महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-5, chapter-179, verse-10
रथमास्थाय रुचिरं राजतं पाण्डुरैर्हयैः ।
सूपस्करं स्वधिष्ठानं वैयाघ्रपरिवारणम् ॥१०॥
सूपस्करं स्वधिष्ठानं वैयाघ्रपरिवारणम् ॥१०॥
10. rathamāsthāya ruciraṁ rājataṁ pāṇḍurairhayaiḥ ,
sūpaskaraṁ svadhiṣṭhānaṁ vaiyāghraparivāraṇam.
sūpaskaraṁ svadhiṣṭhānaṁ vaiyāghraparivāraṇam.
10.
ratham āsthāya ruciram rājatam pāṇḍuraiḥ hayaiḥ
sūpaskaram svadhiṣṭhānam vaiyāghraparivāraṇam
sūpaskaram svadhiṣṭhānam vaiyāghraparivāraṇam
10.
pāṇḍuraiḥ hayaiḥ (yuktam) ruciram rājatam sūpaskaram
svadhiṣṭhānam vaiyāghraparivāraṇam ratham āsthāya
svadhiṣṭhānam vaiyāghraparivāraṇam ratham āsthāya
10.
Having then ascended a splendid, silver chariot drawn by white horses, which was well-equipped, comfortable, and covered with tiger-skin,
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- रथम् (ratham) - chariot
- आस्थाय (āsthāya) - having mounted, having ascended, having occupied
- रुचिरम् (ruciram) - splendid, beautiful, brilliant
- राजतम् (rājatam) - silver, made of silver
- पाण्डुरैः (pāṇḍuraiḥ) - by white ones, by pale ones
- हयैः (hayaiḥ) - by horses
- सूपस्करम् (sūpaskaram) - well-equipped, well-fitted
- स्वधिष्ठानम् (svadhiṣṭhānam) - well-seated, comfortable (chariot)
- वैयाघ्रपरिवारणम् (vaiyāghraparivāraṇam) - covered with tiger-skin, having tiger-skin coverings
Words meanings and morphology
रथम् (ratham) - chariot
(noun)
Accusative, masculine, singular of ratha
ratha - chariot, car
from √ram
Root: ram (class 1)
आस्थाय (āsthāya) - having mounted, having ascended, having occupied
(indeclinable)
Absolutive/Gerund
from √sthā with prefix ā
Prefix: ā
Root: sthā (class 1)
रुचिरम् (ruciram) - splendid, beautiful, brilliant
(adjective)
Accusative, neuter, singular of rucira
rucira - splendid, beautiful, charming
from √ruc
Root: ruc (class 1)
Note: Agrees with `ratham`.
राजतम् (rājatam) - silver, made of silver
(adjective)
Accusative, neuter, singular of rājata
rājata - silver, made of silver
from rajata (silver)
Note: Agrees with `ratham`.
पाण्डुरैः (pāṇḍuraiḥ) - by white ones, by pale ones
(adjective)
Instrumental, masculine, plural of pāṇḍura
pāṇḍura - white, pale, yellowish-white
Note: Agrees with `hayaiḥ`.
हयैः (hayaiḥ) - by horses
(noun)
Instrumental, masculine, plural of haya
haya - horse
from √hi
Root: hi (class 3)
Note: Used to indicate the means by which the chariot moves.
सूपस्करम् (sūpaskaram) - well-equipped, well-fitted
(adjective)
Accusative, neuter, singular of sūpaskara
sūpaskara - well-equipped, well-furnished
Compound type : Tatpuruṣa (su+upaskara)
- su – good, well
indeclinable - upaskara – equipment, preparation, accessories
noun (masculine)
from √kṛ with upa
Prefix: upa
Root: kṛ (class 8)
Note: Agrees with `ratham`.
स्वधिष्ठानम् (svadhiṣṭhānam) - well-seated, comfortable (chariot)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of svadhiṣṭhāna
svadhiṣṭhāna - having a good or comfortable seat, well-founded
`su` + `adhiṣṭhāna`
Compound type : Bahuvrīhi (su+adhiṣṭhāna)
- su – good, well
indeclinable - adhiṣṭhāna – seat, support, place
noun (neuter)
from √sthā with adhi
Prefix: adhi
Root: sthā (class 1)
Note: Agrees with `ratham`.
वैयाघ्रपरिवारणम् (vaiyāghraparivāraṇam) - covered with tiger-skin, having tiger-skin coverings
(adjective)
Accusative, neuter, singular of vaiyāghraparivāraṇa
vaiyāghraparivāraṇa - furnished/covered with tiger-skin
`vaiyāghra` (of tiger) + `parivāraṇa` (covering)
Compound type : Bahuvrīhi (vaiyāghra+parivāraṇa)
- vaiyāghra – relating to a tiger, tiger-like
adjective (neuter)
from `vyāghra` + aṇ (taddhita) - parivāraṇa – covering, enclosure
noun (neuter)
from √vṛ (to cover) with pari
Prefix: pari
Root: vṛ (class 5)
Note: Agrees with `ratham`.