योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-3, chapter-104, verse-12
तत्रास्ति लवणो नाम राजा परमधार्मिकः ।
हरिश्चन्द्रकुलोद्भूतो भूमाविव दिवाकरः ॥ १२ ॥
हरिश्चन्द्रकुलोद्भूतो भूमाविव दिवाकरः ॥ १२ ॥
tatrāsti lavaṇo nāma rājā paramadhārmikaḥ ,
hariścandrakulodbhūto bhūmāviva divākaraḥ 12
hariścandrakulodbhūto bhūmāviva divākaraḥ 12
12.
tatra asti lavaṇaḥ nāma rājā parama-dhārmikaḥ
hariścandra-kula-udbhūtaḥ bhūmau iva divākaraḥ
hariścandra-kula-udbhūtaḥ bhūmau iva divākaraḥ
12.
tatra lavaṇaḥ nāma rājā parama-dhārmikaḥ
hariścandra-kula-udbhūtaḥ bhūmau divākaraḥ iva asti
hariścandra-kula-udbhūtaḥ bhūmau divākaraḥ iva asti
12.
There is a king named Lavaṇa, supremely righteous (dharma-abiding). He was born in the lineage of Hariścandra, shining on earth like the sun.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- तत्र (tatra) - there, in that place
- अस्ति (asti) - is, exists
- लवणः (lavaṇaḥ) - King Lavaṇa (Lavaṇa (a proper name))
- नाम (nāma) - by name, named
- राजा (rājā) - king, ruler
- परम-धार्मिकः (parama-dhārmikaḥ) - King Lavaṇa, who adheres to the highest principles of dharma (natural law) (supremely righteous, very pious)
- हरिश्चन्द्र-कुल-उद्भूतः (hariścandra-kula-udbhūtaḥ) - King Lavaṇa's royal ancestry (born in the lineage of Hariścandra)
- भूमौ (bhūmau) - on earth, on the ground
- इव (iva) - like, as, as it were
- दिवाकरः (divākaraḥ) - sun, creator of day
Words meanings and morphology
तत्र (tatra) - there, in that place
(indeclinable)
अस्ति (asti) - is, exists
(verb)
3rd person , singular, active, present (lat) of as
Present Active Indicative
3rd person singular present active
Root: as (class 2)
लवणः (lavaṇaḥ) - King Lavaṇa (Lavaṇa (a proper name))
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of lavaṇa
lavaṇa - Lavaṇa (proper name); salt
नाम (nāma) - by name, named
(indeclinable)
राजा (rājā) - king, ruler
(noun)
Nominative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler
परम-धार्मिकः (parama-dhārmikaḥ) - King Lavaṇa, who adheres to the highest principles of dharma (natural law) (supremely righteous, very pious)
(adjective)
Nominative, masculine, singular of paramadhārmika
paramadhārmika - supremely righteous, very pious
Compound type : karmadhāraya (parama+dhārmika)
- parama – supreme, highest, utmost
adjective (masculine) - dhārmika – righteous, pious, virtuous, relating to dharma (natural law)
adjective (masculine)
Derived from dharma with -ika suffix
हरिश्चन्द्र-कुल-उद्भूतः (hariścandra-kula-udbhūtaḥ) - King Lavaṇa's royal ancestry (born in the lineage of Hariścandra)
(adjective)
Nominative, masculine, singular of hariścandra-kula-udbhūta
hariścandra-kula-udbhūta - born in the lineage of Hariścandra
Compound type : tatpurusha (hariścandra+kula+udbhūta)
- hariścandra – Hariścandra (a legendary king)
proper noun (masculine) - kula – family, lineage, race
noun (neuter) - udbhūta – born, arisen, produced
participle (masculine)
Past Passive Participle
Derived from root bhū (to be, become) with prefix ud-
Prefix: ud
Root: bhū (class 1)
भूमौ (bhūmau) - on earth, on the ground
(noun)
Locative, feminine, singular of bhūmi
bhūmi - earth, ground, land
इव (iva) - like, as, as it were
(indeclinable)
दिवाकरः (divākaraḥ) - sun, creator of day
(noun)
Nominative, masculine, singular of divākara
divākara - sun, creator of day
Root: kṛ (class 8)