महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-6, chapter-3, verse-2
गर्भिण्यो राजपुत्र्यश्च जनयन्ति विभीषणान् ।
क्रव्यादान्पक्षिणश्चैव गोमायूनपरान्मृगान् ॥२॥
क्रव्यादान्पक्षिणश्चैव गोमायूनपरान्मृगान् ॥२॥
2. garbhiṇyo rājaputryaśca janayanti vibhīṣaṇān ,
kravyādānpakṣiṇaścaiva gomāyūnaparānmṛgān.
kravyādānpakṣiṇaścaiva gomāyūnaparānmṛgān.
2.
garbhiṇyaḥ rājaputryaḥ ca janayanti vibhīṣaṇān
kravyādān pakṣiṇaḥ ca eva gomāyūn aparān mṛgān
kravyādān pakṣiṇaḥ ca eva gomāyūn aparān mṛgān
2.
garbhiṇyaḥ rājaputryaḥ ca vibhīṣaṇān janayanti.
ca eva kravyādān pakṣiṇaḥ gomāyūn aparān mṛgān (janayanti)
ca eva kravyādān pakṣiṇaḥ gomāyūn aparān mṛgān (janayanti)
2.
Pregnant princesses (rājaputrīḥ) give birth to terrifying (vibhīṣaṇas) offspring. And carnivorous birds (kravyādān pakṣiṇaḥ) and other jackals (gomāyūs) and wild animals (mṛgāḥ are born).
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- गर्भिण्यः (garbhiṇyaḥ) - pregnant (referring to princesses) (pregnant women/females)
- राजपुत्र्यः (rājaputryaḥ) - princesses (princesses, daughters of kings)
- च (ca) - and (and, also)
- जनयन्ति (janayanti) - give birth to (they give birth to, they produce, they generate)
- विभीषणान् (vibhīṣaṇān) - terrifying offspring (terrifying ones, dreadful ones, monsters)
- क्रव्यादान् (kravyādān) - carnivorous (referring to birds and animals) (flesh-eaters, carnivores)
- पक्षिणः (pakṣiṇaḥ) - birds
- च (ca) - and (and, also)
- एव (eva) - also / even (indeed, only, just)
- गोमायून् (gomāyūn) - jackals
- अपरान् (aparān) - other (wild animals) (other, different, subsequent)
- मृगान् (mṛgān) - wild animals (wild animals, deer, beasts)
Words meanings and morphology
गर्भिण्यः (garbhiṇyaḥ) - pregnant (referring to princesses) (pregnant women/females)
(adjective)
Nominative, feminine, plural of garbhiṇī
garbhiṇī - pregnant, enceinte
Feminine form of `garbhin` (having a womb/embryo).
Root: grah (class 9)
Note: Adjective for `rājaputryaḥ`.
राजपुत्र्यः (rājaputryaḥ) - princesses (princesses, daughters of kings)
(noun)
Nominative, feminine, plural of rājaputrī
rājaputrī - princess, daughter of a king
Compound of `rājan` (king) and `putrī` (daughter).
Compound type : tatpuruṣa (rājan+putrī)
- rājan – king, ruler
noun (masculine)
Root: rāj (class 1) - putrī – daughter
noun (feminine)
Note: Subject of `janayanti`.
च (ca) - and (and, also)
(indeclinable)
Conjunction.
Note: Connects `garbhiṇyaḥ` and `rājaputryaḥ` in meaning.
जनयन्ति (janayanti) - give birth to (they give birth to, they produce, they generate)
(verb)
3rd person , plural, active, present (laṭ) of jan
Present tense, 3rd person plural, causative form.
Root `jan`, causative stem `janaya`, `anti` ending.
Root: jan (class 4)
Note: Subject is `garbhiṇyaḥ rājaputryaḥ`.
विभीषणान् (vibhīṣaṇān) - terrifying offspring (terrifying ones, dreadful ones, monsters)
(adjective)
Accusative, masculine, plural of vibhīṣaṇa
vibhīṣaṇa - terrifying, dreadful, formidable, monster
Agent noun/Adjective
From `vi` + root `bhī` (to fear) + `śana` affix.
Prefix: vi
Root: bhī (class 3)
Note: Object of `janayanti`.
क्रव्यादान् (kravyādān) - carnivorous (referring to birds and animals) (flesh-eaters, carnivores)
(adjective)
Accusative, masculine, plural of kravyāda
kravyāda - flesh-eating, carnivorous, a carnivore
Agent noun/Adjective
Compound of `kravya` (raw flesh) and `āda` (eating).
Compound type : upapada-tatpuruṣa (kravya+āda)
- kravya – raw flesh, carrion
noun (neuter) - āda – eating, one who eats
adjective (masculine)
Agent noun
Derived from root `ad` (to eat) + `a` affix.
Root: ad (class 2)
Note: Modifies `pakṣiṇaḥ`, `gomāyūn`, `mṛgān`.
पक्षिणः (pakṣiṇaḥ) - birds
(noun)
Accusative, masculine, plural of pakṣin
pakṣin - bird, winged creature
From `pakṣa` (wing) + `in` affix.
Note: Object of implied verb.
च (ca) - and (and, also)
(indeclinable)
Conjunction.
Note: Connects `pakṣiṇaḥ` with the subsequent nouns.
एव (eva) - also / even (indeed, only, just)
(indeclinable)
Emphatic particle.
Note: Emphasizes the preceding `ca`.
गोमायून् (gomāyūn) - jackals
(noun)
Accusative, masculine, plural of gomāyu
gomāyu - jackal
Note: Object of implied verb.
अपरान् (aparān) - other (wild animals) (other, different, subsequent)
(adjective)
Accusative, masculine, plural of apara
apara - other, another, different, subsequent
Note: Adjective modifying `mṛgān`.
मृगान् (mṛgān) - wild animals (wild animals, deer, beasts)
(noun)
Accusative, masculine, plural of mṛga
mṛga - wild animal, beast, deer, hunter
Root: mṛj (class 2)
Note: Object of implied verb.