Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...
5,152

महाभारतः       mahābhārataḥ - book-5, chapter-152, verse-1

वैशंपायन उवाच ।
व्युषितायां रजन्यां तु राजा दुर्योधनस्ततः ।
व्यभजत्तान्यनीकानि दश चैकं च भारत ॥१॥
1. vaiśaṁpāyana uvāca ,
vyuṣitāyāṁ rajanyāṁ tu rājā duryodhanastataḥ ,
vyabhajattānyanīkāni daśa caikaṁ ca bhārata.
1. vaiśaṃpāyanaḥ uvāca vyuṣitāyām rajanyām tu rājā duryodhanaḥ
tataḥ vyabhajat tāni anīkāni daśa ca ekam ca bhārata
1. vaiśaṃpāyanaḥ uvāca tu rajanyām vyuṣitāyām tataḥ rājā
duryodhanaḥ tāni anīkāni daśa ca ekam ca bhārata vyabhajat
1. Vaiśampāyana said: But when the night had elapsed, King Duryodhana then divided those armies—ten and one, O Bhārata.

Words meanings summery:

(Scroll down for elaborated words morphology)

  • वैशंपायनः (vaiśaṁpāyanaḥ) - Vaiśampāyana
  • उवाच (uvāca) - he said, spoke
  • व्युषितायाम् (vyuṣitāyām) - when the night had elapsed (when it had passed, in the passed)
  • रजन्याम् (rajanyām) - in the night
  • तु (tu) - but, indeed, however
  • राजा (rājā) - king
  • दुर्योधनः (duryodhanaḥ) - Duryodhana
  • ततः (tataḥ) - then, thereafter
  • व्यभजत् (vyabhajat) - he divided, he distributed
  • तानि (tāni) - those
  • अनीकानि (anīkāni) - armies, divisions, hosts
  • दश (daśa) - ten
  • (ca) - and
  • एकम् (ekam) - one
  • (ca) - and
  • भारत (bhārata) - O Janamejaya (the listener of Vaiśampāyana) (O descendant of Bharata)

Words meanings and morphology

वैशंपायनः (vaiśaṁpāyanaḥ) - Vaiśampāyana
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of vaiśaṃpāyana
vaiśaṁpāyana - name of a sage, a narrator of the Mahābhārata
उवाच (uvāca) - he said, spoke
(verb)
3rd person , singular, active, past perfect (liṭ) of vac
Perfect Active
From root vac, perfect tense, 3rd person singular
Root: vac (class 2)
व्युषितायाम् (vyuṣitāyām) - when the night had elapsed (when it had passed, in the passed)
(adjective)
Locative, feminine, singular of vyuṣita
vyuṣita - passed, elapsed, spent (time)
Past Passive Participle
From vi-vas (to dwell, pass time) with kta suffix
Prefix: vi
Root: vas (class 1)
रजन्याम् (rajanyām) - in the night
(noun)
Locative, feminine, singular of rajanī
rajanī - night
Root: rañj (class 1)
तु (tu) - but, indeed, however
(indeclinable)
राजा (rājā) - king
(noun)
Nominative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler
Root: rāj (class 1)
दुर्योधनः (duryodhanaḥ) - Duryodhana
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of duryodhana
duryodhana - Duryodhana (a name, difficult to conquer)
ततः (tataḥ) - then, thereafter
(indeclinable)
Suffix -tas from tad
व्यभजत् (vyabhajat) - he divided, he distributed
(verb)
3rd person , singular, active, past imperfect (laṅ) of vyabhaj
Imperfect Active
From root bhaj with vi prefix, imperfect tense, 3rd person singular
Prefix: vi
Root: bhaj (class 1)
तानि (tāni) - those
(pronoun)
Accusative, neuter, plural of tad
tad - that, he, she, it
अनीकानि (anīkāni) - armies, divisions, hosts
(noun)
Accusative, neuter, plural of anīka
anīka - army, host, division, troops
दश (daśa) - ten
(numeral)
(ca) - and
(indeclinable)
एकम् (ekam) - one
(numeral)
(ca) - and
(indeclinable)
भारत (bhārata) - O Janamejaya (the listener of Vaiśampāyana) (O descendant of Bharata)
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of bhārata
bhārata - descendant of Bharata, an Indian
Patronymic from Bharata