योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-3, chapter-104, verse-12
तत्रास्ति लवणो नाम राजा परमधार्मिकः ।
हरिश्चन्द्रकुलोद्भूतो भूमाविव दिवाकरः ॥ १२ ॥
हरिश्चन्द्रकुलोद्भूतो भूमाविव दिवाकरः ॥ १२ ॥
tatrāsti lavaṇo nāma rājā paramadhārmikaḥ ,
hariścandrakulodbhūto bhūmāviva divākaraḥ 12
hariścandrakulodbhūto bhūmāviva divākaraḥ 12
12.
tatra asti lavaṇaḥ nāma rājā parama-dhārmikaḥ
hariścandra-kula-udbhūtaḥ bhūmau iva divākaraḥ
hariścandra-kula-udbhūtaḥ bhūmau iva divākaraḥ
12.
tatra lavaṇaḥ nāma rājā parama-dhārmikaḥ
hariścandra-kula-udbhūtaḥ bhūmau divākaraḥ iva asti
hariścandra-kula-udbhūtaḥ bhūmau divākaraḥ iva asti
12. There is a king named Lavaṇa, supremely righteous (dharma-abiding). He was born in the lineage of Hariścandra, shining on earth like the sun.
12. שם מלך מלך בשם לַוַונוָה, שהיה רודף צדק וצדיק מופלג, מצאצאי שושלת הַרִישְׁצַ'נְדְרַה, והוא זרח על פני האדמה כמו שמש מאירה.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- तत्र (tatra) - there, in that place
- अस्ति (asti) - is, exists
- लवणः (lavaṇaḥ) - King Lavaṇa (Lavaṇa (a proper name))
- नाम (nāma) - by name, named
- राजा (rājā) - king, ruler
- परम-धार्मिकः (parama-dhārmikaḥ) - King Lavaṇa, who adheres to the highest principles of dharma (natural law) (supremely righteous, very pious)
- हरिश्चन्द्र-कुल-उद्भूतः (hariścandra-kula-udbhūtaḥ) - King Lavaṇa's royal ancestry (born in the lineage of Hariścandra)
- भूमौ (bhūmau) - on earth, on the ground
- इव (iva) - like, as, as it were
- दिवाकरः (divākaraḥ) - sun, creator of day
Words meanings and morphology
तत्र (tatra) - there, in that place
(indeclinable)
अस्ति (asti) - is, exists
(verb)
3rd person , singular, active, present (lat) of as
Present Active Indicative
3rd person singular present active
Root: as (class 2)
लवणः (lavaṇaḥ) - King Lavaṇa (Lavaṇa (a proper name))
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of lavaṇa
lavaṇa - Lavaṇa (proper name); salt
नाम (nāma) - by name, named
(indeclinable)
राजा (rājā) - king, ruler
(noun)
Nominative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler
परम-धार्मिकः (parama-dhārmikaḥ) - King Lavaṇa, who adheres to the highest principles of dharma (natural law) (supremely righteous, very pious)
(adjective)
Nominative, masculine, singular of paramadhārmika
paramadhārmika - supremely righteous, very pious
Compound type : karmadhāraya (parama+dhārmika)
- parama – supreme, highest, utmost
adjective (masculine) - dhārmika – righteous, pious, virtuous, relating to dharma (natural law)
adjective (masculine)
Derived from dharma with -ika suffix
हरिश्चन्द्र-कुल-उद्भूतः (hariścandra-kula-udbhūtaḥ) - King Lavaṇa's royal ancestry (born in the lineage of Hariścandra)
(adjective)
Nominative, masculine, singular of hariścandra-kula-udbhūta
hariścandra-kula-udbhūta - born in the lineage of Hariścandra
Compound type : tatpurusha (hariścandra+kula+udbhūta)
- hariścandra – Hariścandra (a legendary king)
proper noun (masculine) - kula – family, lineage, race
noun (neuter) - udbhūta – born, arisen, produced
participle (masculine)
Past Passive Participle
Derived from root bhū (to be, become) with prefix ud-
Prefix: ud
Root: bhū (class 1)
भूमौ (bhūmau) - on earth, on the ground
(noun)
Locative, feminine, singular of bhūmi
bhūmi - earth, ground, land
इव (iva) - like, as, as it were
(indeclinable)
दिवाकरः (divākaraḥ) - sun, creator of day
(noun)
Nominative, masculine, singular of divākara
divākara - sun, creator of day
Root: kṛ (class 8)