महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-14, chapter-76, verse-32
मेघजालनिभं सैन्यं विदार्य स रविप्रभः ।
विबभौ कौरवश्रेष्ठः शरदीव दिवाकरः ॥३२॥
विबभौ कौरवश्रेष्ठः शरदीव दिवाकरः ॥३२॥
32. meghajālanibhaṁ sainyaṁ vidārya sa raviprabhaḥ ,
vibabhau kauravaśreṣṭhaḥ śaradīva divākaraḥ.
vibabhau kauravaśreṣṭhaḥ śaradīva divākaraḥ.
32.
megha-jāla-nibham sainyam vidārya saḥ ravi-prabhaḥ
vibabhau kaurava-śreṣṭhaḥ śaradi iva divā-karaḥ
vibabhau kaurava-śreṣṭhaḥ śaradi iva divā-karaḥ
32.
saḥ kaurava-śreṣṭhaḥ megha-jāla-nibham sainyam
vidārya ravi-prabhaḥ vibabhau śaradi divā-karaḥ iva
vidārya ravi-prabhaḥ vibabhau śaradi divā-karaḥ iva
32.
Having torn apart the army which resembled a mass of clouds, that best of the Kurus, radiant like the sun, shone brilliantly, just like the sun in autumn.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- मेघ-जाल-निभम् (megha-jāla-nibham) - resembling a mass of clouds, cloud-like
- सैन्यम् (sainyam) - army, host
- विदार्य (vidārya) - having torn apart, having split asunder
- सः (saḥ) - the best of the Kurus (Arjuna, implied) (he, that)
- रवि-प्रभः (ravi-prabhaḥ) - radiant like the sun, sun-shining
- विबभौ (vibabhau) - he shone, he appeared splendid
- कौरव-श्रेष्ठः (kaurava-śreṣṭhaḥ) - the hero, Arjuna (implied) (the best of the Kurus)
- शरदि (śaradi) - in autumn
- इव (iva) - like, as, as if
- दिवा-करः (divā-karaḥ) - the sun (day-maker)
Words meanings and morphology
मेघ-जाल-निभम् (megha-jāla-nibham) - resembling a mass of clouds, cloud-like
(adjective)
Accusative, neuter, singular of megha-jāla-nibha
megha-jāla-nibha - resembling a mass of clouds
Compound type : bahuvrihi (megha+jāla+nibha)
- megha – cloud
noun (masculine) - jāla – net, mass, multitude
noun (neuter) - nibha – like, resembling
adjective (masculine)
सैन्यम् (sainyam) - army, host
(noun)
Accusative, neuter, singular of sainya
sainya - army, host, military
विदार्य (vidārya) - having torn apart, having split asunder
(indeclinable)
Absolutive / Gerund
derived from root dṛ with prefix vi, ending in -ya
Prefix: vi
Root: dṛ (class 6)
सः (saḥ) - the best of the Kurus (Arjuna, implied) (he, that)
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of tad
tad - that, he/she/it
रवि-प्रभः (ravi-prabhaḥ) - radiant like the sun, sun-shining
(adjective)
Nominative, masculine, singular of ravi-prabha
ravi-prabha - having the splendor of the sun
Compound type : bahuvrihi (ravi+prabhā)
- ravi – sun
noun (masculine) - prabhā – light, splendor, radiance
noun (feminine)
विबभौ (vibabhau) - he shone, he appeared splendid
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (lit) of vibhā
Prefix: vi
Root: bhā (class 2)
कौरव-श्रेष्ठः (kaurava-śreṣṭhaḥ) - the hero, Arjuna (implied) (the best of the Kurus)
(noun)
Nominative, masculine, singular of kaurava-śreṣṭha
kaurava-śreṣṭha - best among the Kurus
Compound type : tatpurusha (kaurava+śreṣṭha)
- kaurava – descendant of Kuru, a Kuru
noun (masculine) - śreṣṭha – best, most excellent
adjective (masculine)
superlative of praśasya (praśasta)
शरदि (śaradi) - in autumn
(noun)
Locative, feminine, singular of śarad
śarad - autumn
इव (iva) - like, as, as if
(indeclinable)
दिवा-करः (divā-karaḥ) - the sun (day-maker)
(noun)
Nominative, masculine, singular of divā-kara
divā-kara - sun, day-maker
Compound type : upapada tatpurusha (divā+kara)
- divā – by day, in the daytime
indeclinable - kara – maker, doer
noun (masculine)
agent noun
Root: kṛ (class 8)