वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-4, chapter-23, verse-8
शूराय न प्रदातव्या कन्या खलु विपश्चिता ।
शूरभार्यां हतां पश्य सद्यो मां विधवां कृताम् ॥८॥
शूरभार्यां हतां पश्य सद्यो मां विधवां कृताम् ॥८॥
8. śūrāya na pradātavyā kanyā khalu vipaścitā ,
śūrabhāryāṃ hatāṃ paśya sadyo māṃ vidhavāṃ kṛtām.
śūrabhāryāṃ hatāṃ paśya sadyo māṃ vidhavāṃ kṛtām.
8.
śūrāya na pradātavyā kanyā khalu vipaścitā
śūrabhar(y)ām hatām paśya sadyaḥ mām vidhavām kṛtām
śūrabhar(y)ām hatām paśya sadyaḥ mām vidhavām kṛtām
8.
khalu vipaścitā kanyā śūrāya na pradātavyā paśya
śūrabhar(y)ām hatām sadyaḥ mām vidhavām kṛtām
śūrabhar(y)ām hatām sadyaḥ mām vidhavām kṛtām
8.
Indeed, a wise person should not give their daughter to a warrior. See me, a warrior's wife, immediately widowed and rendered as if slain myself.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- शूराय (śūrāya) - to a warrior, for a hero
- न (na) - not, no
- प्रदातव्या (pradātavyā) - should be given, ought to be given
- कन्या (kanyā) - maiden, daughter
- खलु (khalu) - indeed, surely, certainly
- विपश्चिता (vipaścitā) - by a wise person, by a learned person
- शूरभर्(य्)आम् (śūrabhar(y)ām) - warrior's wife
- हताम् (hatām) - rendered as if dead, ruined (slain, killed (as if killed))
- पश्य (paśya) - see, behold
- सद्यः (sadyaḥ) - immediately, at once
- माम् (mām) - me
- विधवाम् (vidhavām) - widowed
- कृताम् (kṛtām) - made, rendered
Words meanings and morphology
शूराय (śūrāya) - to a warrior, for a hero
(noun)
Dative, masculine, singular of śūra
śūra - hero, warrior, brave
न (na) - not, no
(indeclinable)
प्रदातव्या (pradātavyā) - should be given, ought to be given
(adjective)
Nominative, feminine, singular of pradātavya
pradātavya - to be given, due to be given
Gerundive (karmaṇi kṛtya)
derived from root dā (to give) with prefix pra, suffix -tavya
Prefix: pra
Root: dā (class 3)
Note: Agrees with 'kanyā'.
कन्या (kanyā) - maiden, daughter
(noun)
Nominative, feminine, singular of kanyā
kanyā - maiden, daughter, girl
खलु (khalu) - indeed, surely, certainly
(indeclinable)
Note: Particle emphasizing the statement.
विपश्चिता (vipaścitā) - by a wise person, by a learned person
(noun)
Instrumental, masculine, singular of vipaścit
vipaścit - wise, learned, intelligent person
Note: Agent of action ('pradātavyā').
शूरभर्(य्)आम् (śūrabhar(y)ām) - warrior's wife
(noun)
Accusative, feminine, singular of śūrabhar(y)ā
śūrabhar(y)ā - wife of a warrior, hero's wife
Compound type : ṣaṣṭhī-tatpuruṣa (śūra+bhar(y)ā)
- śūra – hero, warrior
noun (masculine) - bhar(y)ā – wife
noun (feminine)
हताम् (hatām) - rendered as if dead, ruined (slain, killed (as if killed))
(adjective)
Accusative, feminine, singular of hatā
hatā - killed, slain, destroyed, ruined
Past Passive Participle
derived from root han (to strike, kill)
Root: han (class 2)
Note: Agrees with 'śūrabhar(y)ām' and 'mām'.
पश्य (paśya) - see, behold
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (loṭ) of dṛś
Root: dṛś (class 1)
सद्यः (sadyaḥ) - immediately, at once
(indeclinable)
माम् (mām) - me
(pronoun)
Accusative, singular of asmad
asmad - I, me
विधवाम् (vidhavām) - widowed
(adjective)
Accusative, feminine, singular of vidhavā
vidhavā - widow, widowed
Note: Qualifies 'mām'.
कृताम् (kṛtām) - made, rendered
(adjective)
Accusative, feminine, singular of kṛtā
kṛtā - made, done, performed, rendered
Past Passive Participle
derived from root kṛ (to do, make)
Root: kṛ (class 8)
Note: Agrees with 'mām'.