योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-3, chapter-115, verse-15
अप्रबुद्धं मनो यावन्निद्रितं तावदेव हि ।
संभ्रमं पश्यति स्वप्ने न प्रबुद्धं कदाचन ॥ १५ ॥
संभ्रमं पश्यति स्वप्ने न प्रबुद्धं कदाचन ॥ १५ ॥
aprabuddhaṃ mano yāvannidritaṃ tāvadeva hi ,
saṃbhramaṃ paśyati svapne na prabuddhaṃ kadācana 15
saṃbhramaṃ paśyati svapne na prabuddhaṃ kadācana 15
15.
aprabuddham manaḥ yāvat nidritam tāvat eva hi
saṃbhramam paśyati svapne na prabuddham kadācana
saṃbhramam paśyati svapne na prabuddham kadācana
15.
yāvat aprabuddham manaḥ nidritam tāvat eva hi
svapne saṃbhramam paśyati prabuddham kadācana na
svapne saṃbhramam paśyati prabuddham kadācana na
15.
As long as the unawakened mind remains asleep, it indeed perceives confusion and delusion as if in a dream; the awakened mind never perceives such things.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- अप्रबुद्धम् (aprabuddham) - unawakened, unenlightened
- मनः (manaḥ) - mind, intellect
- यावत् (yāvat) - as long as, as much as
- निद्रितम् (nidritam) - asleep, sleeping
- तावत् (tāvat) - so long, so much
- एव (eva) - indeed, only, precisely
- हि (hi) - indeed, surely, for
- संभ्रमम् (saṁbhramam) - confusion, delusion, bewilderment
- पश्यति (paśyati) - sees, perceives
- स्वप्ने (svapne) - in a dream, in sleep
- न (na) - not, no
- प्रबुद्धम् (prabuddham) - awakened, enlightened
- कदाचन (kadācana) - never, at any time
Words meanings and morphology
अप्रबुद्धम् (aprabuddham) - unawakened, unenlightened
(adjective)
Nominative, neuter, singular of aprabuddha
aprabuddha - unawakened, unenlightened, asleep
Past Passive Participle
negation (a-) + pra-budh (to awaken) -> prabuddha (awakened) -> aprabuddha (unawakened)
Prefix: pra
Root: budh (class 1)
मनः (manaḥ) - mind, intellect
(noun)
Nominative, neuter, singular of manas
manas - mind, intellect, understanding
यावत् (yāvat) - as long as, as much as
(indeclinable)
निद्रितम् (nidritam) - asleep, sleeping
(adjective)
Nominative, neuter, singular of nidrita
nidrita - asleep, sleeping, slumbering
Past Passive Participle
root ni-drā (to sleep) -> nidrita (asleep)
Prefix: ni
Root: drā (class 1)
तावत् (tāvat) - so long, so much
(indeclinable)
एव (eva) - indeed, only, precisely
(indeclinable)
हि (hi) - indeed, surely, for
(indeclinable)
संभ्रमम् (saṁbhramam) - confusion, delusion, bewilderment
(noun)
Accusative, masculine, singular of saṃbhrama
saṁbhrama - confusion, agitation, hurry, delusion, error
पश्यति (paśyati) - sees, perceives
(verb)
3rd person , singular, active, present indicative (laṭ) of paś
Root: dṛś (class 1)
स्वप्ने (svapne) - in a dream, in sleep
(noun)
Locative, masculine, singular of svapna
svapna - dream, sleep
न (na) - not, no
(indeclinable)
प्रबुद्धम् (prabuddham) - awakened, enlightened
(adjective)
Nominative, neuter, singular of prabuddha
prabuddha - awakened, enlightened
Past Passive Participle
pra-budh (to awaken) -> prabuddha (awakened)
Prefix: pra
Root: budh (class 1)
कदाचन (kadācana) - never, at any time
(indeclinable)