वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-7, chapter-13, verse-3
विनियुक्तास्ततो राज्ञा शिल्पिनो विश्वकर्मवत् ।
अकुर्वन् कुम्भकर्णस्य कैलाससममालयम् ॥३॥
अकुर्वन् कुम्भकर्णस्य कैलाससममालयम् ॥३॥
3. viniyuktāstato rājñā śilpino viśvakarmavat ,
akurvan kumbhakarṇasya kailāsasamamālayam.
akurvan kumbhakarṇasya kailāsasamamālayam.
3.
viniyuktāḥ tataḥ rājñā śilpinaḥ viśvakarmavat
akurvan kumbhakarṇasya kailāsasamam ālayam
akurvan kumbhakarṇasya kailāsasamam ālayam
3.
tataḥ rājñā viniyuktāḥ śilpinaḥ viśvakarmavat
kumbhakarṇasya kailāsasamam ālayam akurvan
kumbhakarṇasya kailāsasamam ālayam akurvan
3.
Then, craftsmen who were appointed by the king, and were like Viśvakarman (the divine architect), constructed a dwelling for Kumbhakarṇa that resembled Mount Kailāsa.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- विनियुक्ताः (viniyuktāḥ) - appointed, engaged, employed, entrusted
- ततः (tataḥ) - then, from there, afterwards
- राज्ञा (rājñā) - by the king
- शिल्पिनः (śilpinaḥ) - craftsmen, artisans
- विश्वकर्मवत् (viśvakarmavat) - like Viśvakarman, the divine architect, chief builder of the universe (like Viśvakarman, resembling Viśvakarman)
- अकुर्वन् (akurvan) - they made, they did, they constructed
- कुम्भकर्णस्य (kumbhakarṇasya) - of Kumbhakarṇa
- कैलाससमम् (kailāsasamam) - resembling Mount Kailāsa, the mythical abode of Shiva (similar to Kailāsa, Kailāsa-like)
- आलयम् (ālayam) - dwelling, house, abode, refuge
Words meanings and morphology
विनियुक्ताः (viniyuktāḥ) - appointed, engaged, employed, entrusted
(adjective)
Nominative, masculine, plural of viniyukta
viniyukta - appointed, engaged, employed, entrusted, applied
Past Passive Participle
From the root 'yuj' (to join, apply) with prefixes 'vi-' and 'ni-'.
Prefixes: vi+ni
Root: yuj
Note: Agrees with 'śilpinaḥ'.
ततः (tataḥ) - then, from there, afterwards
(indeclinable)
राज्ञा (rājñā) - by the king
(noun)
Instrumental, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler, prince
शिल्पिनः (śilpinaḥ) - craftsmen, artisans
(noun)
Nominative, masculine, plural of śilpin
śilpin - craftsman, artisan, artist
Derived from 'śilpa' (art, skill) + suffix '-in'.
विश्वकर्मवत् (viśvakarmavat) - like Viśvakarman, the divine architect, chief builder of the universe (like Viśvakarman, resembling Viśvakarman)
(indeclinable)
Note: The suffix '-vat' indicates similarity or resemblance.
अकुर्वन् (akurvan) - they made, they did, they constructed
(verb)
3rd person , plural, active, imperfect (laṅ) of kṛ
Root: kṛ (class 8)
कुम्भकर्णस्य (kumbhakarṇasya) - of Kumbhakarṇa
(proper noun)
Genitive, masculine, singular of kumbhakarṇa
kumbhakarṇa - Kumbhakarṇa (name of Ravana's giant brother in the Rāmāyaṇa)
कैलाससमम् (kailāsasamam) - resembling Mount Kailāsa, the mythical abode of Shiva (similar to Kailāsa, Kailāsa-like)
(adjective)
Accusative, masculine, singular of kailāsasama
kailāsasama - equal to Kailāsa, like Kailāsa
Compound type : tatpuruṣa (kailāsa+sama)
- kailāsa – Mount Kailāsa (a mythical mountain, abode of Shiva)
proper noun (masculine) - sama – same, equal, similar, even
adjective (masculine)
Note: Agrees with 'ālayam'.
आलयम् (ālayam) - dwelling, house, abode, refuge
(noun)
Accusative, masculine, singular of ālaya
ālaya - dwelling, house, abode, asylum, refuge
Prefix: ā
Root: lī (class 4)