महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-7, chapter-71, verse-1
संजय उवाच ।
राजन्संग्राममाश्चर्यं शृणु कीर्तयतो मम ।
कुरूणां पाण्डवानां च यथा युद्धमवर्तत ॥१॥
राजन्संग्राममाश्चर्यं शृणु कीर्तयतो मम ।
कुरूणां पाण्डवानां च यथा युद्धमवर्तत ॥१॥
1. saṁjaya uvāca ,
rājansaṁgrāmamāścaryaṁ śṛṇu kīrtayato mama ,
kurūṇāṁ pāṇḍavānāṁ ca yathā yuddhamavartata.
rājansaṁgrāmamāścaryaṁ śṛṇu kīrtayato mama ,
kurūṇāṁ pāṇḍavānāṁ ca yathā yuddhamavartata.
1.
saṃjaya uvāca rājan saṅgrāmam āścaryam śṛṇu kīrtayataḥ
mama kurūṇām pāṇḍavānām ca yathā yuddham avartata
mama kurūṇām pāṇḍavānām ca yathā yuddham avartata
1.
saṃjaya uvāca rājan mama kīrtayataḥ āścaryam saṅgrāmam śṛṇu,
ca yathā kurūṇām pāṇḍavānām yuddham avartata
ca yathā kurūṇām pāṇḍavānām yuddham avartata
1.
Sañjaya said: "O King, listen to me describe the amazing battle, and how the war of the Kurus and the Pāṇḍavas transpired."
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- संजय (saṁjaya) - Sañjaya
- उवाच (uvāca) - he said
- राजन् (rājan) - O King Dhṛtarāṣṭra (O king)
- सङ्ग्रामम् (saṅgrāmam) - battle, war, conflict
- आश्चर्यम् (āścaryam) - amazing, wonderful, surprising
- शृणु (śṛṇu) - listen! hear!
- कीर्तयतः (kīrtayataḥ) - of me describing, while describing
- मम (mama) - my, of me
- कुरूणाम् (kurūṇām) - of the Kurus
- पाण्डवानाम् (pāṇḍavānām) - of the Pāṇḍavas
- च (ca) - and, also
- यथा (yathā) - as, how, in which manner
- युद्धम् (yuddham) - battle, war
- अवर्तत (avartata) - it transpired, took place, happened
Words meanings and morphology
संजय (saṁjaya) - Sañjaya
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of saṃjaya
saṁjaya - Sañjaya (a proper name, Dhṛtarāṣṭra's charioteer and advisor)
उवाच (uvāca) - he said
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (lit) of vac
perfect tense
3rd person singular, perfect tense, active voice (irregular perfect of √vac)
Root: vac (class 2)
राजन् (rājan) - O King Dhṛtarāṣṭra (O king)
(noun)
Vocative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler, sovereign
सङ्ग्रामम् (saṅgrāmam) - battle, war, conflict
(noun)
Accusative, masculine, singular of saṅgrāma
saṅgrāma - battle, war, combat, conflict
Compound type : tatpurusha (sam+grāma)
- sam – together, completely, with
indeclinable - grāma – village, multitude, troop
noun (masculine)
आश्चर्यम् (āścaryam) - amazing, wonderful, surprising
(adjective)
Accusative, neuter, singular of āścarya
āścarya - wonder, surprise, astonishing, marvellous
शृणु (śṛṇu) - listen! hear!
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (lot) of śru
imperative mood
2nd person singular, imperative mood, active voice
Root: śru (class 5)
कीर्तयतः (kīrtayataḥ) - of me describing, while describing
(participle (adjective))
मम (mama) - my, of me
(pronoun)
Genitive, singular of asmad
asmad - I, me, my
कुरूणाम् (kurūṇām) - of the Kurus
(proper noun)
Genitive, masculine, plural of kuru
kuru - a descendant of Kuru; the Kauravas (a lineage)
पाण्डवानाम् (pāṇḍavānām) - of the Pāṇḍavas
(proper noun)
Genitive, masculine, plural of pāṇḍava
pāṇḍava - a descendant of Pāṇḍu; the Pāṇḍavas (a lineage)
च (ca) - and, also
(indeclinable)
यथा (yathā) - as, how, in which manner
(indeclinable)
युद्धम् (yuddham) - battle, war
(noun)
Nominative, neuter, singular of yuddha
yuddha - battle, fight, war, combat
Nomen actionis from √yudh
Root: yudh (class 4)
अवर्तत (avartata) - it transpired, took place, happened
(verb)
3rd person , singular, middle, imperfect (laṅ) of vṛt
imperfect tense
3rd person singular, imperfect tense, middle voice, with augment 'a-'
Root: vṛt (class 1)