महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-3, chapter-277, verse-32
राजोवाच ।
पुत्रि प्रदानकालस्ते न च कश्चिद्वृणोति माम् ।
स्वयमन्विच्छ भर्तारं गुणैः सदृशमात्मनः ॥३२॥
पुत्रि प्रदानकालस्ते न च कश्चिद्वृणोति माम् ।
स्वयमन्विच्छ भर्तारं गुणैः सदृशमात्मनः ॥३२॥
32. rājovāca ,
putri pradānakālaste na ca kaścidvṛṇoti mām ,
svayamanviccha bhartāraṁ guṇaiḥ sadṛśamātmanaḥ.
putri pradānakālaste na ca kaścidvṛṇoti mām ,
svayamanviccha bhartāraṁ guṇaiḥ sadṛśamātmanaḥ.
32.
rājā uvāca putri pradānakālaḥ te na ca kaścid vṛṇoti
mām svayam anviccha bhartāram guṇaiḥ sadṛśam ātmanaḥ
mām svayam anviccha bhartāram guṇaiḥ sadṛśam ātmanaḥ
32.
The king said, 'Daughter, it is time for your hand to be given in marriage, yet no one seeks me for it. Therefore, you must personally search for a husband, one who is similar to you in qualities.'
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- राजा (rājā) - king
- उवाच (uvāca) - said, spoke
- पुत्रि (putri) - O daughter
- प्रदानकालः (pradānakālaḥ) - time for giving, time for giving in marriage
- ते (te) - your, to you
- न (na) - not, no
- च (ca) - and
- कश्चिद् (kaścid) - someone, anyone
- वृणोति (vṛṇoti) - chooses, seeks, asks for
- माम् (mām) - me
- स्वयम् (svayam) - oneself, personally
- अन्विच्छ (anviccha) - seek, search for
- भर्तारम् (bhartāram) - husband, supporter, maintainer
- गुणैः (guṇaiḥ) - by qualities, by virtues
- सदृशम् (sadṛśam) - similar, equal, resembling
- आत्मनः (ātmanaḥ) - of yourself, to yourself
Words meanings and morphology
राजा (rājā) - king
(noun)
Nominative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler
उवाच (uvāca) - said, spoke
(verb)
3rd person , singular, active, past perfect (lit) of vac
Perfect
Root vac (to speak), 3rd person singular, perfect active
Root: vac (class 2)
पुत्रि (putri) - O daughter
(noun)
Vocative, feminine, singular of putrī
putrī - daughter
प्रदानकालः (pradānakālaḥ) - time for giving, time for giving in marriage
(noun)
Nominative, masculine, singular of pradānakāla
pradānakāla - time for giving, proper time for presentation (e.g., in marriage)
Compound: pradāna (giving) + kāla (time)
Compound type : tatpuruṣa (pradāna+kāla)
- pradāna – giving, bestowing
noun (neuter)
verbal noun
From pra-√dā (to give)
Prefix: pra
Root: dā (class 3) - kāla – time, period
noun (masculine)
ते (te) - your, to you
(pronoun)
Genitive, singular of tvad
tvad - you
Enclitic form of genitive/dative singular of tvad (you)
न (na) - not, no
(indeclinable)
च (ca) - and
(indeclinable)
कश्चिद् (kaścid) - someone, anyone
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of kaścid
kaścid - someone, anyone, some, any
From kim (who) + cid (particle)
वृणोति (vṛṇoti) - chooses, seeks, asks for
(verb)
3rd person , singular, active, present (laṭ) of vṛ
Present
Root vṛ (to choose), 3rd person singular, present active
Root: vṛ (class 9)
माम् (mām) - me
(pronoun)
Accusative, singular of asmad
asmad - I, me
Accusative singular of asmad (I)
स्वयम् (svayam) - oneself, personally
(indeclinable)
अन्विच्छ (anviccha) - seek, search for
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (loṭ) of anviṣ
Imperative
Root iṣ (to seek) with prefix anu-, 2nd person singular, imperative active
Prefix: anu
Root: iṣ (class 4)
भर्तारम् (bhartāram) - husband, supporter, maintainer
(noun)
Accusative, masculine, singular of bhartṛ
bhartṛ - husband, supporter, maintainer, lord
Agent noun from root bhṛ (to bear, to support)
Root: bhṛ (class 1)
गुणैः (guṇaiḥ) - by qualities, by virtues
(noun)
Instrumental, masculine, plural of guṇa
guṇa - quality, virtue, attribute
सदृशम् (sadṛśam) - similar, equal, resembling
(adjective)
Accusative, masculine, singular of sadṛśa
sadṛśa - similar, equal, resembling
Compound: sa (with) + dṛś (appearance)
Compound type : bahuvrīhi (sa+dṛśa)
- sa – with, together with
indeclinable - dṛśa – sight, appearance
noun (masculine)
Derived from root dṛś (to see)
Root: dṛś (class 1)
आत्मनः (ātmanaḥ) - of yourself, to yourself
(noun)
Genitive, masculine, singular of ātman
ātman - self, soul, supreme spirit (ātman)