योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-3, chapter-43, verse-52
गौरमम्बरमाभाति ज्वालाशिखरतेजसा ।
मृत्युनेवोत्सवे दत्तः कुङ्कुमाक्तकरण्डकः ॥ ५२ ॥
मृत्युनेवोत्सवे दत्तः कुङ्कुमाक्तकरण्डकः ॥ ५२ ॥
gauramambaramābhāti jvālāśikharatejasā ,
mṛtyunevotsave dattaḥ kuṅkumāktakaraṇḍakaḥ 52
mṛtyunevotsave dattaḥ kuṅkumāktakaraṇḍakaḥ 52
52.
gauram ambaram ābhāti jvālāśikharatejasā
mṛtyunā iva utsave dattaḥ kuṅkumāktakaraṇḍakaḥ
mṛtyunā iva utsave dattaḥ kuṅkumāktakaraṇḍakaḥ
52.
gauram ambaram jvālāśikharatejasā ābhāti,
mṛtyunā utsave dattaḥ kuṅkumāktakaraṇḍakaḥ iva
mṛtyunā utsave dattaḥ kuṅkumāktakaraṇḍakaḥ iva
52.
The bright sky shines with the brilliance of flaming peaks, resembling a casket smeared with saffron, offered by death at a festival.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- गौरम् (gauram) - bright, white, golden
- अम्बरम् (ambaram) - sky, atmosphere, garment
- आभाति (ābhāti) - shines, appears, radiates
- ज्वालाशिखरतेजसा (jvālāśikharatejasā) - by the radiance of the peaks of flames
- मृत्युना (mṛtyunā) - by death
- इव (iva) - like, as if, as
- उत्सवे (utsave) - in a festival, at a celebration
- दत्तः (dattaḥ) - given, offered, presented
- कुङ्कुमाक्तकरण्डकः (kuṅkumāktakaraṇḍakaḥ) - a casket smeared with saffron
Words meanings and morphology
गौरम् (gauram) - bright, white, golden
(adjective)
Nominative, neuter, singular of gaura
gaura - white, yellowish, golden, fair, bright
अम्बरम् (ambaram) - sky, atmosphere, garment
(noun)
Nominative, neuter, singular of ambara
ambara - sky, atmosphere, garment, cloth
आभाति (ābhāti) - shines, appears, radiates
(verb)
3rd person , singular, active, present (lat) of ābhā
Present Indicative
3rd person singular present active form of √bhā with prefix ā-
Prefix: ā
Root: √bhā (class 2)
ज्वालाशिखरतेजसा (jvālāśikharatejasā) - by the radiance of the peaks of flames
(noun)
Instrumental, neuter, singular of jvālāśikharatejas
jvālāśikharatejas - radiance of flame peaks
Compound type : tatpuruṣa (jvālā+śikhara+tejas)
- jvālā – flame, blaze
noun (feminine) - śikhara – peak, summit, crest
noun (neuter) - tejas – radiance, brilliance, energy, splendor
noun (neuter)
मृत्युना (mṛtyunā) - by death
(noun)
Instrumental, masculine, singular of mṛtyu
mṛtyu - death, demise
इव (iva) - like, as if, as
(indeclinable)
उत्सवे (utsave) - in a festival, at a celebration
(noun)
Locative, masculine, singular of utsava
utsava - festival, celebration, joyous occasion
दत्तः (dattaḥ) - given, offered, presented
(participle)
Nominative, masculine, singular of datta
datta - given, granted, offered
Past Passive Participle
derived from the root √dā (to give)
Root: √dā (class 3)
कुङ्कुमाक्तकरण्डकः (kuṅkumāktakaraṇḍakaḥ) - a casket smeared with saffron
(noun)
Nominative, masculine, singular of kuṅkumāktakaraṇḍaka
kuṅkumāktakaraṇḍaka - casket smeared with saffron
Compound type : tatpuruṣa (kuṅkuma+ākta+karaṇḍaka)
- kuṅkuma – saffron
noun (neuter) - ākta – smeared, anointed, covered
participle (masculine)
Past Passive Participle
derived from the root √añj (to smear, anoint)
Root: √añj (class 7) - karaṇḍaka – casket, box, basket
noun (masculine)