महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-7, chapter-75, verse-31
गाहमानस्त्वनीकानि तूर्णमश्वानचोदयत् ।
बलाकवर्णान्दाशार्हः पाञ्चजन्यं व्यनादयत् ॥३१॥
बलाकवर्णान्दाशार्हः पाञ्चजन्यं व्यनादयत् ॥३१॥
31. gāhamānastvanīkāni tūrṇamaśvānacodayat ,
balākavarṇāndāśārhaḥ pāñcajanyaṁ vyanādayat.
balākavarṇāndāśārhaḥ pāñcajanyaṁ vyanādayat.
31.
gāhamānaḥ tu anīkāni tūrṇam aśvān acodayat
balākavarṇān dāśārhaḥ pāñcajanyam vyanādayat
balākavarṇān dāśārhaḥ pāñcajanyam vyanādayat
31.
dāśārhaḥ gāhamānaḥ anīkāni tu tūrṇam balākavarṇān
aśvān acodayat pāñcajanyam vyanādayat
aśvān acodayat pāñcajanyam vyanādayat
31.
Plunging into the enemy ranks, the descendant of Daśārha (Krishna) swiftly urged his crane-colored horses and blew his conch, Pāñcajanya.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- गाहमानः (gāhamānaḥ) - plunging, entering, immersing
- तु (tu) - but, and, indeed
- अनीकानि (anīkāni) - armies, ranks, troops
- तूर्णम् (tūrṇam) - quickly, swiftly, rapidly
- अश्वान् (aśvān) - horses
- अचोदयत् (acodayat) - he urged, he propelled, he impelled
- बलाकवर्णान् (balākavarṇān) - referring to Krishna's horses (crane-colored, white like cranes)
- दाशार्हः (dāśārhaḥ) - an epithet for Krishna (descendant of Daśārha)
- पाञ्चजन्यम् (pāñcajanyam) - Krishna's conch shell (the conch named Pāñcajanya)
- व्यनादयत् (vyanādayat) - he caused to resound, he blew (a conch)
Words meanings and morphology
गाहमानः (gāhamānaḥ) - plunging, entering, immersing
(adjective)
Nominative, masculine, singular of gāhamāna
gāhamāna - plunging, entering, immersing
Present Active Participle
From root 'gāh' (to plunge, enter) + śānac suffix, used in active voice
Root: gāh (class 1)
तु (tu) - but, and, indeed
(indeclinable)
अनीकानि (anīkāni) - armies, ranks, troops
(noun)
Accusative, neuter, plural of anīka
anīka - army, host, troop, battle-array, face
तूर्णम् (tūrṇam) - quickly, swiftly, rapidly
(indeclinable)
Adverbial form of 'tūrṇa' (quick, rapid)
अश्वान् (aśvān) - horses
(noun)
Accusative, masculine, plural of aśva
aśva - horse
अचोदयत् (acodayat) - he urged, he propelled, he impelled
(verb)
3rd person , singular, active, imperfect (laṅ) of cud
Causative from root 'cud' (class 10, 'curādigaṇa')
Root: cud (class 10)
बलाकवर्णान् (balākavarṇān) - referring to Krishna's horses (crane-colored, white like cranes)
(adjective)
Accusative, masculine, plural of balākavarṇa
balākavarṇa - crane-colored, white as a crane
Compound type : bahuvrīhi (balākā+varṇa)
- balākā – female crane
noun (feminine) - varṇa – color, tint, hue
noun (masculine)
दाशार्हः (dāśārhaḥ) - an epithet for Krishna (descendant of Daśārha)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of dāśārha
dāśārha - descendant of Daśārha, a Yadava king; an epithet of Krishna
Patronymic from Daśārha
पाञ्चजन्यम् (pāñcajanyam) - Krishna's conch shell (the conch named Pāñcajanya)
(proper noun)
Accusative, neuter, singular of pāñcajanya
pāñcajanya - Krishna's conch shell, born from a pañcajana (demon)
व्यनादयत् (vyanādayat) - he caused to resound, he blew (a conch)
(verb)
3rd person , singular, active, imperfect (laṅ) of nad
Causative from root 'nad' (class 1) with prefix 'vi-ā'
Prefixes: vi+ā
Root: nad (class 1)