वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-3, chapter-13, verse-17
नरकं कालकं चैव कालकापि व्यजायत ।
क्रौञ्चीं भासीं तथा श्येनीं धृतराष्ट्रीं तथा शुकीम् ॥१७॥
क्रौञ्चीं भासीं तथा श्येनीं धृतराष्ट्रीं तथा शुकीम् ॥१७॥
17. narakaṃ kālakaṃ caiva kālakāpi vyajāyata ,
krauñcīṃ bhāsīṃ tathā śyenīṃ dhṛtarāṣṭrīṃ tathā śukīm.
krauñcīṃ bhāsīṃ tathā śyenīṃ dhṛtarāṣṭrīṃ tathā śukīm.
17.
narakam kālakam ca eva kālakā api vyajāyata krauñcīm
bhāsīm tathā śyenīm dhṛtarāṣṭrīm tathā śukīm
bhāsīm tathā śyenīm dhṛtarāṣṭrīm tathā śukīm
17.
kālakā api narakam kālakam ca eva vyajāyata krauñcīm
bhāsīm tathā śyenīm dhṛtarāṣṭrīm tathā śukīm
bhāsīm tathā śyenīm dhṛtarāṣṭrīm tathā śukīm
17.
Kālakā, too, gave birth to Naraka and Kālaka. (These were) Krauñcī, Bhāsī, and Śyenī, Dhṛtarāṣṭrī, and Śukī.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- नरकम् (narakam) - Naraka (a demon)
- कालकम् (kālakam) - Kālaka (a demon)
- च (ca) - and
- एव (eva) - indeed, only, even
- कालका (kālakā) - Kālakā (a mythical mother)
- अपि (api) - also, even, too
- व्यजायत (vyajāyata) - she gave birth, she begot
- क्रौञ्चीम् (krauñcīm) - Krauñcī (name of a daughter, usually a bird)
- भासीम् (bhāsīm) - Bhāsī (name of a daughter, usually a bird)
- तथा (tathā) - and, thus, so
- श्येनीम् (śyenīm) - Śyenī (name of a daughter, usually a female falcon)
- धृतराष्ट्रीम् (dhṛtarāṣṭrīm) - Dhṛtarāṣṭrī (name of a daughter, usually a female swan or goose)
- तथा (tathā) - and, thus, so
- शुकीम् (śukīm) - Śukī (name of a daughter, usually a female parrot)
Words meanings and morphology
नरकम् (narakam) - Naraka (a demon)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of naraka
naraka - hell, a demon named Naraka
कालकम् (kālakam) - Kālaka (a demon)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of kālaka
kālaka - a black mark, a demon named Kālaka
च (ca) - and
(indeclinable)
एव (eva) - indeed, only, even
(indeclinable)
कालका (kālakā) - Kālakā (a mythical mother)
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of kālakā
kālakā - a female demon, name of a mother of demons
अपि (api) - also, even, too
(indeclinable)
व्यजायत (vyajāyata) - she gave birth, she begot
(verb)
3rd person , singular, middle, imperfect (laṅ) of jan
Prefix: vi
Root: jan (class 4)
क्रौञ्चीम् (krauñcīm) - Krauñcī (name of a daughter, usually a bird)
(proper noun)
Accusative, feminine, singular of krauñcī
krauñcī - a female curlew, a name of a daughter (of Tāmra)
भासीम् (bhāsīm) - Bhāsī (name of a daughter, usually a bird)
(proper noun)
Accusative, feminine, singular of bhāsī
bhāsī - a female vulture, a name of a daughter (of Tāmra)
तथा (tathā) - and, thus, so
(indeclinable)
श्येनीम् (śyenīm) - Śyenī (name of a daughter, usually a female falcon)
(proper noun)
Accusative, feminine, singular of śyenī
śyenī - a female falcon, a name of a daughter (of Tāmra)
धृतराष्ट्रीम् (dhṛtarāṣṭrīm) - Dhṛtarāṣṭrī (name of a daughter, usually a female swan or goose)
(proper noun)
Accusative, feminine, singular of dhṛtarāṣṭrī
dhṛtarāṣṭrī - a female swan/goose, a name of a daughter (of Tāmra)
तथा (tathā) - and, thus, so
(indeclinable)
शुकीम् (śukīm) - Śukī (name of a daughter, usually a female parrot)
(proper noun)
Accusative, feminine, singular of śukī
śukī - a female parrot, a name of a daughter (of Tāmra)