वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-6, chapter-109, verse-9
पुष्पकं नाम भद्रं ते विमानं सूर्यसंनिभम् ।
मम भ्रातुः कुबेरस्य रावणेनाहृतं बलात् ॥९॥
मम भ्रातुः कुबेरस्य रावणेनाहृतं बलात् ॥९॥
9. puṣpakaṃ nāma bhadraṃ te vimānaṃ sūryasaṃnibham ,
mama bhrātuḥ kuberasya rāvaṇenāhṛtaṃ balāt.
mama bhrātuḥ kuberasya rāvaṇenāhṛtaṃ balāt.
9.
puṣpakam nāma bhadram te vimānam sūryasaṁnibham
mama bhrātuḥ kuberasya rāvaṇena āhṛtam balāt
mama bhrātuḥ kuberasya rāvaṇena āhṛtam balāt
9.
te bhadram puṣpakam nāma sūryasaṁnibham vimānam
mama bhrātuḥ kuberasya rāvaṇena balāt āhṛtam
mama bhrātuḥ kuberasya rāvaṇena balāt āhṛtam
9.
May prosperity be yours. There is an aerial chariot named Pushpaka, radiant as the sun, which Ravana forcibly took from my brother Kubera.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- पुष्पकम् (puṣpakam) - Pushpaka (name of an aerial chariot)
- नाम (nāma) - by name, indeed
- भद्रम् (bhadram) - welfare, good fortune
- ते (te) - to you, for you
- विमानम् (vimānam) - aerial chariot, celestial palace
- सूर्यसंनिभम् (sūryasaṁnibham) - sun-like, resembling the sun
- मम (mama) - my, of me
- भ्रातुः (bhrātuḥ) - of the brother
- कुबेरस्य (kuberasya) - of Kubera
- रावणेन (rāvaṇena) - by Ravana
- आहृतम् (āhṛtam) - seized, taken away
- बलात् (balāt) - by force, forcefully
Words meanings and morphology
पुष्पकम् (puṣpakam) - Pushpaka (name of an aerial chariot)
(proper noun)
Nominative, neuter, singular of puṣpaka
puṣpaka - Pushpaka (a celestial chariot); flowery
नाम (nāma) - by name, indeed
(indeclinable)
भद्रम् (bhadram) - welfare, good fortune
(noun)
Nominative, neuter, singular of bhadra
bhadra - auspicious, good, fortunate; welfare, blessing
ते (te) - to you, for you
(pronoun)
Dative, singular of yuṣmad
yuṣmad - you (second person pronoun)
Note: Also possible genitive
विमानम् (vimānam) - aerial chariot, celestial palace
(noun)
Nominative, neuter, singular of vimāna
vimāna - aerial chariot, celestial car or palace, temple
Prefix: vi
Root: mā (class 3)
सूर्यसंनिभम् (sūryasaṁnibham) - sun-like, resembling the sun
(adjective)
Nominative, neuter, singular of sūryasaṁnibha
sūryasaṁnibha - sun-like, radiant as the sun
Compound type : tatpurusha (sūrya+saṁnibha)
- sūrya – sun, sun-god
noun (masculine) - saṁnibha – like, similar, resembling
adjective
Prefix: sam
मम (mama) - my, of me
(pronoun)
Genitive, singular of asmad
asmad - I, me (first person pronoun)
भ्रातुः (bhrātuḥ) - of the brother
(noun)
Genitive, masculine, singular of bhrātṛ
bhrātṛ - brother
कुबेरस्य (kuberasya) - of Kubera
(proper noun)
Genitive, masculine, singular of kubera
kubera - Kubera (god of wealth, lord of Yakshas)
रावणेन (rāvaṇena) - by Ravana
(proper noun)
Instrumental, masculine, singular of rāvaṇa
rāvaṇa - Ravana (king of Lanka)
आहृतम् (āhṛtam) - seized, taken away
(adjective)
Nominative, neuter, singular of āhṛta
āhṛta - brought, taken, seized, stolen
Past Passive Participle
Derived from root hṛ with prefix ā
Prefix: ā
Root: hṛ (class 1)
बलात् (balāt) - by force, forcefully
(noun)
Ablative, neuter, singular of bala
bala - strength, force, power
Note: Often used adverbially for 'by force'