महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-7, chapter-44, verse-15
संग्रामदुर्मदा राजन्राजपुत्राः प्रहारिणः ।
वयस्याः शल्यपुत्रस्य सुवर्णविकृतध्वजाः ॥१५॥
वयस्याः शल्यपुत्रस्य सुवर्णविकृतध्वजाः ॥१५॥
15. saṁgrāmadurmadā rājanrājaputrāḥ prahāriṇaḥ ,
vayasyāḥ śalyaputrasya suvarṇavikṛtadhvajāḥ.
vayasyāḥ śalyaputrasya suvarṇavikṛtadhvajāḥ.
15.
saṃgrāmadurmadāḥ rājan rājaputrāḥ prahāriṇaḥ
vayasyāḥ śalyaputrasya suvarṇavikṛtadhvajāḥ
vayasyāḥ śalyaputrasya suvarṇavikṛtadhvajāḥ
15.
rājan saṃgrāmadurmadāḥ prahāriṇaḥ śalyaputrasya
vayasyāḥ suvarṇavikṛtadhvajāḥ rājaputrāḥ
vayasyāḥ suvarṇavikṛtadhvajāḥ rājaputrāḥ
15.
O King, the princes, fierce in battle, striking warriors, companions of Śalya’s son, whose banners were adorned with gold.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- संग्रामदुर्मदाः (saṁgrāmadurmadāḥ) - fierce in battle, intoxicated with battle
- राजन् (rājan) - Addressed to Dhṛtarāṣṭra (O King)
- राजपुत्राः (rājaputrāḥ) - princes, sons of kings
- प्रहारिणः (prahāriṇaḥ) - (skilled) warriors (striking, assailants, warriors)
- वयस्याः (vayasyāḥ) - friends, companions
- शल्यपुत्रस्य (śalyaputrasya) - of Rukmaratha, the son of Śalya (of Śalya's son)
- सुवर्णविकृतध्वजाः (suvarṇavikṛtadhvajāḥ) - having banners adorned/decorated with gold
Words meanings and morphology
संग्रामदुर्मदाः (saṁgrāmadurmadāḥ) - fierce in battle, intoxicated with battle
(adjective)
Nominative, masculine, plural of saṃgrāmadurmadā
saṁgrāmadurmadā - fierce in battle, excessively proud/intoxicated in battle
Compound from saṃgrāma (battle) and durmada (greatly intoxicated/proud/fierce)
Compound type : bahuvrihi (saṃgrāma+durmada)
- saṃgrāma – battle, war, combat
noun (masculine)
Prefix: sam - durmada – excessive pride, fierce, arrogant
adjective (masculine)
From prefix dur (bad, difficult) and mad (intoxication, pride)
Prefix: dur
Root: mad (class 4)
Note: Agrees with rājaputrāḥ.
राजन् (rājan) - Addressed to Dhṛtarāṣṭra (O King)
(noun)
Vocative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler
Root: rāj (class 1)
राजपुत्राः (rājaputrāḥ) - princes, sons of kings
(noun)
Nominative, masculine, plural of rājaputra
rājaputra - son of a king, prince
Compound type : tatpurusha (rājan+putra)
- rājan – king, ruler
noun (masculine)
Root: rāj (class 1) - putra – son, child
noun (masculine)
Note: Subject of the implied sentence.
प्रहारिणः (prahāriṇaḥ) - (skilled) warriors (striking, assailants, warriors)
(adjective)
Nominative, masculine, plural of prahārin
prahārin - striking, assailant, warrior
Agent noun
From pra- √hṛ (to strike, hit)
Prefix: pra
Root: hṛ (class 1)
Note: Agrees with rājaputrāḥ.
वयस्याः (vayasyāḥ) - friends, companions
(noun)
Nominative, masculine, plural of vayasya
vayasya - friend, companion (of the same age)
From vayas (age)
Note: Agrees with rājaputrāḥ.
शल्यपुत्रस्य (śalyaputrasya) - of Rukmaratha, the son of Śalya (of Śalya's son)
(noun)
Genitive, masculine, singular of śalyaputra
śalyaputra - son of Śalya
Compound of Śalya (proper noun) and putra (son)
Compound type : tatpurusha (śalya+putra)
- śalya – Śalya (name of a king)
proper noun (masculine) - putra – son, child
noun (masculine)
Note: Possessive, modifies vayasyāḥ.
सुवर्णविकृतध्वजाः (suvarṇavikṛtadhvajāḥ) - having banners adorned/decorated with gold
(adjective)
Nominative, masculine, plural of suvarṇavikṛtadhvaja
suvarṇavikṛtadhvaja - having gold-decorated banners
Bahuvrihi compound: 'those whose banners are decorated with gold'
Compound type : bahuvrihi (suvarṇa+vikṛta+dhvaja)
- suvarṇa – gold, beautiful color
noun (neuter)
Prefix: su - vikṛta – transformed, adorned, distinguished, changed
adjective (masculine)
Past Passive Participle
From vi- √kṛ (to change, alter, adorn)
Prefix: vi
Root: kṛ (class 8) - dhvaja – banner, flag, standard
noun (masculine)
Note: Agrees with rājaputrāḥ.