योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-5, chapter-23, verse-5
नापो न ज्वलनो नाशा नोर्ध्वं नाधो न विष्टपम् ।
न लोको नातपो नाहं न हरीन्द्रहरादयः ॥ ५ ॥
न लोको नातपो नाहं न हरीन्द्रहरादयः ॥ ५ ॥
nāpo na jvalano nāśā nordhvaṃ nādho na viṣṭapam ,
na loko nātapo nāhaṃ na harīndraharādayaḥ 5
na loko nātapo nāhaṃ na harīndraharādayaḥ 5
5.
na āpaḥ na jvalanaḥ na āśāḥ na ūrdhvam na adhaḥ na
viṣṭapam na lokaḥ na ātapaḥ na aham na hariindraharādayaḥ
viṣṭapam na lokaḥ na ātapaḥ na aham na hariindraharādayaḥ
5.
na āpaḥ na jvalanaḥ na āśāḥ na ūrdhvam na adhaḥ na
viṣṭapam na lokaḥ na ātapaḥ na aham na hariindraharādayaḥ
viṣṭapam na lokaḥ na ātapaḥ na aham na hariindraharādayaḥ
5.
Neither waters, nor fire, nor the cardinal directions. Neither above, nor below, nor any world (viṣṭapa). Neither a realm (loka), nor heat, nor 'I' (ahaṅkāra); nor Hari, Indra, Hara, and others.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- न (na) - not, no, nor
- आपः (āpaḥ) - waters
- न (na) - not, no, nor
- ज्वलनः (jvalanaḥ) - fire, burning
- न (na) - not, no, nor
- आशाः (āśāḥ) - cardinal directions (directions, regions, hopes)
- न (na) - not, no, nor
- ऊर्ध्वम् (ūrdhvam) - above, upwards, higher region
- न (na) - not, no, nor
- अधः (adhaḥ) - below, downwards, lower region
- न (na) - not, no, nor
- विष्टपम् (viṣṭapam) - world, universe, heaven
- न (na) - not, no, nor
- लोकः (lokaḥ) - world, realm, people
- न (na) - not, no, nor
- आतपः (ātapaḥ) - heat, sunshine
- न (na) - not, no, nor
- अहम् (aham) - I (ahaṅkāra) (I (first person singular pronoun); ego)
- न (na) - not, no, nor
- हरिइन्द्रहरादयः (hariindraharādayaḥ) - Hari, Indra, Hara, and others
Words meanings and morphology
न (na) - not, no, nor
(indeclinable)
आपः (āpaḥ) - waters
(noun)
Nominative, feminine, plural of ap
ap - water
always used in plural
न (na) - not, no, nor
(indeclinable)
ज्वलनः (jvalanaḥ) - fire, burning
(noun)
Nominative, masculine, singular of jvalana
jvalana - fire, burning, flame
agent noun / participle
from root jval 'to burn, shine'
Root: jval (class 1)
न (na) - not, no, nor
(indeclinable)
आशाः (āśāḥ) - cardinal directions (directions, regions, hopes)
(noun)
Nominative, feminine, plural of āśā
āśā - direction, quarter of the sky, hope, expectation
न (na) - not, no, nor
(indeclinable)
ऊर्ध्वम् (ūrdhvam) - above, upwards, higher region
(indeclinable)
adverbial usage
न (na) - not, no, nor
(indeclinable)
अधः (adhaḥ) - below, downwards, lower region
(indeclinable)
न (na) - not, no, nor
(indeclinable)
विष्टपम् (viṣṭapam) - world, universe, heaven
(noun)
Nominative, neuter, singular of viṣṭapa
viṣṭapa - world, region, heaven, dwelling
न (na) - not, no, nor
(indeclinable)
लोकः (lokaḥ) - world, realm, people
(noun)
Nominative, masculine, singular of loka
loka - world, realm, people, space
न (na) - not, no, nor
(indeclinable)
आतपः (ātapaḥ) - heat, sunshine
(noun)
Nominative, masculine, singular of ātapa
ātapa - heat, sunshine, warmth
from ā-tap (to heat, shine)
Prefix: ā
Root: tap (class 1)
न (na) - not, no, nor
(indeclinable)
अहम् (aham) - I (ahaṅkāra) (I (first person singular pronoun); ego)
(pronoun)
Nominative, singular of aham
aham - I (first person singular pronoun), ego
न (na) - not, no, nor
(indeclinable)
हरिइन्द्रहरादयः (hariindraharādayaḥ) - Hari, Indra, Hara, and others
(noun)
Nominative, masculine, plural of hariindraharādi
hariindraharādi - Hari, Indra, Hara, etc.
Compound type : dvandva-bahuvrihi (hari+indra+hara+ādi)
- hari – Viṣṇu, lion, horse, tawny
proper noun (masculine) - indra – Indra (king of devas)
proper noun (masculine) - hara – Śiva (destroyer), seizing, taking away
proper noun (masculine)
from root hṛ 'to take, carry'
Root: hṛ (class 1) - ādi – beginning, etc., and so on
noun (masculine)