महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-8, chapter-34, verse-12
पश्य कर्ण महाबाहुं क्रुद्धं पाण्डवनन्दनम् ।
दीर्घकालार्जितं क्रोधं मोक्तुकामं त्वयि ध्रुवम् ॥१२॥
दीर्घकालार्जितं क्रोधं मोक्तुकामं त्वयि ध्रुवम् ॥१२॥
12. paśya karṇa mahābāhuṁ kruddhaṁ pāṇḍavanandanam ,
dīrghakālārjitaṁ krodhaṁ moktukāmaṁ tvayi dhruvam.
dīrghakālārjitaṁ krodhaṁ moktukāmaṁ tvayi dhruvam.
12.
paśya karṇa mahābāhum kruddham pāṇḍavanandanam
dīrghakālārjitam krodham moktukāmam tvayi dhruvam
dīrghakālārjitam krodham moktukāmam tvayi dhruvam
12.
karṇa,
paśya,
kruddham mahābāhum pāṇḍavanandanam tvayi dīrghakālārjitam krodham moktukāmam (asti) dhruvam
paśya,
kruddham mahābāhum pāṇḍavanandanam tvayi dīrghakālārjitam krodham moktukāmam (asti) dhruvam
12.
Behold, Karṇa, the mighty-armed son of Pāṇḍu, enraged and certainly desirous of unleashing his long-accumulated anger upon you.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- पश्य (paśya) - see, behold
- कर्ण (karṇa) - Karṇa
- महाबाहुम् (mahābāhum) - Bhīma (the mighty-armed one)
- क्रुद्धम् (kruddham) - angry, enraged
- पाण्डवनन्दनम् (pāṇḍavanandanam) - Bhīma (son of Pāṇḍu, delight of Pāṇḍu)
- दीर्घकालार्जितम् (dīrghakālārjitam) - accumulated over a long time, long-acquired
- क्रोधम् (krodham) - anger
- मोक्तुकामम् (moktukāmam) - desirous of releasing/discharging
- त्वयि (tvayi) - in you, on you
- ध्रुवम् (dhruvam) - certainly, surely, fixedly
Words meanings and morphology
पश्य (paśya) - see, behold
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (loṭ) of dṛś
Root: dṛś (class 1)
कर्ण (karṇa) - Karṇa
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of karṇa
karṇa - ear; a proper name
महाबाहुम् (mahābāhum) - Bhīma (the mighty-armed one)
(noun)
Accusative, masculine, singular of mahābāhu
mahābāhu - mighty-armed
Compound type : Bahuvrīhi (mahā+bāhu)
- mahā – great, mighty
adjective - bāhu – arm
noun (masculine)
क्रुद्धम् (kruddham) - angry, enraged
(adjective)
Accusative, masculine, singular of kruddha
kruddha - angry, enraged
Past Passive Participle
From root 'krodh' (to be angry)
Root: krudh (class 4)
पाण्डवनन्दनम् (pāṇḍavanandanam) - Bhīma (son of Pāṇḍu, delight of Pāṇḍu)
(noun)
Accusative, masculine, singular of pāṇḍavanandana
pāṇḍavanandana - son of Pāṇḍu
Compound type : Tatpuruṣa (pāṇḍava+nandana)
- pāṇḍava – descendant of Pāṇḍu
proper noun (masculine) - nandana – son, offspring; causing joy
noun (masculine)
दीर्घकालार्जितम् (dīrghakālārjitam) - accumulated over a long time, long-acquired
(adjective)
Accusative, masculine, singular of dīrghakālārjita
dīrghakālārjita - acquired/earned over a long period
Compound type : Tatpuruṣa (dīrghakāla+arjita)
- dīrghakāla – long time, long period
noun (masculine) - arjita – acquired, earned
adjective (masculine/feminine/neuter)
Past Passive Participle
From root 'ṛj' (to acquire, earn)
Root: ṛj (class 1)
क्रोधम् (krodham) - anger
(noun)
Accusative, masculine, singular of krodha
krodha - anger, wrath
मोक्तुकामम् (moktukāmam) - desirous of releasing/discharging
(adjective)
Accusative, masculine, singular of moktukāma
moktukāma - wishing to release, desirous of setting free
Compound type : Tatpuruṣa (moktu+kāma)
- moktu – to release, to free (infinitive)
infinitive
Infinitive
Derived from root 'muc' (to release) with suffix '-tum'. The 'c' becomes 'k' before '-tum'.
Root: muc (class 6) - kāma – desire, wish; desirous of
noun/adjective (masculine)
त्वयि (tvayi) - in you, on you
(pronoun)
Locative, singular of tvam
tvam - you
ध्रुवम् (dhruvam) - certainly, surely, fixedly
(indeclinable)