योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-2, chapter-17, verse-38
अनुल्लिखितचित्रस्य चित्रव्याप्तेव भित्तिभूः ।
परिविस्मर्यमाणार्थकल्पनानगरीनिभा ॥ ३८ ॥
परिविस्मर्यमाणार्थकल्पनानगरीनिभा ॥ ३८ ॥
anullikhitacitrasya citravyāpteva bhittibhūḥ ,
parivismaryamāṇārthakalpanānagarīnibhā 38
parivismaryamāṇārthakalpanānagarīnibhā 38
38.
anullikhitacitrasya citravyāptā iva bhittibhūḥ
parivismaryamāṇārthakalpanānagarīnibhā
parivismaryamāṇārthakalpanānagarīnibhā
38.
bhittibhūḥ anullikhitacitrasya iva citravyāptā
parivismaryamāṇārthakalpanānagarīnibhā
parivismaryamāṇārthakalpanānagarīnibhā
38.
It is like a wall surface, not yet painted with a picture, yet seeming to be pervaded by paintings; it resembles a city of conceptualizations whose meanings are completely forgotten.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- अनुल्लिखितचित्रस्य (anullikhitacitrasya) - of an un-drawn picture, of an un-depicted painting
- चित्रव्याप्ता (citravyāptā) - pervaded by a picture, covered with paintings
- इव (iva) - like, as if, as
- भित्तिभूः (bhittibhūḥ) - wall surface, wall ground
- परिविस्मर्यमाणार्थकल्पनानगरीनिभा (parivismaryamāṇārthakalpanānagarīnibhā) - resembling a city of conceptualizations whose meanings are completely forgotten
Words meanings and morphology
अनुल्लिखितचित्रस्य (anullikhitacitrasya) - of an un-drawn picture, of an un-depicted painting
(adjective)
Genitive, neuter, singular of anullikhitacitra
anullikhitacitra - un-drawn picture, un-depicted painting
Compound type : bahuvrihi (a+ullikhita+citra)
- a – not, un-
indeclinable
Negation prefix. - ullikhita – drawn, depicted, scratched
adjective (neuter)
Past Passive Participle
Derived from root 'likh' with upasarga 'ud'.
Prefix: ud
Root: likh (class 6) - citra – picture, painting, image, wonderful
noun (neuter)
चित्रव्याप्ता (citravyāptā) - pervaded by a picture, covered with paintings
(adjective)
Nominative, feminine, singular of citravyāptā
citravyāptā - pervaded by a picture
Compound type : tatpurusha (citra+vyāpta)
- citra – picture, painting, image
noun (neuter) - vyāpta – pervaded, filled, occupied, covered
adjective (masculine)
Past Passive Participle
Derived from root 'āp' with upasarga 'vi'.
Prefix: vi
Root: āp (class 5)
इव (iva) - like, as if, as
(indeclinable)
भित्तिभूः (bhittibhūḥ) - wall surface, wall ground
(noun)
Nominative, feminine, singular of bhittibhū
bhittibhū - wall surface, wall ground
Compound type : tatpurusha (bhitti+bhū)
- bhitti – wall, partition
noun (feminine) - bhū – earth, ground, surface, place
noun (feminine)
परिविस्मर्यमाणार्थकल्पनानगरीनिभा (parivismaryamāṇārthakalpanānagarīnibhā) - resembling a city of conceptualizations whose meanings are completely forgotten
(adjective)
Nominative, feminine, singular of parivismaryamāṇārthakalpanānagarīnibhā
parivismaryamāṇārthakalpanānagarīnibhā - resembling a city of conceptualizations whose meanings are completely forgotten
Compound type : bahuvrihi (pari-vismaryamāṇa+artha+kalpanā+nagarī+nibhā)
- pari-vismaryamāṇa – being completely forgotten
adjective (masculine)
Present Passive Participle
Derived from root 'smṛ' with upasargas 'vi' and 'pari'.
Prefixes: pari+vi
Root: smṛ (class 1) - artha – meaning, purpose, object, wealth
noun (masculine) - kalpanā – conception, imagination, formation
noun (feminine) - nagarī – city, town
noun (feminine) - nibhā – resembling, like, similar
adjective (feminine)
Suffix -nibhā used to form adjectives indicating resemblance.
Note: Describes 'bhittibhūḥ'.