.