महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-6, chapter-12, verse-30
सुकुमारी कुमारी च सीता कावेरका तथा ।
महानदी च कौरव्य तथा मणिजला नदी ।
इक्षुवर्धनिका चैव तथा भरतसत्तम ॥३०॥
महानदी च कौरव्य तथा मणिजला नदी ।
इक्षुवर्धनिका चैव तथा भरतसत्तम ॥३०॥
30. sukumārī kumārī ca sītā kāverakā tathā ,
mahānadī ca kauravya tathā maṇijalā nadī ,
ikṣuvardhanikā caiva tathā bharatasattama.
mahānadī ca kauravya tathā maṇijalā nadī ,
ikṣuvardhanikā caiva tathā bharatasattama.
30.
sukumārī kumārī ca sītā kāverakā
tathā mahānadī ca kauravya
tathā maṇi-jalā nadī ikṣu-vardhanikā
ca eva tathā bharatasattama
tathā mahānadī ca kauravya
tathā maṇi-jalā nadī ikṣu-vardhanikā
ca eva tathā bharatasattama
30.
kauravya sukumārī kumārī ca sītā
kāverakā tathā mahānadī ca
tathā maṇi-jalā nadī ca eva tathā
bharatasattama ikṣu-vardhanikā
kāverakā tathā mahānadī ca
tathā maṇi-jalā nadī ca eva tathā
bharatasattama ikṣu-vardhanikā
30.
O descendant of Kuru (kauravya), there are the rivers Sukumarī, Kumārī, Sītā, and Kāverakā. And also, the Mahānadī and the river Maṇijalā. And similarly, O best among Bharatas (bharatasattama), there is Ikṣuvardhanikā.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- सुकुमारी (sukumārī) - the river Sukumārī (a river name, or delicate, tender (feminine))
- कुमारी (kumārī) - the river Kumārī (a river name, or maiden, virgin)
- च (ca) - and, also
- सीता (sītā) - the river Sītā (a river name, or furrow, Sita (wife of Rama))
- कावेरका (kāverakā) - the river Kāverakā (a river name (diminutive of Kaveri))
- तथा (tathā) - thus, so, also, similarly
- महानदी (mahānadī) - the Mahānadī river (a great river, Mahanadi (proper name))
- च (ca) - and, also
- कौरव्य (kauravya) - O Dhritarashtra (or another Kaurava) (O descendant of Kuru)
- तथा (tathā) - thus, so, also, similarly
- मणि-जला (maṇi-jalā) - the river Maṇijalā (having jewel-like water, a river name)
- नदी (nadī) - river
- इक्षु-वर्धनिका (ikṣu-vardhanikā) - the river Ikṣuvardhanikā (Ikṣuvardhanikā (a river name), growing sugarcane)
- च (ca) - and, also
- एव (eva) - indeed, certainly, just, only
- तथा (tathā) - thus, so, also, similarly
- भरतसत्तम (bharatasattama) - O great warrior Arjuna (or another prominent Bharata) (O best among Bharatas)
Words meanings and morphology
सुकुमारी (sukumārī) - the river Sukumārī (a river name, or delicate, tender (feminine))
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of sukumārī
sukumārī - very tender, delicate; name of a river
कुमारी (kumārī) - the river Kumārī (a river name, or maiden, virgin)
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of kumārī
kumārī - maiden, virgin, girl; name of a river
च (ca) - and, also
(indeclinable)
सीता (sītā) - the river Sītā (a river name, or furrow, Sita (wife of Rama))
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of sītā
sītā - furrow; name of Sita; name of a river
कावेरका (kāverakā) - the river Kāverakā (a river name (diminutive of Kaveri))
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of kāverakā
kāverakā - a small Kaveri river; a river name
तथा (tathā) - thus, so, also, similarly
(indeclinable)
महानदी (mahānadī) - the Mahānadī river (a great river, Mahanadi (proper name))
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of mahānadī
mahānadī - great river; name of a specific river
Compound type : karmadharaya (mahā+nadī)
- mahā – great, mighty
adjective - nadī – river
noun (feminine)
च (ca) - and, also
(indeclinable)
कौरव्य (kauravya) - O Dhritarashtra (or another Kaurava) (O descendant of Kuru)
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of kauravya
kauravya - a descendant of Kuru; belonging to the Kurus
तथा (tathā) - thus, so, also, similarly
(indeclinable)
मणि-जला (maṇi-jalā) - the river Maṇijalā (having jewel-like water, a river name)
(adjective)
Nominative, feminine, singular of maṇi-jalā
maṇi-jalā - having clear or jewel-like water
Compound type : bahuvrihi (maṇi+jala)
- maṇi – jewel, gem
noun (masculine) - jala – water
noun (neuter)
नदी (nadī) - river
(noun)
Nominative, feminine, singular of nadī
nadī - river
इक्षु-वर्धनिका (ikṣu-vardhanikā) - the river Ikṣuvardhanikā (Ikṣuvardhanikā (a river name), growing sugarcane)
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of ikṣu-vardhanikā
ikṣu-vardhanikā - growing sugarcane; name of a river
Compound type : bahuvrihi (ikṣu+vardhanikā)
- ikṣu – sugarcane
noun (masculine) - vardhanikā – causing growth, increasing (feminine diminutive)
adjective (feminine)
Derivative from root vṛdh
Root: vṛdh (class 1)
च (ca) - and, also
(indeclinable)
एव (eva) - indeed, certainly, just, only
(indeclinable)
तथा (tathā) - thus, so, also, similarly
(indeclinable)
भरतसत्तम (bharatasattama) - O great warrior Arjuna (or another prominent Bharata) (O best among Bharatas)
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of bharatasattama
bharatasattama - best of the Bharatas
Compound type : tatpurusha (bharata+sattama)
- bharata – a descendant of Bharata, an Indian, a warrior
noun (masculine) - sattama – best, excellent (superlative of sat)
adjective