Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...
12,12

महाभारतः       mahābhārataḥ - book-12, chapter-12, verse-1

वैशंपायन उवाच ।
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा नकुलो वाक्यमब्रवीत् ।
राजानमभिसंप्रेक्ष्य सर्वधर्मभृतां वरम् ॥१॥
1. vaiśaṁpāyana uvāca ,
arjunasya vacaḥ śrutvā nakulo vākyamabravīt ,
rājānamabhisaṁprekṣya sarvadharmabhṛtāṁ varam.
1. vaiśaṃpāyanaḥ uvāca arjunasya vacaḥ śrutvā nakulaḥ vākyam
abravīt rājānam abhisamprekṣya sarvadharmabhṛtām varam
1. vaiśaṃpāyanaḥ uvāca arjunasya vacaḥ śrutvā nakulaḥ
sarvadharmabhṛtām varam rājānam abhisamprekṣya vākyam abravīt
1. Vaiśampāyana said: Having heard Arjuna's words, Nakula spoke, looking intently at the king, who was the foremost among all upholders of the natural law (dharma).

Words meanings summery:

(Scroll down for elaborated words morphology)

  • वैशंपायनः (vaiśaṁpāyanaḥ) - Vaiśampāyana, the narrator of the Mahabharata (Vaiśampāyana)
  • उवाच (uvāca) - said, spoke
  • अर्जुनस्य (arjunasya) - of Arjuna
  • वचः (vacaḥ) - speech, word, saying
  • श्रुत्वा (śrutvā) - having heard
  • नकुलः (nakulaḥ) - Nakula, a Pāṇḍava prince (Nakula)
  • वाक्यम् (vākyam) - speech, word, statement
  • अब्रवीत् (abravīt) - spoke, said
  • राजानम् (rājānam) - the king
  • अभिसम्प्रेक्ष्य (abhisamprekṣya) - having looked intently, having observed, having perceived
  • सर्वधर्मभृताम् (sarvadharmabhṛtām) - of all upholders of natural law (dharma)
  • वरम् (varam) - best, excellent, foremost

Words meanings and morphology

वैशंपायनः (vaiśaṁpāyanaḥ) - Vaiśampāyana, the narrator of the Mahabharata (Vaiśampāyana)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of vaiśaṃpāyana
vaiśaṁpāyana - Vaiśampāyana (a sage, narrator of the Mahabharata)
उवाच (uvāca) - said, spoke
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (liṭ) of vac
Root: vac (class 2)
अर्जुनस्य (arjunasya) - of Arjuna
(proper noun)
Genitive, masculine, singular of arjuna
arjuna - Arjuna (name of a Pāṇḍava prince)
वचः (vacaḥ) - speech, word, saying
(noun)
Accusative, neuter, singular of vacas
vacas - speech, word, saying
Root: vac
श्रुत्वा (śrutvā) - having heard
(indeclinable)
Absolutive (gerund)
Root: śru (class 5)
नकुलः (nakulaḥ) - Nakula, a Pāṇḍava prince (Nakula)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of nakula
nakula - Nakula (name of a Pāṇḍava prince)
वाक्यम् (vākyam) - speech, word, statement
(noun)
Accusative, neuter, singular of vākya
vākya - speech, word, statement
अब्रवीत् (abravīt) - spoke, said
(verb)
3rd person , singular, active, imperfect (laṅ) of brū
Root: brū (class 2)
राजानम् (rājānam) - the king
(noun)
Accusative, masculine, singular of rājan
rājan - king
अभिसम्प्रेक्ष्य (abhisamprekṣya) - having looked intently, having observed, having perceived
(indeclinable)
Absolutive (gerund)
Prefixes: abhi+sam+pra
Root: īkṣ
सर्वधर्मभृताम् (sarvadharmabhṛtām) - of all upholders of natural law (dharma)
(noun)
Genitive, masculine, plural of sarvadharmabhṛt
sarvadharmabhṛt - upholder of all intrinsic nature (dharma), one who sustains all duties
Compound type : tatpuruṣa (sarva+dharma+bhṛt)
  • sarva – all, every, whole
    adjective/pronoun
  • dharma – intrinsic nature, natural law, constitution, righteousness, duty
    noun (masculine)
  • bhṛt – bearing, supporting, maintaining, upholder
    adjective (masculine)
    agent noun
    Root: bhṛ
वरम् (varam) - best, excellent, foremost
(adjective)
Accusative, masculine, singular of vara
vara - best, excellent, foremost