महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-18, chapter-3, verse-25
मान्धाता यत्र राजर्षिर्यत्र राजा भगीरथः ।
दौःषन्तिर्यत्र भरतस्तत्र त्वं विहरिष्यसि ॥२५॥
दौःषन्तिर्यत्र भरतस्तत्र त्वं विहरिष्यसि ॥२५॥
25. māndhātā yatra rājarṣiryatra rājā bhagīrathaḥ ,
dauḥṣantiryatra bharatastatra tvaṁ vihariṣyasi.
dauḥṣantiryatra bharatastatra tvaṁ vihariṣyasi.
25.
māndhātā yatra rājarṣiḥ yatra rājā bhagīrathaḥ
dauḥṣantiḥ yatra bharataḥ tatra tvam vihariṣyasi
dauḥṣantiḥ yatra bharataḥ tatra tvam vihariṣyasi
25.
yatra rājarṣiḥ māndhātā yatra rājā bhagīrathaḥ
yatra dauḥṣantiḥ bharataḥ tatra tvam vihariṣyasi
yatra dauḥṣantiḥ bharataḥ tatra tvam vihariṣyasi
25.
Where the royal sage Māndhātā resided, where King Bhagīratha resided, and where Bharata, son of Duḥṣanta, resided, there you too shall dwell.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- मान्धाता (māndhātā) - Māndhātā (a celebrated ancient king)
- यत्र (yatra) - where, in which place
- राजर्षिः (rājarṣiḥ) - royal sage, kingly seer
- यत्र (yatra) - where, in which place
- राजा (rājā) - king, monarch
- भगीरथः (bhagīrathaḥ) - Bhagīratha (a celebrated ancient king)
- दौःषन्तिः (dauḥṣantiḥ) - Bharata, son of Duḥṣanta (son of Duḥṣanta, Dushyanta's son)
- यत्र (yatra) - where, in which place
- भरतः (bharataḥ) - Bharata, son of Duḥṣanta and Śakuntalā, after whom Bhārata (India) is named. (Bharata (a celebrated ancient king))
- तत्र (tatra) - there, in that place
- त्वम् (tvam) - you (singular)
- विहरिष्यसि (vihariṣyasi) - you will reside (you will dwell, you will roam, you will enjoy yourself)
Words meanings and morphology
मान्धाता (māndhātā) - Māndhātā (a celebrated ancient king)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of māndhātṛ
māndhātṛ - a celebrated ancient king, son of Yuvanāśva
Note: Nominative singular of a stem ending in -tṛ.
यत्र (yatra) - where, in which place
(indeclinable)
राजर्षिः (rājarṣiḥ) - royal sage, kingly seer
(noun)
Nominative, masculine, singular of rājarṣi
rājarṣi - a royal sage, a king who is also a sage or saint
Compound type : tatpuruṣa (rājan+ṛṣi)
- rājan – king, monarch
noun (masculine) - ṛṣi – a sage, seer, inspired poet
noun (masculine)
Note: From rāja + ṛṣi by guṇa sandhi.
यत्र (yatra) - where, in which place
(indeclinable)
राजा (rājā) - king, monarch
(noun)
Nominative, masculine, singular of rājan
rājan - king, monarch, ruler
Note: Nominative singular of n-stem.
भगीरथः (bhagīrathaḥ) - Bhagīratha (a celebrated ancient king)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of bhagīratha
bhagīratha - a celebrated ancient king of the Solar dynasty, grandson of Sagara, who brought the river Gaṅgā to earth
दौःषन्तिः (dauḥṣantiḥ) - Bharata, son of Duḥṣanta (son of Duḥṣanta, Dushyanta's son)
(noun)
Nominative, masculine, singular of dauḥṣanti
dauḥṣanti - son of Duḥṣanta (Dushyanta), patronymic of Bharata
patronymic from Duḥṣanta
Note: Patronymic derived from Duḥṣanta.
यत्र (yatra) - where, in which place
(indeclinable)
भरतः (bharataḥ) - Bharata, son of Duḥṣanta and Śakuntalā, after whom Bhārata (India) is named. (Bharata (a celebrated ancient king))
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of bharata
bharata - a celebrated ancient king, son of Duḥṣanta and Śakuntalā; a name for Agni; an actor; the name of India (Bhārata)
Root: bhṛ (class 3)
तत्र (tatra) - there, in that place
(indeclinable)
त्वम् (tvam) - you (singular)
(pronoun)
Nominative, singular of yuṣmad
yuṣmad - you
विहरिष्यसि (vihariṣyasi) - you will reside (you will dwell, you will roam, you will enjoy yourself)
(verb)
2nd person , singular, active, future (lṛṭ) of vi-hṛ
Prefix: vi
Root: hṛ (class 1)