महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-3, chapter-270, verse-1
मार्कण्डेय उवाच ।
ततः प्रहस्तः सहसा समभ्येत्य विभीषणम् ।
गदया ताडयामास विनद्य रणकर्कशः ॥१॥
ततः प्रहस्तः सहसा समभ्येत्य विभीषणम् ।
गदया ताडयामास विनद्य रणकर्कशः ॥१॥
1. mārkaṇḍeya uvāca ,
tataḥ prahastaḥ sahasā samabhyetya vibhīṣaṇam ,
gadayā tāḍayāmāsa vinadya raṇakarkaśaḥ.
tataḥ prahastaḥ sahasā samabhyetya vibhīṣaṇam ,
gadayā tāḍayāmāsa vinadya raṇakarkaśaḥ.
1.
mārkaṇḍeyaḥ uvāca tataḥ prahastaḥ sahasā samabhyetya
vibhīṣaṇam gadayā tāḍayāmāsa vinadya raṇakarkaśaḥ
vibhīṣaṇam gadayā tāḍayāmāsa vinadya raṇakarkaśaḥ
1.
Markandeya said: Then Prahasta, fierce in battle, suddenly approached Vibhishana, and roaring, struck him with a mace.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- मार्कण्डेयः (mārkaṇḍeyaḥ) - Markandeya
- उवाच (uvāca) - he said
- ततः (tataḥ) - then, thereafter, thereupon
- प्रहस्तः (prahastaḥ) - Prahasta
- सहसा (sahasā) - suddenly, forcefully, violently
- समभ्येत्य (samabhyetya) - having approached, having come near
- विभीषणम् (vibhīṣaṇam) - Vibhishana
- गदया (gadayā) - with a mace
- ताडयामास (tāḍayāmāsa) - he struck, he beat
- विनद्य (vinadya) - having roared, making a loud noise
- रणकर्कशः (raṇakarkaśaḥ) - fierce in battle, harsh in combat
Words meanings and morphology
मार्कण्डेयः (mārkaṇḍeyaḥ) - Markandeya
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of mārkaṇḍeya
mārkaṇḍeya - Markandeya (name of a sage)
उवाच (uvāca) - he said
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (lit) of vac
Root: vac (class 2)
ततः (tataḥ) - then, thereafter, thereupon
(indeclinable)
प्रहस्तः (prahastaḥ) - Prahasta
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of prahasta
prahasta - Prahasta (name of a Rākṣasa general)
सहसा (sahasā) - suddenly, forcefully, violently
(indeclinable)
Often considered instrumental of sahas (force) used adverbially.
समभ्येत्य (samabhyetya) - having approached, having come near
(indeclinable)
Absolutive / Gerund
Absolutive of root 'i' (to go) with prefixes 'sam' and 'abhi'.
Prefixes: sam+abhi
Root: i (class 2)
विभीषणम् (vibhīṣaṇam) - Vibhishana
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of vibhīṣaṇa
vibhīṣaṇa - Vibhishana (name of Rāvaṇa's younger brother)
गदया (gadayā) - with a mace
(noun)
Instrumental, feminine, singular of gadā
gadā - mace, club
ताडयामास (tāḍayāmāsa) - he struck, he beat
(verb)
3rd person , singular, active, periphrastic perfect (lit) of tāḍ
Periphrastic Perfect
Denominative verb from 'tāḍa' (a blow), formed with 'āmāsa' from 'as' (to be).
Root: taḍ (class 10)
विनद्य (vinadya) - having roared, making a loud noise
(indeclinable)
Absolutive / Gerund
Absolutive of root 'nad' (to sound) with prefix 'vi'.
Prefix: vi
Root: nad (class 1)
रणकर्कशः (raṇakarkaśaḥ) - fierce in battle, harsh in combat
(adjective)
Nominative, masculine, singular of raṇakarkaśa
raṇakarkaśa - harsh in battle, fierce in war
Compound type : tatpurusha (raṇa+karkaśa)
- raṇa – battle, war, combat
noun (masculine)
Root: raṇ (class 1) - karkaśa – harsh, rough, fierce, cruel
adjective (masculine)
Note: Agrees with 'Prahastaḥ'.